امام باقر علیه‌السلام در این باره فرمودند: «هنگامی که قائم ما قیام کند خداوند دست خود را بر سر بندگان می‌نهد؛ پس عقل‌های آنان جمع و متمرکز گردیده و خرد و واقع بینی آنان کمال خواهد یافت». یعنی در پرتو عنایت و ارشاد حضرت مهدی (عجل‌الله فرجه‌الشریف) و زیر دستهای نوازشگر و مهربان وی, مغزها و اندیشه‌ها, شکوفا می‌شوند و تمام کوته‌‌‌‌‌‌‌‌‌بینی‌ها و تنگ‌نظری‌ها و افکار پست, که منشاء از تضادها و تزاحم‌های اجتماعی است, از بین می‌رود و جهانی از صلح و صفا به وجود می‌آید.

چون مهدی موعود (عجل‌الله فرجه‌الشریف) تشکیل حکومت می‌دهد و رهبری مردم را به عهده می‌گیرد, سطح افکار و اندیشه مردم به نحو چشمگیری بالا می‌رود و مردم از پرتو وجود حضرت, تکامل عقلی و علمی پیدا می‌کنند. در دوران حکومت حضرت مهدی (عجل ‌لله فرجه‌الشریف) قدرت دید و شنوائی چشم و گوش گسترش می‌یابد؛ چنانکه امام صادق علیه‌السلام فرمود: «موقعی که قائم ما قیام کرد, خداوند به گوش‌ها و چشم‌های شیعیان, چنان قدرت و توانائی می‌بخشد که میان آنان و حضرت مهدی (عجل‌الله فرجه‌الشریف) پیکی نخواهد بود, آنان از راه دور با او صحبت می‌کنند و صدایش را کاملا می‌شنوند و او را در هر کجا باشد, مشاهده می‌کنند». از این روایت استفاده می‌شود که به هنگام ظهور حضرت مهدی (عجل‌الله فرجه‌الشریف), آن چنان وسائل ارتباط جمعی و رسانه‌های گروهی قوی و نیرومند خواهد بود که همه خواهند توانست در هر کجای عالم باشند, چهره نورانی و سیمای زیبای امام خود را ببینند و صدای ملکوتی او را بشنوند و با او در ارتباط مستقیم باشند و تعالیم دینی را مستقیماً از او دریافت دارند. آری در عصر مهدی (عجل‌الله فرجه‌الشریف), چنان تحول و جنبش عظیم و وسیع علمی به وجود می‌آید که در همه رشته‌های علوم به روی انسان‌ها گشوده می‌شود و راهی را که جهان بشریت در طول تاریخ خود در هزاران سال پیموده است, به میزان چندین برابر در دوران کوتاه حضرت مهدی (عجل‌الله فرجه‌الشریف) می‌پیماید.

از امام صادق علیه‌السلام روایت شده که فرمود: «دانش, بیست و هفت بخش است و همه آنچه را که رسولان الهی آورده‌اند دو بخش از آنها بود, پس مردم تا امروز این دو بخش را نشناخته‌اند ولی چون قائم ما قیام کند, 25 بخش را بیرون آورده و آشکار خواهد ساخت و در میان مردم منتشر خواهد فرمود و آن دو بخش را هم ضمیمه می‌گرداند و در نتیجه 27 بخش علم در میان مردم منتشر و پراکنده خواهد شد».

بنابراین یکی از خصوصیات حکومت حضرت مهدی (عجل‌الله فرجه‌الشریف) آن است که حکومت ایشان, حکومت فکر و عقل, هدایت و رهبری است و دانش در دولت مهدوی در کل جامعه بشری گسترش می‌یابد و هرگز در انحصار عده‌ای خاص نخواهد بود؛ از این رو همگان از دانشی بس ارجمند برخوردار خواهند بود و البته از این دانش نیز در راه رشد و تعالی جامعه بشری استفاده خواهد شد؛ نه در راه ستم و تعدی به دیگران.

در حکومت حضرت مهدی, سطح معلومات عمومی آن چنان بالا می‌رود که بنا بر فرموده رسول اکرم (صلی‌الله علیه و آله‌و‌سلم) حتی زنان در خانه‌ها با کتاب خدا و سنت پیامبر قضاوت می‌کنند.

بنابراین می‌توان گفت سطح آگاهی در حکومت حضرت مهدی (عجل‌الله فرجه‌الشریف) تا آنجا می‌رسد که هر فردی دارای قوه استدلال و استنباط عمیق دینی می‌گردد و می‌تواند با استناد به کتاب و سنت, قضاوت و داوری نماید.