طرح «فراز انگور» از راهکارهای اصلاح و احیای تاکستانهای کشور
داریوش سالمپور با تأکید بر اینکه یکی از راهکارهای اصلاح و احیای تاکستانهای کشور و بهینه کردن تولید انگور، طرح فراز انگور است، افزود: ایران با دارا بودن حدود 300 هزار هکتار باغات انگور و تولید سالانه بیش از سه میلیون و 400 هزار تن محصول، جایگاه هفتم دنیا را در تولید انگور و جایگاه سوم دنیا را در تولید کشمش دارد.
وی اظهار کرد: حدود 230 هزار هکتار از تاکستانهای کشور بهصورت کشت آبی و 70 هزار هکتار هم بهصورت کشت دیم است.
به گفته وی سطح باغات انگور معادل 10 درصد کل سطح باغات کشور و میزان تولید انگور هم معادل 14 درصد کل تولیدات بخش باغبانی کشور است.
سرپرست دفتر امور میوههای سردسیری و خشک با بیان این که حدود 80 درصد سطح تاکستانهای کشور در 10 استان کشور قرار دارد، افزود: این استانها به ترتیب استانهای فارس، قزوین، خراسان رضوی، آذربایجان غربی، همدان، آذربایجان شرقی، کردستان، خراسان شمالی، مرکزی و زنجان بوده و 20 درصد مابقی سطح هم در سایر استانهای انگور خیز کشور واقع شده است.
سالمپور یادآور شد: همچنین استانهای فارس، قزوین، همدان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی، زنجان، آذربایجان غربی، مرکزی و کردستان 10 استان برتر با بیشترین میزان تولید انگور هستند.
وی در خصوص اهداف و ظرفیتهای اجرای طرح فراز انگور نیز گفت: با توجه به تغییرات اقلیمی، بروز خشکسالیهای اخیر، محدودیت منابع آبی کشور و لزوم ارتقای بهرهوری و افزایش کارایی مصرف آب و با توجه به اینکه سیستم رایج پرورش انگور در ایران عموماً سیستم تربیت سنتی (جوی و پشتهای) است، بنابراین سیستم تربیت بوته تاک به شیوه نوین طرح فراز انگور بهعنوان یکی از طرحهای شاخص و اولویتدار وزارت جهاد کشاورزی در برنامههای سالانه و بلندمدت توسعه کشور مصوب و ابلاغ شده است.
سرپرست دفتر امور میوههای سردسیری و خشک ادامه داد: سیستم تربیت تاک در کشورهای عمده تولیدکننده انگور ازجمله ایتالیا، اسپانیا، فرانسه، آمریکا و ترکیه عمدتاً به شیوه فراز بوده که به سه شیوه کلی داربستی، پاچراغی و روسیمی اجرا میشوند و از سیستمهای رایج هم میتوان به روش تک سیم، روش عمودی با دو سیم، روش هدایت عمودی شاخهها، روش عمودی گایوت، روش داربستی دوپردهای گنوا، روش یو شکل، روش چند سیم شیبدار و روش داربست سقف مانند اشاره کرد.
سالمپور ازجمله اهداف و مزایای طرح فراز را افزایش کمی و کیفی محصول انگور عنوان کرد و افزود: همچنین جلوگیری از آلودگی و تماس میوه با خاک، کاهش هزینههای تولید، امکان مکانیزه کردن باغات، بهبود گلانگیزی و تعداد جوانههای قابل نگهداری و در نتیجه افزایش عملکرد در واحد سطح، افزایش عمر اقتصادی باغات، فراهم شدن امکان اجرای سیستمهای نوین و تحت فشار آبیاری و کاهش مصرف آب، کنترل بهینه آفات و بیماریها، کاهش ضایعات از دیگر مزایای اجرای طرح فراز انگور است.
وی یادآور شد: حتی فراهم شدن امکان تولید کشمش از ارقام خاص انگور که روی بوته خشک شده و بهصورت مکانیزه برداشت میشوند نیز از مزایای اجرای طرح فراز است.
وی درباره اجرای این طرح در کشور، گفت: برنامه اجرایی طرح فراز انگور در سطحی معادل 50 هزار هکتار تهیه و جهت اجرا به سازمان جهاد کشاورزی کلیه استانها ابلاغ شده که تا پایان سال 1400 بیش از 20 هزار هکتار از باغات انگور کشور عمدتاً در استانهای آذربایجان غربی، قزوین، زنجان، آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، فارس، مرکزی، خراسان شمالی، هرمزگان و مرکزی به سیستم طرح فراز، تجهیز شدهاند که مطابق با برنامه پنجساله توسعه، هدف تعیین شده برای باغات انگور کشور، محقق خواهد شد.
سرپرست دفتر امور میوههای سردسیری و خشک با اشاره به نحوه اجرای طرح فراز انگور در کشور، افزود: طرح ایستاده کردن باغات انگور در قالب دو فعالیت پیشبینی شده که شامل احداث باغات جدید با اجرای سیستم تربیت روسیمی (فراز) و همچنین تغییر سیستم تربیت باغات سنتی موجود به شیوه فراز است.