امید گیلان‌پور با حضور در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شنبه‌شب شبکه دو سیما با بیان اینکه اصلاح سامانه بازارگاه نهاده‌های کشاورزی در دست پیگیری و اقدام است، افزود: سامانه بازارگاه نهاده‌های کشاورزی صرفاً برای کنترل توزیع نهاده‌ها در این شرایط نیست، بلکه برای حسابداری ملی نهاده‌ها هم، اساساً به چنین سامانه‌هایی نیاز داریم و در شرایط فعلی نیازمان به این سامانه‌ها بیشتر است.

وی تصریح کرد: اکنون صرفاً در وزارت جهادکشاورزی بر نحوه توزیع، کنترل داریم و در ثبت سفارش، تأمین و تخصیص ارز نقشی نداشته و نداریم.

گیلان‌پور با اشاره به اینکه امسال شرایط سخت‌تری را در مقایسه با پارسال داریم، افزود: تأمین و تخصیص ارز و واردات نهاده‌ها کم‌تر شده و درنتیجه در عرضه نهاده‌ها محدودیت داریم.

وی ادامه داد: مسئله مهم اینست که این سامانه بتواند آن چیزی را که زندگی مشروع فعالان و ذی‌نفعان این صنعت، بازار و زنجیره ارزشی است، تحت‌پوشش قرار دهد. اما اکنون گاهی اوقات وزارت جهادکشاورزی مداخله‌های بیش از اندازه و غیرضروری دارد و در جا‌هایی هم برخی ذی‌نفعان، نادیده گرفته شدند که در حال اصلاح این موضوع هستیم.

معاون توسعه صنایع تبدیلی و کسب‌وکار‌های کشاورزی وزیر جهادکشاورزی ادامه داد: نقش‌هایی را تعریف کردیم که باید دوباره به معرفی آن‌ها بپردازیم. در نتیجه سامانه «بازارگاه» باوجود اینکه توانسته است نقش مثبتی را در کنترل و نظارت بر توزیع بازی کند، اما هنوز با آن چیزی که باید باشد، فاصله دارد.

محمدمهدی نهاوندی؛ عضو هیئت‌مدیره اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام‌وطیور نیز با حضور در این برنامه گفت: بخشی از مشکلات به‌علت کمبود ارز بوده و روند تأمین آن متناسب با برنامه پیش‌بینی شده، محقق نشده و طبیعتاً طراحی ابزاری مانند سامانه «بازارگاه» برای کنترل شرایط در زمان محدودیت است.

وی با اشاره به کاهش 31 درصدی واردات نهاده‌های دامی نسبت به مدت مشابه پارسال افزود: در نهاده‌های کنجاله، سویا و جو بیشترین کاهش واردات را داشتیم، اما وضع واردات ذرت» مناسب‌تر بوده است.

نهاوندی با اشاره به اینکه پارسال مشکل سال جاری را نداشتیم، گفت: در 6 ماه نخست پارسال، قیمت کنجاله و سویا کم‌تر از قیمت مصوب در بازار عرضه می‌شد.

وی با بیان اینکه سامانه «بازارگاه نهاده‌های کشاورزی» با اهداف مشخص، طراحی و اجرا شد، افزود: بزرگ‌ترین مشکل این سامانه را می‌توان عدم مشورت با ذی‌نفعان و دست‌اندرکاران این بخش، در زمان طراحی و اجرا برشمرد.

نهاوندی اضافه کرد: یکی از اهداف اصلی طراحی سامانه «بازارگاه» اتوماسیون فرایند، کاهش زمان و هزینه چرخه توزیع کالا تا دامداری‌ها و مراکز تولید بوده، اما اکنون نه‌تنها این مشکل در بازارگاه حل نشده، بلکه زمان‌بر است.

عضو هیئت‌مدیره اتحادیه واردکنندگان نهاده‌های دام‌وطیور گفت: خارج از سامانه «بازارگاه» امکان توزیع کالا را نداریم، بنابراین این فرآیند یک‌هفته‌ای تا 15 روز فرآیند زایدی است که زمان را تلف می‌کند.

نهاوندی ادامه داد: زمانی که کالا را در «بازارگاه» عرضه می‌کنید، حدود یک هفته تا 10 روز طول می‌کشد تا دارندگان حواله، مصرف‌کنندگان و واحد‌های تولیدی مراجعه کرده و به خرید کالا اقدام کنند و این طولانی‌شدن فرآیند، در تضاد با اهداف تسریع در توزیع کالا‌های اساسی است.

وی گفت: یکی از ایراد‌های این سامانه این است که قابلیت مانیتورینگی را که قبلاً به‌علت فعال بودن سامانه انبار‌ها وجود داشت، تا حدودی مخدوش کرده است.

نهاوندی افزود: اکنون بیشتر افرادی که از طریق وزارت جهادکشاورزی در سامانه معرفی می‌شوند، کد انبار قابل‌شناسایی ندارند.

معاون توسعه صنایع تبدیلی و کسب‌وکار‌های کشاورزی وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه کنجاله در مقایسه با پارسال، 55 درصد کم‌تر عرضه شده، گفت: طبیعی است زمانی که عرضه کم‌تر باشد، اختلاف قیمت بیشتر می‌شود.

گیلان‌پور با اشاره به اینکه در شرایطی که میان عرضه و تقاضا تعادل وجود نداشته باشد، نظام بازار هم کارکرد مناسبی نمی‌تواند داشته باشد، افزود: این سامانه‌ها قدری از مسئله را می‌توانند حل کنند، ولی با توجه به اینکه با کمبود شدید نهاده کنجاله مواجه هستیم، بخشی از کارکرد‌ها دچار اخلال می‌شود.

وی با بیان اینکه این نتیجه‌گیری که همه مشکلات مربوط به سامانه «بازارگاه» بوده نادرست است، ادامه داد: در اینکه این سامانه ایراد‌هایی دارد، شکی وجود ندارد، اما همه ایراد‌ها، نباید به این سامانه منتسب شود.

معاون توسعه صنایع تبدیلی و کسب‌وکار‌های کشاورزی وزیر جهاد کشاورزی گفت: آن چیزی که اصلاح شده، تحت آزمایش‌های امنیت شبکه قرار دارد، بنابراین نمی‌توان زمان دقیقی را برای اصلاح سامانه بازارگاه اعلام کرد.

گیلان‌پور افزود:، اما در آن بخش‌هایی که ما باید الگوی فرآیند‌ها را اصلاح و برای آن برنامه‌نویسی می‌کردیم، انجام دادیم و بخش زیادی از این ایرادها، به‌زودی برطرف خواهد شد.

مشاور اتحادیه سراسری مرغ گوشتی نیز در ارتباط تصویری با این برنامه گفت: با وجود نبود نهاده، سیستم در عمل نمی‌تواند، کارآیی لازم را داشته باشد.

محمدعلی کمالی افزود: مرغدار یا تولیدکننده هرزمان که اراده کند از بازار آزاد ذرت و کنجاله سویا تهیه می‌کند، اما ذرت را به‌جای یک‌هزار و 400 تومان با قیمت دو هزار و 400 تومان و کنجاله سویا را هم به جای دو هزار و 500 تومان، با قیمت هشت‌هزار و 500 تومان خریداری می‌کند.

وی اضافه کرد: اگر قرار است این نهاده‌ها با ارز مصوب وارد کشور شود، چگونه از بازار آزاد سر درآورده است؟

کمالی افزود: چگونه است که سه‌میلیون و 400 هزار تن ذرت وارد کشور شده، اما فقط 900 هزار تن آن توسط سامانه «بازارگاه» با قیمت مصوب و با تأخیر در اختیار مرغدار قرار گرفته است؟

مشاور اتحادیه سراسری مرغ گوشتی اضافه کرد: طبیعتاً نهاده‌های موجود در بازار آزاد از طریق تأمین‌کننده‌ها فراهم می‌شود، زیرا به‌جز آن راه دیگری وجود ندارد، زیرا به اندازه کافی تولید سویا در کشور نداریم.

وی با اشاره به اینکه در استان‌ها برای اینکه مرغدار‌ان نهاده‌ها را با قیمت مصوب دریافت کنند، به امضای طلایی نیاز دارند، افزود: با توجه به اینکه بخشی از تصدی‌گری توزیع در اختیار کارگزاران دولتی قرار گرفته است و آن‌ها متوجه شدند که سامانه «بازارگاه» نمی‌تواند به‌خوبی عمل کند، در بسیاری از موارد این سامانه در عمل باعث شده تا مرغدار مجبور شود، مکرر به ساختار‌های دولتی مراجعه کند و امضا‌هایی را بگیرد تا بتواند کار‌های خود را پیش ببرد.

کمالی اضافه کرد: ضریب نفوذ اینترنت در همه جای کشور یکی نیست و برخی مرغداران در مناطق دورافتاده کشور، به اینترنت دسترسی ندارند تا بتوانند از سامانه استفاده کنند.

عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی نیز در ارتباط تصویری با این برنامه گفت: با بررسی‌هایی که بر روی سامانه «بازارگاه» داشتیم، متأسفانه مشکلاتی وجود دارد که برای رفع آن باید تلاش کرد.

محمدجواد عسکری افزود: نخستین مشکل این سامانه، امکان دخالت در آن وجود دارد که به‌واسطه فضای مدیریتی، می‌توانند به‌راحتی در آن دخالت کنند. همچنین تولیدکنندگان خرد، امکان ثبت سفارش را ندارند و امکان نظارت برای دستگاه‌های متولی، مانند کمیسیون کشاورزی تعریف نشده است.

وی ادامه داد: در موضوع بازارگاه باید چکش‌کاری جدی انجام شود تا اتفاق‌های خوبی بیفتد، زیرا امنیت غذایی، یکی از مباحث بین‌المللی و ملی است.

عسکری اضافه کرد: اگر مدیریت شفاف و نظارت جدی را لحاظ کنیم، مطمئناً در موضوع بازارگاه، به موفقیت‌هایی دست پیدا خواهیم کرد و رضایت‌مندی ایجاد خواهد شد.