بهروز کارخانه‌ای با حضور در دفتر تحریریه روزنامه سپهرغرب و شرکت در برنامه «فرصت گفت‌وگو»، ضمن اشاره به آخرین تصمیمات وزارت بهداشت در حوزه تأمین دارو و واکسن، ابراز کرد: براساس تصمیمات ملی، فرآیند خرید دارو و واکسن به‌صورت متمرکز در تهران انجام می‌شود و سپس توزیع به استان‌ها صورت می‌گیرد؛ این مدل جدید، بخش زیادی از پیچیدگی‌های مالی و اجرایی را باز کرده و بار آن را از دوش دانشگاه‌ها برداشته است.
وی افزود: با این روش، دانشگاه‌ها دیگر به‌صورت مستقیم درگیر پرداخت‌ها، بدهی‌ها و تعامل مالی با شرکت‌های دارویی نیستند و این موضوع، مدیریت تأمین دارو را برای استان‌ها ساده‌تر و شفاف‌تر کرده است.
کارخانه‌ای با اشاره به همکاری مشترک با جمعیت هلال احمر، اظهار کرد: در همین راستا مذاکرات و مکاتباتی با هلال احمر انجام شده و مرکز پشتیبانی غرب کشور توسط هلال احمر در همدان درحال راه‌اندازی است؛ اقدامی که ازنظر راهبردی، اهمیت بسیار زیادی دارد.
وی تصریح کرد: در این مدل اقلامی که در تهران خریداری می‌شود، در شبکه انبارهای هلال احمر توزیع خواهد شد و همدان می‌تواند به یکی از قطب‌های ذخیره و توزیع واکسن و دارو در غرب کشور تبدیل شود.
کارخانه‎‌ای ادامه داد: هم‌اکنون توزیع واکسن کل مناطق غرب کشور از همدان انجام می‌شود و این استان عملاً به مرکز پشتیبانی واکسن در غرب کشور تبدیل شده است.
* موقعیت ژئوپلیتیکی همدان؛ مزیت لجستیکی بی‌بدیل
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان همدان با اشاره به موقعیت جغرافیایی استان، گفت: همدان ازنظر دسترسی، یک موقعیت کاملاً استراتژیک دارد؛ از همدان در کمتر از دو تا سه ساعت می‌توان به استان‌هایی مانند کرمانشاه، کردستان، زنجان، قزوین و سایر استان‌های هم‌جوار، دسترسی داشت و این موضوع در مدیریت بحران‌های دارویی و واکسیناسیون، بسیار حیاتی است.
وی افزود: همدان به شبکه راه‌آهن نزدیک است، به زیرساخت‌های هوایی دسترسی داشته و حتی امکان استفاده از ظرفیت‌های پروازی خاص ازجمله پروازهای پشتیبانی و نظامی نیز وجود دارد که همه این‌ها جایگاه استان را در زنجیره لجستیک سلامت تقویت می‌کند.
* توسعه زیرساخت انبارهای دارویی با مشارکت دستگاه‌ها
کارخانه‌ای ادامه داد: در محل پیش‌بینی‌شده برای مرکز پشتیبانی هلال احمر در همدان، زمین گسترده‌ای درنظر گرفته شده و نزدیک به 20 سوله انبار درحال احداث یا برنامه‌ریزی است؛ این پروژه نمونه‌ای از همکاری ارزشمند میان استانداری، هلال احمر و دستگاه‌های مرتبط با حوزه سلامت است.
وی تأکید کرد: هدف این است که حداقل 5 تا 10 سوله به ذخیره راهبردی دارو و واکسن اختصاص یابد تا هم نیاز استان همدان و هم استان‌های هم‌جوار در شرایط خاص، بدون وقفه تأمین شود.
* تأمین پایدار بدون خدشه وارد کردن به عدالت دارویی
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان همدان با تأکید بر رعایت عدالت در نظام سلامت، گفت: تقویت دسترسی استان به دارو و واکسن به‌هیچ‌وجه به معنای زیر پا گذاشتن عدالت در توزیع نیست؛ عدالت دارویی به این معنا است که همه استان‌ها به اندازه نیازشان و در زمان مناسب، به دارو دسترسی داشته باشند.
وی افزود: اینکه همدان به‌دلیل موقعیت جغرافیایی و لجستیکی نقش پشتیبان منطقه‌ای را ایفا کند، به معنای استفاده خودسرانه یا خارج از ضابطه از منابع نیست؛ همان‌طور که در سایر حوزه‌ها نیز تلاش شده تصمیم‌گیری‌ها براساس نیاز واقعی، ضوابط ملی و اصول عدالت‌محور انجام شود.
کارخانه‌ای خاطرنشان کرد: تقویت زیرساخت‌های پشتیبانی دارو و واکسن درنهایت به افزایش امنیت سلامت مردم منجر می‌شود و این مسیر تنها با هماهنگی همه دستگاه‌ها و پایبندی به اصول حرفه‌ای نظام سلامت قابل تحقق است.
وی ابراز کرد: تحقق کامل این طرح، نیازمند همراهی همه دستگاه‌ها ازجمله استانداری، مجموعه‌های اجرایی و نهادهای پشتیبان است؛ چراکه حوزه سلامت، موضوعی فرابخشی بوده و به همکاری هماهنگ میان بخش‌های مختلف وابسته است. این اقدام درصورت تکمیل، یکی از ارزشمندترین پروژه‌های زیرساختی حوزه سلامت در غرب کشور خواهد بود و می‌تواند امنیت دارویی استان و منطقه را به‌طور پایدار تقویت کند.
* افتتاح پروژه‌های حوزه سلامت در دهه فجر
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان همدان از افتتاح و بهره‌برداری هشت پروژه بهداشتی و درمانی در سطح استان همدان هم‌زمان با ایام دهه مبارک فجر نیز خبر داد و گفت: این پروژه‌ها با اعتباری بالغ‌بر 126 میلیارد تومان، اجرا شده و به بهره‌برداری رسیده‌اند.
کارخانه‌ای با اشاره به پراکندگی عادلانه این پروژه‌ها در شهرستان‌های مختلف استان، اظهار کرد: در شهرستان نهاوند دو مرکز خدمات جامع سلامت شهری شامل مرکز شهری شماره دو نجات‌الهی با اعتبار 27 میلیارد تومان و مرکز شهری شماره چهار طالبیان با اعتبار 30 میلیارد تومان افتتاح شد.
وی افزود: در شهرستان بهار نیز پروژه اورژانس پیش‌بیمارستانی مهاجران با اعتباری بالغ‌بر سه میلیارد و 550 میلیون تومان به بهره‌برداری رسید که نقش مهمی در ارتقای سرعت و کیفیت خدمات فوریت‌های پزشکی خواهد داشت.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان همدان ادامه داد: در شهرستان همدان بخش PICU2 بیمارستان اکباتان با اعتباری بالغ‌بر 18 میلیارد تومان افتتاح شد که گامی مهم در توسعه خدمات تخصصی مراقبت‌های ویژه کودکان محسوب می‌شود.
کارخانه‌ای با اشاره به پروژه‌های شهرستان ملایر، گفت: در این شهرستان دستگاه سی‌تی‌اسکن بیمارستان امام حسین (ع) با اعتبار 17 میلیارد تومان، فاز اول اتاق عمل این بیمارستان با اعتبار 15 میلیارد تومان، دستگاه سی‌تی‌اسکن بیمارستان مهر با اعتبار 15 میلیارد تومان و همچنین واحد دندان‌پزشکی بیمارستان مهر با اعتباری بالغ‌بر یک میلیارد تومان، به بهره‌برداری رسید.
* ضرورت ارتقای سواد سلامت و اخلاق حرفه‌ای
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان همدان توضیح داد: در دانشگاه علوم پزشکی همدان مردم می‌توانند برای دریافت مشاوره یا پیگیری موضوعات درمانی، به معاونت درمان دانشگاه، بازرسی دانشگاه و همچنین سامانه تلفنی 190 وزارت بهداشت مراجعه کنند؛ این مسیرها هم برای ثبت شکایت رسمی و هم برای بررسی کارشناسی و راهنمایی اولیه فعال هستند.
وی تصریح کرد: بازرسان دانشگاه خود از متخصصان حوزه سلامت هستند و صرفاً نگاه اداری ندارند، بلکه موضوعات را از منظر علمی، اخلاقی و حرفه‌ای، بررسی می‌کنند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان همدان با اشاره به آمارهای موجود، گفت: براساس آخرین داده‌ها، سطح اعتماد جامعه به نظام پزشکی در بالاترین حالت حدود 50 تا 51 درصد برآورد می‌شود که این رقم هرچند نسبتاً قابل قبول است، اما کافی نیست.
وی افزود: در مقابل، حجم بالای اطلاعات غیر علمی در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، باعث شده مردم گاه براساس توصیه‌های اینترنتی یا منابع نامعتبر تصمیم‌گیری کنند؛ درحالی که تشخیص، درمان و حتی مصرف دارو نیازمند دانش تخصصی و سواد سلامت است.
کارخانه‌ای با تأکید بر اینکه سواد سلامت یک مفهوم تک‌بُعدی نیست، گفت: ارتقای سواد سلامت باید متناسب با گروه‌های مختلف جامعه انجام شود؛ برای برخی افراد توضیح ساده و گفت‌وگوی شفاهی کافی است و برای برخی دیگر فایل صوتی، بروشور، آموزش چهره‌به‌چهره یا حتی آموزش عملی اثربخش‌تر است.
وی خاطرنشان کرد: یکی از وظایف اصلی نظام سلامت، ترجمه مفاهیم پزشکی پیچیده به زبان قابل فهم برای مردم است؛ از توضیح برچسب داروها و تاریخ انقضا گرفته تا آشنایی با عوارض احتمالی درمان‌ها.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان همدان با نگاهی آسیب‌شناسانه، تصریح کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد بیشتر شکایات ارجاع‌شده به دانشگاه علوم پزشکی همدان، ماهیت اخلاقی دارند و نه الزاماً خطای علمی یا فنی.
وی افزود: در بسیاری از موارد مشکل اصلی این است که پزشک یا کادر درمان، اطلاعات کافی و شفاف درباره روند درمان، عوارض احتمالی و پیامدها به بیمار نداده‌اند؛ اگر این توضیحات به‌درستی ارائه شوند، حتی درصورت بروز عارضه، بیمار دچار نگرانی، بی‌اعتمادی یا خشم نخواهد شد.
* رضایت آگاهانه؛ اصل فراموش‌شده در درمان
کارخانه‌ای با اشاره به مفهوم «رضایت آگاهانه»، گفت: احترام به بیمار فقط در رفتار ظاهری خلاصه نمی‌شود؛ یکی از مصادیق اصلی احترام، این است که بیمار بداند چه اقدامی برای او انجام می‌شود، چه گزینه‌هایی دارد، چه خطراتی ممکن است وجود داشته باشد و سپس خودش آگاهانه تصمیم بگیرد.
وی ادامه داد: بیمار باید فرصت پرسش داشته باشد و احساس نکند صحبتش قطع می‌شود. تحقیقات نشان داده که اگر به بیمار اجازه داده شود آزادانه صحبت کند، به‌طور متوسط کمتر از پنج دقیقه زمان می‌برد؛ درحالی که بسیاری از پزشکان تصور می‌کنند این زمان بسیار طولانی‌تر است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان همدان تأکید کرد: ضعف اخلاق حرفه‌ای فقط محدود به حوزه پزشکی نیست و در بسیاری از نهادها و ساختارهای اجتماعی دیده می‌شود؛ ناآشنایی با اصول اخلاقی، آداب گفت‌وگو، پذیرش تفاوت دیدگاه‌ها و احترام متقابل، به یک چالش عمومی در جامعه تبدیل شده است.
وی افزود: اهمیت اخلاق در پزشکی به‌دلیل ارتباط مستقیم با جان انسان‌ها، دوچندان است. به همین دلیل بوده که اخلاق پزشکی، اخلاق سازمانی و حتی اخلاق در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، امروز به‌طور جدی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
کارخانه‌ای خاطرنشان کرد: ارتباط صحیح و انسانی با بیمار، سنگ‌بنای اعتماد است؛ اعتماد باعث می‌شود بیمار درمان را بپذیرد، دارو را درست مصرف کند و مسیر درمان را ادامه دهد. اگر ارتباط شکل نگیرد، حتی بهترین درمان‌ها نیز به نتیجه مطلوب نخواهند رسید.
وی در پایان سخنانش گفت: رعایت اصول اخلاقی، آداب حرفه‌ای و احترام به کرامت بیمار نه یک اقدام تشریفاتی، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از کیفیت درمان است.

شهره کرمی