گروه رسانه ای سپهر

آخرین اخبار:
شناسه خبر:55867

آثــــار فردی و اجتماعی عدالت مهــــدوی

آثــــار فردی و اجتماعی عدالت مهــــدوی

پیش از پرداختن به اصل موضوع، لازم است معنی و مفهوم عدل به درستی اشکار شود.

در معنی عدل گفته‌اند:عدالت میانه زیاده‌روی و کوتاهی است و به معنی آن است که در امور، زیادی و کمی نباشد... عدالت یا در اندیشه و افکار است؛ به این معنی که از انحراف و سستی به دور بوده و مطابق حق و راستی باشد؛ همانگونه که خداوند در قران دستور داده است:

((و انگاه که میان مردم حکم میکنید، به عدالت داوری کنید...))

یا در صفات انسانی است؛ یعنی اخلاق درونی میانه باشد و هیچ تندروی و کندروی در آن نباشد... و یا در حوزه اعمال است که شامل گفتار و تکالیف فردی و کارهای اجتماعی میشود.

... [چنانکه خدای متعال در قران فرموده:] ((و انگاه که سخن میگویید، به عدالت بگویید، اگرچه خویشاوند باشد)).

... و باید دانست که موضوع عدالت از مهم ترین موضوعات است... و هر کار نیک و خلق و خوی پسندیده و فکر درست به آن بازمیگردد... و عدالت همان چیزی است که در هر مورد و هر جایی خواسته شده است.4

با این بیان جامع، روشن است که عدالت مفهومی بسیار گسترده دارد و در همه امور عالم تشریعی جاری است. طبق بعضی روایات، مثل انچه به پیامبر نسبت داده شده که ((بالعدل قامت السموات والارض))5 استفاده میشود که عدالت در امور تکوین و خلق نیز امری عام و همگانی است.

با این مقدمه، به بحث درباره عدالت مهدوی و اثار فردی و اجتماعی آن خواهیم پرداخت.

 امام مهدی، امام عدل

اخرین حجت الهی، عصاره تمام انبیا و اولیا است و وجود بیمثال او چشمه همه خوبیها و زیباییهاست. اما در صدها روایت، سخن از عدالتگستری او مطرح شده و از آن بزرگوار به عنوان مظهر و تجلی کامل عدالت یاد گردیده است.

در کتاب مکیال المکارم امده است:

عدل اشکارترین صفات نیک امام است. برای همین (ان بزرگوار) در دعای شب‌های ماه رمضان ((عدل)) نامیده شده است؛ (( اللهم و صلّ علی ولی امرک القایم المومّل والعدل المنتظر؛ خداوندا، به ولی امر خود که قیام کننده ارمانی و عدل مورد انتظار است درود فرست)).

و در زیارت حضرت(ع)، اینگونه با او نجوا می‌کنیم:((السلام علی القایم المنتظر والعدل المشتهر.‌سلام بر قیام کننده مورد انتظار و عدالت اشکار)).

بنابراین عدالت گستری مهمترین رسالت آن سفیر موعود است و دیگر ارزشها در همین بستر و جریان زنده خواهد شد. اری، دوران او، روزگار پر شدن زمین و زمان از عدل و داد است.

دامنه عدالت او همه جا، حتی زوایای ناپیدای جامعه را خواهد گرفت؛ همچون سرما و گرما به درون خانههای مردم نفوذ خواهد کرد و روابط انها را در کوچکترین نهاد اجتماعی هم تحت تاثیر خود قرار خواهد داد.تراز تمدن مهدوی، عدل است که در پرتو ان، دیگر ارزشها حاکم خواهد شد و به سبب جریان عدالت، در همه عرصههای جامعه، بساط هرگونه ظلم و ستم برچیده میشود. خداوند به وسیله او زمین را از هرگونه ستم پاک خواهد کرد و از هر گونه ستم، قداست می‌بخشد... انگاه که او قیام کند، ترازوی عدالت در میان مردم نهد، پس در روزگار او هیچ کس به دیگری ستم روا ندارد.

 عدالت مهدوی، عدالتی فراگیر

وقتی سخن از عدالت مطرح می‌شود، ذهن‌ها بیشتر به سوی عدالت قضایی یا اقتصادی می‌رود. به گمان افراد، مقصود از عدالت آن است که در محاکم قضایی به حق داوری شود و حق هر صاحب حقی به او داده شود. نیز، در عرصه اقتصاد، همه افراد جامعه از مواهب مادی بهرهمند باشند و در این عرصه، ستمی بر افراد نرود. حال انکه براساس انچه در معنی عدالت گذشت، عدالت به معنی آن است که در همه عرصهها حق و انصاف رعایت گردد. به همین دلیل، جامعهای را جامعه عادل می‌دانیم که در همه حوزههای فردی و اجتماعی ان، عدالت حاکم باشد. بنابراین ما هم در روابط فردی و هم در روابط اجتماعی، عدالت باید خود را نشان دهد. همچنین در حوزههای گوناگون اجتماع، مثل سیاست، فرهنگ، اقتصاد، عدالت نیز حکم فرما باشد.

اینکه در روایات اسلامی، امام مهدی(ع) به عنوان پرکننده زمین از عدالت معرفی شده است، میتواند به همین معنی باشد که او عدالت را در همه عرصههای فردی و اجتماعی جاری خواهد ساخت. در واقع، ارزشهای دینی و امال و ارزوهای انبیا و اولیا در پرتو عدالت مهدوی به اجرا درامده و عالم گیر خواهد شد.

در این مقاله، به بررسی اجمالی اثار فردی و اجتماعی عدالت مهدوی می‌پردازیم.

 اثار فردی عدالت مهدوی

ادمی در زندگی فردی خود، بریده و جدای از اجتماع نیست و همه جا به نوعی با دیگران در ارتباط است. ولی منظور از بررسی اثار فردی عدالت مهدوی مفهومی است که در برابر اثار اجتماعی مطرح میشود. در اثار اجتماعی، به بررسی عدالت مهدوی و نقش آن در حوزههای مختلف اقتصاد، سیاست و فرهنگ خواهیم پرداخت؛ اما در بخش اثار فردی، به اثار اجرایی عدالت در دیگر شیون زندگی انسان میپردازیم.

رابطه انسان با خود

ادمی پیش از هر کس و هر چیزی باید تکلیف خود را با ((خود)) روشن کند و با تشخیص قابلیتها و استعدادهای خود، انها را در مسیر رشد و تعالی خود به کار گیرد. این مستلزم معرفتی درست و عملی صحیح و معروف است. در جوامع مختلف بشری، انسانها به دلیل نااگاهی و به دنبال ان، عمل و اقدام نادرست، استعدادهای الهی و انسانی خود را از بین برده و یا در مسیر نادرست به کار گرفتهاند. امام مهدی (عج) در حکومت عدل خود، این انحرافها و کجیها را راست خواهد کرد. اری، در سایه تربیت مهدوی، فطرتها بیدار میگردد و نیازهای حقیقی و واقعی انسانها مجال بروز پیدا میکند. ادمها به دنبال پاسخگویی به ندای فطرت الهی خواهند بود و ارزوهای دروغین و خواهش‌های پوچ کم رنگ می‌شود. این چنین است که شاهراه‌های سعادت و به‌روزی به روی بشر گشوده می‌شود.

این نقطه اغاز اصلاح است که همه بدانند برای چه امدهاند و به کجا میروند و در این قرارگاه موقت چه وظیفهای دارند. این شروع خردورزی و تعقل است و مرحله نخست یافتن نفس:

امام باقر(ع): وقتی قایم ما قیام کند، خداوند دست خود را بر سر بندگان نهد و به سبب ان، عقل‌های ایشان را کامل کند و اخلاق ایشان را به تکامل رساند.

پیش از این زیاد خوانده‌ایم و شنیده‌ایم که بالاترین معرفت‌ها معرفت نفس است و این مهم در دوران مهدی (عج) و در سایه عدالت او قابل دسترسی برای همگان است. آن روز زمینه و بستر اگاهی‌بخشی و تزکیه مردم به گونه‌ای است که همگان به این معرفت و اگاهی خواهند رسید و کلید گنج سعادت را به کف خواهند اورد.

 رابطه انسان با دیگران

ادمی گرچه تنها به دنیا می‌اید و تنها از دنیا می‌رود، در این دنیا بی‌گمان در ارتباط با دیگران زندگی می‌کند. بنابراین بزرگ‌ترین فصل کتاب زندگی او ((رابطه با دیگران)) است و در همین بخش است که ممکن است ارزش‌های زیادی را خلق کند و پاس بدارد و یا چهره‌ای زشت و ناپسند از اجتماع انسانها به نمایش گذارد.

ادمی در رابطه با دیگران است که تصمیم میگیرد، حرف میزند و اقدام میکند. داد و ستد او و واکنش و موضعگیری او در برابر دیگران بخش زیادی از روابط او را تشکیل می‌دهد. اگر این بخش از زندگی ادمی مسیری درست و پسندیده یابد، بسیاری از ارزشهای الهی و انسانی به تحقق پیوسته است. صداقت، امانتداری، ایثار، سخاوت، گذشت، حسن ظن و اعتماد به دیگران، تعاون، نصیحت و خیرخواهی و دهها فضیلت دیگر در همین عرصه خود را نشان میدهد. با امدن این فضیلتها به عرصه روابط اجتماعی، جایی برای نفاق، خیانت، تنگنظری و خودخواهی، انتقام، بددلی و بدگمانی، خودمحوری و سوء نیت نمیماند.

عدالت واقعی و راستین آن است که به همه اینها در روابط انسانی پایان دهد؛ وگرنه در حکومتی که مردم آن ارتباطی ناسالم و ناشایست داشته باشند، چگونه انتظار برقراری عدالت و دادگری در حوزههای مختلف می‌رود؟

مهدی (عج) که مظهر عدالت الهی است، مردم را چنان به قران و سنت پیامبر میخواند و تعالیم آن دو را در میان جامعه نشر میدهد که انسانها به تزکیه الهی و معرفت خدایی دست مییابند و آن هدفی که در ایات قران برای رسالت انبیا مطرح شد که (یعلمهم الکتاب والحکمه و یزکیهم) تحقق می‌یابد و عملی می‌شود.

در سایه عدالت مهدوی، امر به معروف و نهی از منکر زنده میشود و مهدی(ع) و یاوران او پیش رو مردم در این فریضه الهی خواهند بود و به دلیل زنده شدن این ارزش قرانی، همه ارزشها و فضیلت‌ها جان می‌گیرد. در حیات مهدوی، جایی برای کینه و دشمنی در قلوب مردم نمیماند و وقتی کینه از دل‌ها رفت، بهانهای برای خیانت، خودخواهی، انتقام، بدگمانی و... نخواهد بود و اخلاق مردم اخلاق محمدی و علوی خواهد شد.

امام علی (ع) می‌فرماید: چون قایم ما قیام کند کینه از دل‌ها بیرون رود

با رشد تربیت و تکامل عقل، کینهها به محبت و دوستی تبدیل میشود و روابط اجتماعی براساس انسان دوستی شکل میگیرد. در نتیجه، اخلاق نیکو در جامعه بشری گسترش مییابد.

همچنین در سایه حکومت عدل مهدی (عج)، خداوند بینیازی را در دل مردمان قرار میدهد و حرص و ازمندی از وجود انسانها رخت میبندد.

 رابطه انسان با خدا

انسانها فطرتی خداجو دارند، چون بر این اساس افریده شدهاند؛ ولی بر اثر تربیتهای نادرست و بسترهای نامناسب اجتماعی، انحراف و کجی در پرستش و عبودیت انها راه پیدا کرده است که البته این کژراهی مادر همه انحرافها و بیراهههاست. در حکومت عدل گستر امام عصر، دین حق، به عنوان تنها راه سعادت، اشکارا بر همگان عرضه میشود و با مظاهر شرک و بت‌پرستی و کفر برخورد می‌شود؛ چرا که هیچ ظلمی از شرک بالاتر نیست.

بنابراین برای اینکه عدالت و راستی و درستی در عرصههای مختلف زندگی بشر اجرا گردد، لازم است ریشه‌های شرک و کفر سوزانده شود؛ چرا که بدون ان، عدالت معنا و مفهومی ندارد. عدالت به معنی راه و رسم صحیح و پسندیده است و توحید و یگانهپرستی در عبادت، راه روشن و درست بندگی است. به همین جهت، سرلوحه برنامههای جهانی مهدوی، کفرستیزی و شرک زدایی است؛ به گونهای که جامعه بشری جامعهای یگانهپرست و مسلمان گردد.

 اثار اجتماعی عدالت مهدوی

در دنیای امروز، اجتماع و روابط اجتماعی از پیچیدگی خاصی برخوردار است. وقتی از اجتماع سخن گفته میشود، عرصههای گوناگونی در نظر است که باید در همه انها برنامهای سالم برای تعامل اجتماعی تدوین گردد. بشر در طول قرون گذشته، در حوزههای گوناگون اجتماع؛ مانند سیاست، حکومت و فرهنگ به ویژه اقتصاد، شاهد نابسامانی و اشفتگی و بیعدالتی بوده است و همواره در پی راهی بوده تا به این بخشها سازمان و نظامی عادلانه ببخشد؛ ولی تقریباً هیچ گاه و در هیچ ملت و دولتی توفیق چندانی حاصل نشده است؛ اگرچه بعضی از شهرها و یا دولتها با تلاش فراوان به سهمی از عدالت در بعضی از عرصهها دسته یافته باشند.

با این توصیف، همگان در انتظارند که مهدی موعود(ع) و عدالت منتظر از راه برسد و همه حوزههای اجتماع را به عدالت و دادگری هدایت کند و به معنی واقعی کلمه، عدالت را جهانی کند. این امیدی بجا و ارزویی بحق است که براساس برنامههای دولت امام مهدی (عج) قابل دسترسی است.

 عدالت در فرهنگ

دانستن، شناخت و رشد علمی و فرهنگی حقی همگانی است؛ ولی در نظامها و حکومت‌های دنیا امکانات اموزشی به طور یکسان برای همه اقشار فراهم نیست و همیشه اینگونه بوده که عدهای خاص امکان رشد و تعالی اموزش دارند و البته این عادلانه نیست. از اثار عدالت مهدوی آن است که همه طبقات، از هر نژاد و ملیتی و بدون هیچ گونه تبعیض، میتوانند در زمینههای فرهنگی فعال بوده و مدارج علمی را طبق قابلیت و استعداد خود بپیمایند.

در نظام دادگستر امام مهدی (عج)، با توجه به اینکه علم و دانش رشد فزایندهای دارد، انها که در جوامع مختلف از این موهبت الهی محروم بودهاند میتوانند از علم و دانش بهره فراوان گیرند؛ برای مثال زنان که در جوامع گوناگون محرومیتهای بسیاری را چشیدهاند و از جمله در ساحت علم و فرهنگ مورد بیمهری قرار گرفتهاند، در دولت مهدی به جایگاه والایی از دانش دست مییابند.

در روایتی درباره روزگار مهدی (عج) امده است: در دوران او، شما از حکمت برخوردار می‌شوید؛ تا انجا که زن در خانه خود، برابر کتاب خدا و روش پیامبر (ص) قضاوت می‌کند.

بعضی روایت بالا را اینگونه ترجمه کرده‌اند که دانش بعضی از زنان در عصر حاکمیت مهدی(ع) به اندازه ای است که در درون منزل با استنباط شخصی (همچون مجتهد علوم دینی) به انجام تکالیف شرعی می‌پردازند. در این صورت، اوج رشد و تعالی فرهنگی و اموزشی زنان معلوم میشود. و اگر به معنی قضاوت هم باشد، باز هم حکایت از همان تعالی و ترقی است؛ زیرا که امر قضاوت از امور بسیار مهم بوده و نیاز به دانش بسیاری دارد.

 عدالت در اقتصاد

یکی از مصادیق ظلم اشکار، نابرابری و عدم تعادل طبقات مختلف مردم در مسایل اقتصادی است که در جای جای جهان پهناور و حتی در کشورهای مدعی حقوق بشر دیده میشود. انچه میتواند به این بیسامانی، سامان دهد و غبار محرومیت را در این عرصه از چهره عالم انسانی بزداید همانا اجرای عدالت اقتصادی است.

امام صادق(ع) میفرماید:خداوند همه ثروتها (از انواع منابع درامد) را میان مردم تقسیم کرده است و به هر کس حقش را داده است، کارگزاران و توده مردم و بینوایان و تهی دستان و هر گروهی از گروه‌های مردم. سپس امام فرمود: اگر عدالت برقرار شده بود، همه مردم بینیاز شده بودند.

بنابراین از نظر تعالیم اسلامی، اگر حاکمیت درست و اسلامی باشد، برنامههای حکومت به درستی تنظیم شده و مجریان آن نیز در جای خود به کار گمارده شوند، محرومیت و نیازمندی در جامعه نمیماند؛ زیرا حکومت حق و کارگزاران لایق آن به دنبال اجرای اصول عدالت خواهند بود و با چنین اقدامی همه مردم، به رفاه و بینیازی خواهند رسید.

عدالت اقتصادی به عوامل گوناگونی بستگی دارد که از مهمترین انها عدالت در بخش تولید و توزیع است. از اثار عدالت در دولت مهدی (عج)، این است که امکانات تولید در اختیار همگان است و هر کسی میتواند از زمین و انرژی و امکانات طبیعی برای تولید بهره بگیرد. از این رو افراد زیادی به اشتغال و کار سالم روی میاورند و هر کسی به اندازه همت و توان خود امکان رشد و پیشرفت دارد. البته این همه در راستای رفع نیازهای واقعی جامعه است؛ یعنی تولید در مسیر مطالبات و نیازهای اجتماع است. بنابراین هم تولیدکنندگان بهرهمند میشوند و هم جامعه به رشد و رفاه اقتصادی میرسد.

از سوی دیگر، از عوامل مهم ظلمهای اقتصادی بیعدالتی در عرصه توزیع است. تقسیم ثروت ملی به صورت نابرابر و اختلاف فراوان و غیرمنطقی میان درامدها و واسطه گریهای بیجا، شکاف طبقاتی گستردهای را باعث شده است. بنابراین اثر عدالت مهدوی در عرصه اقتصادی، تقسیم اموال عمومی به شکل مساوی در میان مردم است.

پیامبر اکرم (ص) میفرماید:

ابشرکم بالمهدی یبعث فی امتی... یرضی عنه ساکن السماء و ساکن الارض یقسم المال صحاحاً. فقال له رجل: و ما صحاحاً؟ قال: السویه بین الناس.23

به مهدی بشارتتان میدهم. او در میان امت من برانگیخته میشود... ساکنان اسمان و زمین از او خشنود خواهند بود. او اموال را به درستی تقسیم میکند. مردی پرسید: مقصود چیست؟ فرمود: به شکل مساوی میان مردم تقسیم میکند.

در روایتی دیگر از امام باقر(ع) امده است:

((... فانه یقسّم بالسویّه و یعدل فی خلق الرحمان، البرّ منهم والفاجر...)).24

ان حضرت (اموال را) برابر تقسیم میکند و میان همه مردم به نیکوکار و بدکار به عدالت رفتار مینماید.

از روایت بالا معلوم میشود که در مواردی که برابری میان مردم از مظاهر عدالت است، اموال به تساوی تقسیم میشود؛ نه این که در همه موارد به همگان یکسان پرداخت شود. در واقع، برابری میان مردم با هدف تامین ضروریات و امکانات اولیه زندگی است و برای همه افراد و اقشار از یک حد منطقی و رفاهی معقول برخوردار باشند.

و نیز از آن بزرگوار روایت شده است:

((... و یسوّی بین الناس حتی لاتری محتاجاً الی الزکوه.))25

او ]امام مهدی (عج)[ میان مردم به مساوات رفتار میکند تا انجا که نیازمند زکات دیده نشود.

و از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمودند:

ان قایمنا اذا قام اشرقت الارض بنور ربها... و یطلب الرجل منکم من یصله بماله و یاخذ منه زکاته فلایجد احداً یقبل منه ذلک و استغنی الناس بما رزقهم الله من فضله.26

هنگام قیام قایم ما، زمین با نور خدایی روشن گردد و... شما به جستوجوی اشخاصی برمی ایید که مال یا زکات بگیرند و کسی را نمییابید که از شما بپذیرد و مردمان همه به فضل الهی بینیاز گردند.

بنابراین از اثار عدالت اقتصادی در جامعه مهدوی، برخورداری همه افراد جامعه از یک زندگی مادی مطلوب و ابرومند است؛ به گونه‌ای که افراد نیازی به درخواست مال نداشته باشند و این سطح از زندگی در کنار رشد عقلانی و اخلاقی و ریشه‌کنی رذایلی همچون حرص و ازمندی از دل و جان انسان‌ها می‌تواند حیات طیبه و پاکی را فراهم کند که در ساحت ان، رشد و تعالی معنوی و روحی مردم بهتر و منطقیتر قابل دسترسی باشد.

 عدالت در قضاوت

در جوامع مختلف بشری، امر قضاوت جایگاه ویژه‌ای دارد و هیچ مجموعه کوچک یا بزرگی از انسانها نیست که به دستگاه قضاوت و دادگستری نیازمند نباشد. شاهرگ حیات این دستگاه اجرای عدالت در آن است. اساساً دادگستری برای گسترش عدل و داد تاسیس شده است و بدون ان، هیچ جایگاهی برای آن نیست. ولی متاسفانه باید گفت که در همین دادگستری‌ها و مراکز قضایی، ستمهای فراوانی به انسانها شده و حق افراد زیادی پایمال گردیده است.

در عصر حاکمیت مهدی (عج) که عدالت در همه زوایای زندگی اجتماعی جریان می‌یابد، این عدالت به دستگاههای قضایی هم نفوذ کرده و جریان دادرسی را بر اساس حق و عدل تنظیم میکند. اینجا از مهمترین مراکزی است که عدالت در آن پیاده میشود و امام مهدی (عج) با دقت و وسواس بر اجرای داد نظارت دارد.

از روایات استفاده میشود که امام مهدی (عج) در قضاوت مانند جد بزرگوارش امیرالمومنین(ع) عمل میکند و بر گرفتن بی کم و کاست حقوق مردم اصرار دارد؛ حتی اگر حق کسی زیر دندان دیگری باشد، از زیر دندان آن غاصب بیرون کشیده و به صاحب حق باز میگرداند.در زمان حکومت آن دادگستر جهان، چنان عدالت مهدوی همگانی میگردد که مردگان ارزو می‌کنند که به زندگی بازگردند و از برکات عدالت او بهرهمند شوند.

این دقت و گستردگی عدالت به دلیل آن است که سیستم قضایی امام مهدی (ع)، دستگاهی بسیار گسترده و مجهز و برخوردار از ابزارهای فراطبیعی است. در سیستم قضایی اسلام قضاوت براساس بینات و شواهد بوده است و از رسول خدا (ص) روایت شده که فرمود: من در میان شما بر پایه سوگندها و بینه‌ها قضاوت می‌نمایم.

رهاورد این گونه داوری عدالت ظاهری است؛ ولی در روایات مربوط به دوران حاکمیت مهدی(عج) امده است که آن حضرت به شیوه حضرت داوود(ع) قضاوت میکند که او براساس الهامات الهی و علم لدنی داوری میکرد و نه بر پایه شاهد و گواه.

جای این سوال باقی است که در هسته مرکزی حکومت، چنین قضاوتی توسط شخص حضرت انجام میگیرد و امکان پذیر است؛ ولی در دیگر نقاط عالم چگونه ممکن است که قاضیان منصوب از سوی حضرت این گونه عمل کنند و به عدالت واقعی دست یابند؟

در پاسخ باید گفت: چنان که گفتیم، امکانات دولت مهدوی و سیستم اطلاعاتی زمان حضرت به گونهای است که سیستم قضایی مهدی (عج) را یاری میکند. به روایت زیر توجه کنید:

امام صادق (ع) فرمود:وقتی قایم ما قیام کند در هر یک از مناطق جهان فردی را برگزیده ارسال میدارد و به وی می‌گوید: پیمان تو به دست توست و اگر با مطلبی رو به روی شدی که آن را نفهمیدی و قضاوت را در موردش ندانستی به دست خود نگاه کرده و به انچه در آن است عمل نما.

و این گونه اطلاع رسانی و خبرگیری از مرکزیت قضایی ممکن است به اعجاز و یا به سبب پیشرفت وسایل ارتباطی در روزگار مهدی(عج) باشد.

 سخن اخر

همانگونه که در ابتدای مقاله گفته شد عدالت مهدی(ع) دامنه‌ای به گستردگی حیات مادی و معنوی انسان دارد و ما تنها به برخی حوزه‌های فردی و اجتماعی عدالت پرداختیم و اکنون حُسن ختام گفتار را سخنی از امام صادق(ع) قرار می‌دهیم که در تفسیر ایه شریفه اعلموا آن الله یحیی الارض بعد موتها... فرمودند: یعنی خداوند زمینی را به عدالت قایم(ع) در هنگام ظهورش زنده می‌کند پس از انکه به سبب ستم پیشوایان گمراهی مرده باشد.

ارسال نظر

سوال: رنگ برف؟ Sefid

*شرایط و مقررات*
کلمه امنیتی را بصورت حروف فارسی وارد نمایید
بعنوان مثال : پایتخت ارمنستان ؟ ایروان
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمايید.
توصیه می شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشر شده، از مثبت یا منفی استفاده فرمایید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی یابد.
پربازدیدترین آخرین اخبار