همدان در آغاز سال 1405 هم‌زمان با نوروز، افزایش سفرها، فشارهای ناشی از شرایط جنگی و تهدیدهای امنیتی، صحنه‌ تلاقی دو واقعیت مهم بود؛ از یک‌سو تلاش پیوسته و چندلایه‌ مسئولان برای حفظ امنیت ثبات بازار، تداوم ارائه خدمات و پیشبرد طرح‌های عمرانی و اجتماعی و از سوی دیگر، حضور آگاهانه، صبورانه و شجاعانه‌ مردمی که در میدان ماندند، از وطن و آرامش شهر خود پشتیبانی کردند و نشان دادند سرمایه اصلی این استان نه‌فقط در زیرساخت‌ها، بلکه در همبستگی اجتماعی آن نهفته است.
در روزگاری که هر استان ناگزیر است هم‌زمان چند جبهه را مدیریت کند؛ از اقتصاد و معیشت گرفته تا امنیت روانی، از سفرهای نوروزی تا آسیب‌های جنگ، از ارائه خدمات عمومی تا حفظ سرمایه اجتماعی، همدان کوشید روایت خود را نه با شعار، بلکه با عمل بنویسد. مجموعه خبرها و گزارش‌های منتشرشده از ابتدای فروردین‌ماه 1405 نشان می‌دهد که این استان در یکی از حساس‌ترین مقاطع خود، تنها به اداره روزمره امور بسنده نکرد، بلکه تلاش کرد میان «حفظ جریان زندگی» و «آمادگی برای شرایط بحرانی»، توازن برقرار کند. در این میان نقش‌آفرینی دستگاه‌های مختلف اجرایی، امدادی، انتظامی، خدماتی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی در کنار حضور میدانی مردم، تصویری از یک استان درحال مقاومت، تدبیر و بازسازی مداوم، ارائه می‌دهد.
آنچه در همدان رخ داد، صرفاً برگزاری مجموعه‌ای از جلسات اداری یا انجام اقدامات پراکنده نبود، بلکه نشانه‌ای از شکل‌گیری یک منطق مدیریتی بود که می‌کوشید از مسجد و محله تا بازار و بیمارستان، از جاده و نانوایی تا مدرسه و میراث فرهنگی، همه ظرفیت‌های موجود را در خدمت آرامش عمومی قرار دهد؛ از تأکید بر مدیریت محله‌محور و نقش مساجد در بحران گرفته تا پایداری در تأمین نان سوخت و کالاهای اساسی، از مراقبت از امنیت غذایی و اراضی کشاورزی تا تداوم پروژه‌های مسکن، آموزش، تولید و گردشگری، همه و همه نشان می‌دهد که مدیریت استان تلاش کرده در سخت‌ترین شرایط نیز «خدمت» را متوقف نکند.
در کنار این تلاش‌ها، مردم همدان نیز تنها تماشاگر صحنه نبودند. حضور آنان در میادین، مساجد، خیابان‌ها، آیین‌ها و حرکت‌های خودجوش ازجمله حمایت کامیون‌داران از نیروهای مسلح و ایستادگی شبانه مردم در برابر جنگ روانی دشمن، نشان داد که همدان نه‌فقط از منظر اداری، بلکه از حیث روح اجتماعی نیز در وضعیت آماده‌باش قرار دارد. همین هم‌افزایی میان مدیریت رسمی و اراده مردمی است که به روایت این روزهای همدان عمق و معنا می‌بخشد؛ روایتی که اگرچه با زخم تهدید و خسارت همراه بود، اما در دل خود نشانه‌های روشنی از انسجام، مسئولیت‌پذیری و وفاداری به منافع ملی را نیز داشت.
* از تریبون وحدت تا میدان عمل
نخستین لایه این روایت از سخنان نماینده ولی‌ فقیه در استان و امام‌جمعه همدان آغاز می‌شود؛ جایی که حجت‌الاسلام‌والمسلمین حبیب‌الله شعبانی‌موثقی هم از منظر اجتماعی و هم از منظر ساختاری، بر دو محور مهم انگشت گذاشت؛ وحدت ملی و مدیریت محله‌محور. او در خطبه‌های نماز عید سعید فطر در شرایطی که کشور روزهای حساسی را پشت سر می‌گذاشت، بر این نکته تأکید کرد که عبور از شرایط سخت بدون انسجام ملی، ممکن نیست. این سخن درواقع یادآوری یک اصل راهبردی بود؛ کشورها تنها با توان سخت‌افزاری از بحران عبور نمی‌کنند، آنچه تاب‌آوری ملی را تکمیل می‌کند، سرمایه اعتماد، همدلی و حضور اجتماعی مردم است.
امام‌جمعه همدان با قدردانی از تلاش مسئولان، دولت‌مردان، اعضای شورای تأمین و نیروهای امنیتی و نظامی، یک مطالبه روشن نیز مطرح کرد؛ صداقت و تعهد بیشتر در خدمت به مردم. این تأکید وجه مهمی از رابطه میان حاکمیت و جامعه را روشن می‌کند. در شرایط بحران مردم بیش از هر زمان دیگر به کارآمدی، شفافیت و احساس همراهی نیاز دارند؛ از همین رو هر سخن از وحدت ملی وقتی معنا پیدا می‌کند که با خدمت صادقانه و پاسخ‌گویی مسئولانه همراه باشد.
در سطحی عملی‌تر حجت‌الاسلام‌والمسلمین شعبانی‌موثقی در نشست قرارگاه مدیریت محله‌محور بر ظرفیت بی‌بدیل مساجد، پایگاه‌های بسیج و شبکه‌های مردمی در مدیریت بحران تأکید کرد. اعلام شناسایی 90 مسجد در قالب طرح محراب و تقسیم آن‌ها در 15 منطقه، صرفاً یک آمار نبود، این خبر نشان می‌داد که همدان به‌دنبال بازآرایی سرمایه‌های اجتماعی در مقیاس محله است. وقتی از حدود 300 مسجد شهر و سامان‌دهی هر پنج مسجد زیر نظر یک سرگروه سخن گفته می‌شود، درواقع الگویی از حکمرانی محلی ترسیم می‌شود که در آن واکنش به بحران می‌تواند سریع‌تر، نزدیک‌تر و انسانی‌تر باشد.
همچنین تأکید وی بر جایگاه امام جماعت رئیس پایگاه بسیج و هیئت امنای مساجد در قالب شورای فرهنگی- اجتماعی، نشان‌دهنده آن است که مدیریت بحران صرفاً موضوعی فنی یا امنیتی نیست، بلکه بافت فرهنگی و رابطه‌محور محله نیز بخشی از مسئله است. تذکر او درباره ضرورت رفع ضعف‌های احتمالی در هماهنگی میان امام جماعت و پایگاه بسیج نیز ناظر به همین نکته بود که در شرایط سخت کوچک‌ترین ناهماهنگی می‌تواند کارآیی شبکه‌های محلی را کاهش دهد.
* استاندار و منطق تداوم ارائه خدمت در شرایط جنگی
اگر سخنان نماینده ولی‌ فقیه در استان همدان بیشتر بر انسجام اجتماعی و سازمان‌دهی ظرفیت‌های مردمی استوار بود، مواضع و اقدامات استاندار همدان نشان داد که مدیریت اجرایی استان نیز بر یک منطق روشن ایستاده است؛ در شرایط جنگ و تهدید، خدمت نباید متوقف شود.
حمید ملانوری‌شمسی در مواضع مختلف ازجمله گفت‌وگوی خبری درباره تداوم فعالیت‌های اقتصادی و عمرانی، نشست ستاد بحران، بازدیدهای میدانی از پلیس راه، هلال‌احمر و اورژانس و همچنین جلسات مربوط به مسکن و مدیریت محله‌محور، تصویری از مدیریتی ارائه کرد که می‌کوشد هم‌زمان «آمادگی» و «ادامه روند عادی زندگی» را باهم پیش ببرد.
او به‌صراحت اعلام کرد که فعالیت‌های اقتصادی و عمرانی تعطیل‌بردار نیست. این جمله در بستر شرایطی که کشور با تهدیدات جنگی و فشارهای روانی روبه‌رو است، معنایی فراتر از یک موضع اداری دارد؛ معنای آن این است که دشمن نباید بتواند چرخه زندگی، تولید، ساخت‌وساز، ارائه خدمات و امید اجتماعی را از حرکت بازدارد. بر همین اساس استاندار از تداوم پروژه‌های زیرساختی در حوزه‌های آموزش، درمان، راه، آب، برق، گاز، ارتباطات و مسکن سخن گفت؛ حوزه‌هایی که هرکدام مستقیماً به کیفیت زندگی مردم مربوط‌اند.
او درعین‌حال مدیریت استان را در نقطه تلاقی چند فشار مهم توصیف کرد؛ همدان به‌عنوان یکی از استان‌های غربی کشور از ساعات نخست رخدادهای اخیر در معرض تهدید بوده و در همان حال بخشی از جمعیت استان‌های دیگر نیز به این منطقه وارد شده‌اند. اینکه استان توانسته ضمن اداره شرایط امنیتی، به این جمعیت ورودی نیز خدمت‌رسانی کند، نشان‌دهنده آن است که سازوکارهای پشتیبانی تنها برای وضعیت عادی طراحی نشده بودند.
در نشست ستاد بحران نیز استاندار بر آمادگی کامل دستگاه‌های خدماتی، امدادی و زیرساختی تأکید کرد. اهمیت این تأکید در آن است که در شرایط تهدید، افکار عمومی پیش از هر چیز نگران اختلال در ارائه خدمات پایه می‌شود؛ آب، برق، گاز، درمان، حمل‌ونقل، امداد، نظم عمومی و تأمین اقلام اساسی.
وقتی مدیریت ارشد استان بر هوشیاری، هماهنگی بین‌ دستگاهی، آمادگی پایدار و افزایش تاب‌آوری تأکید می‌کند، درواقع درحال ایجاد یک پیام روانی مهم برای جامعه است؛ ساختار خدمت‌رسانی بیدار بوده و استان خود را برای سناریوهای مختلف آماده کرده است.
ملانوری‌شمسی در بازدید از پلیس راه نیز وجه دیگری از همین رویکرد را نشان داد؛ همدان در نوروز با افزایش سفرها مواجه بود و ایمنی جاده‌ها به‌طور طبیعی یکی از اولویت‌ها به‌شمار می‌آمد.
تأکید او بر اینکه همه ظرفیت‌ها باید برای سفر ایمن به‌کار گرفته شوند، نشانه‌ای از آن بود که حتی در شرایط سخت سیاسی و امنیتی، مسائل روزمره اما حیاتی مردم مانند سلامت سفر و کاهش تصادفات، از دستور کار خارج نشده است.
* از سرمایه اجتماعی تا مدیریت هوشمند حضور مردم
یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان استاندار همدان، مربوط به فهم او از «سرمایه اجتماعی» در شرایط جنگی بود. او در نشست ستاد برگزاری مراسم‌های مرتبط با جنگ رمضان با صراحت اعلام کرد که سرمایه اجتماعی کنونی حاصل خون پاک شهدا است و باید با تدبیر از فرسایش آن جلوگیری کرد. این گزاره از آن جهت مهم است که صرفاً به تمجید از حضور مردم بسنده نمی‌کند، بلکه درباره مسئولیت مدیریت در قِبال این حضور نیز هشدار می‌دهد.
ملانوری‌شمسی از یک‌سو حضور خودجوش و آگاهانه مردم در میادین، مساجد و خیابان‌ها را تجلی جهاد مردمی دانست؛ حضوری که به تعبیر او بدون تجهیزات نظامی اما با ایمان و اراده بنیان اقتدار ملی را شکل می‌دهد و از سوی دیگر تصریح کرد که این سرمایه مردمی نباید با بی‌نظمی یا فشار مضاعف دچار خستگی جسمی و ذهنی شود. این نگاه تفاوت مهمی با رویکردهای صرفاً شعاری دارد؛ زیرا حضور مردم را نه یک مصرف سیاسی کوتاه‌مدت، بلکه یک ذخیره راهبردی می‌بیند که نیازمند تنظیم‌گری و مراقبت است.
او همچنین با اشاره به رویدادهای پیش‌ رو ازجمله مراسم‌های ملی و انتخابات شوراها، بر تفکیک فضای حماسه مردمی از رقابت‌های انتخاباتی تأکید کرد. این موضع در چارچوب حفظ انسجام اجتماعی و جلوگیری از فرسایش سرمایه عمومی قابل فهم است؛ چراکه در شرایط حساس تبدیل تریبون‌های عمومی به میدان رقابت‌های زودهنگام سیاسی، می‌تواند تمرکز جامعه را از مسائل اصلی منحرف کند.
* معاونان استاندار: مدیریت بازار، زیرساخت و میزبانی در دل فشارها
پس از استاندار در سطح معاونان استانداری نیز می‌توان نشانه‌های روشنی از اداره چندلایه استان را مشاهده کرد. سیدمجتبی حسینی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار در گزارش‌ها و گفت‌وگوهای خود بیش از هر چیز بر یک محور تأکید کرد: پیش‌بینی و ذخیره‌سازی، مداخله به‌موقع و پرهیز از خرید هیجانی. او در روزهایی که دشمن از مسیر جنگ روانی می‌کوشید نگرانی‌هایی درباره نیروگاه‌ها، نان، سوخت و کالاهای اساسی ایجاد کند، اطمینان داد که برای تأمین بی‌وقفه نیازهای اصلی مردم تمهیدات لازم اندیشیده شده است.
اما اهمیت کار او و مجموعه اقتصادی استان تنها در این اطمینان‌بخشی لفظی نبود. روایت مفصل این معاون از مدیریت بازار در جنگ رمضان نشان داد که همدان توانسته از تجربه جنگ 12 روزه بهره بگیرد و بر پایه همان تجربه، ذخایر راهبردی و زیرساخت‌های پشتیبانی بازار را تقویت کند. نتیجه این برنامه‌ریزی آن بود که استان در روزهای ابتدایی جنگ بدون تنش گسترده و کمبود محسوس، وارد فاز جدید شد.
توضیح او درباره کنترل صف‌های نانوایی از طریق افزایش ساعت کار، شبانه‌روزی شدن برخی نانوایی‌ها و توزیع نان بسته‌بندی در فروشگاه‌ها، نمونه‌ای روشن از مدیریت عملیاتی بحران است. همین‌طور راه‌اندازی بازارچه‌های عرضه مستقیم در 50 نقطه استان برای کنترل قیمت اقلامی چون تخم‌ مرغ، سیب‌زمینی و مرغ، نشان می‌دهد که استان به‌جای رها کردن بازار در موج‌های هیجانی، وارد مداخله مستقیم و هدفمند شده است.
مدیریت صف‌های سوخت، تزریق ذخایر بنزین، افزایش بی‌سابقه تأمین وجه نقد در بانک‌ها، تشدید بازرسی و نظارت و انتقال بخش عمده‌ای از محصولات یک ذخیره راهبردی آسیب‌دیده به محل جدید در مدت سه شبانه‌روز، همگی قطعاتی از یک پازل مدیریتی‌اند که پیام آن روشن است: اقتصاد استان در شرایط بحران به حال خود رها نشده است.
در کنار او امیررضا یوسفیان، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار در دو حوزه مهم نقش‌آفرینی کرد؛ نخست در ستاد خدمات سفر و دوم در پیگیری ظرفیت‌های تاب‌آوری محلی. او در نشست ستاد سفر ضمن تأکید بر ایجاد حس امنیت و آرامش برای گردشگران، خواستار توجه به سیمای بصری مسیرهای گردشگری و تداوم جلسات مستند و منظم شد. این موضع از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد مدیریت استان حتی در شرایط خاص، از شأن میزبانی و ضرورت حفظ چهره عمومی شهر، غافل نشده است.
* مدیریت محله‌محور از ایده تا نقشه اجرایی
یکی از منسجم‌ترین محورهای مدیریتی که در خبرهای مربوط به همدان تکرار می‌شود؛ «مدیریت محله‌محور» است. این ایده هم از سوی نماینده ولی‌ فقیه در استان همدان و هم از طرف استاندار مورد تأکید قرار گرفت، اما در سخنان استاندار ابعاد اجرایی آن روشن‌تر شد. او مدیریت محله‌محور را صرفاً برای بحران‌های امنیتی یا امدادی نخواست، بلکه آن را برای مسائل فرهنگی، اجتماعی، روانی، آموزشی، اقتصادی و معیشتی نیز ضروری دانست.
اشاره او به شناسایی نزدیک به 500 نانوایی مجهز برای ادامه فعالیت درصورت قطع برق یا گاز، استفاده از ظرفیت خانوارهایی که در خانه تنور دارند، امکان بهره‌گیری از ژنراتورهای مردمی برای روشن‌ نگه‌ داشتن بخشی از محله در شرایط قطع برق و ضرورت تهیه اطلس مدیریت محلات، نشان می‌دهد که این طرح درحال تبدیل شدن به یک نظام واقعی شناسایی ظرفیت‌ها است و نه صرفاً یک عنوان اداری.
در این چارچوب مسجد از یک مکان صرفاً عبادی به گره‌گاه مدیریت اجتماعی و محلی تبدیل می‌شود؛ نانوایی از یک ارائه‌دهنده خدمت روزمره به نقطه حیاتی پایداری محله و شهروندان دارای امکانات محلی به همکاران بالقوه مدیریت بحران. این نگاه به‌ویژه در شرایطی که بحران می‌تواند به‌سرعت تمام اجزای زندگی شهری را درگیر کند، اهمیت فراوانی دارد.
* مسئولان دیگر؛ از امنیت غذایی و اراضی کشاورزی تا کتابخانه و گردشگری
روایت همدان در فروردین‌ماه 1405 تنها به حوزه‌های امنیتی و اقتصادی محدود نماند؛ در لایه‌های دیگر اداره استان نیز تلاش برای حفظ کیفیت زندگی و صیانت از منافع عمومی، ادامه داشت. در حوزه امنیت غذایی مدیرکل دامپزشکی استان با تشدید برنامه‌های نظارتی بر این اصل تأکید کرد که امنیت غذایی از مؤلفه‌های مهم امنیت ملی است. نظارت بر سلامت دام و فرآورده‌های خام دامی، پیشگیری از بیماری‌ها، حمایت بهداشتی از واحدهای تولیدی و تسهیل صادرات، همه نشان می‌دهد که حتی در شرایط بحرانی حلقه تولید غذا و سلامت عمومی نباید دچار سستی شود.
در حوزه صیانت از اراضی کشاورزی نیز مدیر امور اراضی جهاد کشاورزی از تشدید گشت‌زنی‌ها برای مقابله با تغییر کاربری غیر مجاز در تعطیلات نوروزی خبر داد. شاید در نگاه نخست این مسئله در کنار بحران‌های بزرگ‌تر کم‌اهمیت به‌ نظر برسد، اما درواقع حفاظت از اراضی کشاورزی مستقیماً با امنیت غذایی، سرمایه ملی و جلوگیری از سودجویی در روزهای پُرالتهاب مرتبط است. همین که دستگاه مسئول حتی در ایام تعطیلات و در فضای سنگین عمومی مسئله زمین و قانون را رها نکرده، نشان‌دهنده استمرار مسئولیت‌پذیری است.
در عرصه فرهنگ اداره‌ کل کتابخانه‌های عمومی استان نیز کوشید سهم خود را در حفظ نشاط و ارتقای فرهنگی جامعه، ایفا کند. دایر بودن کتابخانه‌های کشیک، ارائه خدمات عضویت و امانت و عیدی شش‌ماهه «طاقچه بی‌نهایت» به شهروندان در ظاهر اقدامی نرم و فرهنگی است، اما در عمق خود حامل یک پیام مهم است: جامعه در بحران فقط به نان و امنیت نیاز ندارد؛ به معنا، مطالعه، آرامش ذهنی و امکان حفظ ارتباط با فرهنگ نیز محتاج است.
در حوزه گردشگری و میراث فرهنگی هم دو تصویر هم‌زمان شکل گرفت؛ از یک‌سو افزایش 430 هزار نفری گردشگران ورودی و تبدیل همدان به یکی از مقاصد اصلی نوروزی و از سوی دیگر آسیب‌دیدگی آرامگاه باباطاهر در حمله دشمن. در چنین وضعی تلاش برای حفظ اماکن تاریخی، انتقال اشیای ارزشمند به مکان امن، فرا خواندن راهنمایان گردشگری، فعال نگه داشتن سامانه‌های اطلاع‌رسانی و شکایت و آماده‌سازی استان برای میزبانی از مسافران، همه نشان‌دهنده آن است که همدان در کنار مراقبت از حافظه تاریخی خود، کوشیده چرخ زندگی و میزبانی را نیز متوقف نکند.
* توسعه حتی در میانه فشار
یکی از نشانه‌های مهم پویایی استان، استمرار پروژه‌های توسعه‌ای بود. افتتاح مدرسه 12 کلاسه رزن با اعتبار 380 میلیارد ریال، پیگیری نهضت ملی مسکن، بازدید از پروژه‌های شبکه بهداشت، آغاز عملیات اجرایی کارخانه تولید لنت ترمز و راه‌اندازی گلخانه‌های هوشمند، همگی گواه آن است که مدیریت استان تلاش کرده پیام روشنی به جامعه بدهد: حتی در شرایط دشوار، افق توسعه نباید بسته شود.
تأکید استاندار بر کاهش فشار هزینه مسکن بر خانوارها، تسریع در تکمیل پروژه‌ها، حمایت از دهک‌های پایین و پیشرفت پروژه‌های بزرگی چون کوی پرواز و پروژه فرهنگیان، از همین منظر قابل ارزیابی است. مسکن در هر جامعه‌ای فقط یک کالای اقتصادی نیست، پیوند مستقیمی با احساس امنیت، ثبات خانوادگی و امید به آینده دارد. وقتی پروژه‌های مسکونی در شرایط پُرتنش نیز با جدیت دنبال می‌شوند، این امر برای افکار عمومی معنای نمادین نیز دارد: ساختن هنوز متوقف نشده است.
* مردم، ستون‌های پنهان اما اصلی این روایت
اما اگر این همه اقدامات را از مردم جدا کنیم، روایت همدان ناقص می‌ماند؛ در میان همه گزارش‌های رسمی، یک خط مشترک تکرار می‌شود: مردم در میدان بودند. از حضور آنان در خیابان‌ها و میدان‌ها برای حفظ روحیه عمومی و نمایش انسجام تا مشارکتشان در ساختارهای محله‌محور، از کامیون‌دارانی که در حرکتی خودجوش با رژه خودرویی از نیروهای مسلح حمایت کردند و به مردم درباره استمرار تأمین کالاهای اساسی اطمینان دادند تا شهروندانی که در روایت شب‌های مقاومت شانه‌به‌شانه هم ایستادند و نگذاشتند تهدید به ترس جمعی تبدیل شود.
همدان در این روزها فقط با بخشنامه و جلسه اداره نشد، با حضور مردمی اداره شد که درک کردند امنیت، آرامش و آینده شهرشان نیازمند همیاری و ایستادگی است. سخنان مردمی که در گزارش شب‌های ایستادگی نقل شد، بازتاب همین روح اجتماعی بود؛ امید، خودباوری، دفاع از وطن و امتناع از تسلیم. این حضور سرمایه‌ای است که هیچ دستگاهی نمی‌تواند آن را خلق کند، اما هر مدیریتی می‌تواند با صداقت، تدبیر و احترام، آن را تقویت یا تضعیف کند.
در سوی دیگر این حضور، نباید از بهای سنگین ایستادگی غافل شد. شهادت 81 همدانی ازجمله نیروهای مسلح، مردم عادی، زنان، یک دانش‌آموز و نیز آسیب دیدن یک‌هزار و 540 واحد مسکونی و تجاری و صدها خودرو، یادآور این حقیقت تلخ است که مقاومت هزینه‌مند بوده و همین امر مسئولیت نهادهای جبران‌کننده امدادی، حمایتی و بازسازی را سنگین‌تر می‌کند؛ زیرا پشت هر خانه‌ای، خانواده‌ای، کسب‌وکاری و زندگی‌ای قرار دارد.
* جمع‌بندی
فروردین‌ماه 1405 برای همدان صرفاً آغاز یک سال جدید نبود، آغاز دوره‌ای بود که در آن استان ناگزیر شد هم‌زمان از امنیت، معیشت، خدمات عمومی، زیرساخت‌ها، روان جامعه و سرمایه اجتماعی خود پاسداری کند. خبرها و گزارش‌های این دوره نشان می‌دهد که در سطوح مختلف مدیریتی از نماینده ولی‌ فقیه و امام‌جمعه همدان تا استاندار، معاونان و مدیران اجرایی، تلاش‌هایی جدی برای حفظ انسجام، تداوم خدمت و آمادگی در برابر تهدیدها، صورت گرفته است. در کنار آن، مردم نیز با حضور آگاهانه و شجاعانه خود نشان دادند که همدان تنها با ساختار اداری زنده نیست، با روح اجتماعی، همدلی و اراده جمعی زنده است.
این‌روزها روزهای آزمون همدان بود؛ آزمون وفاداری به مسئولیت، آزمون پایداری در خدمت، آزمون حفظ آرامش در دل تهدید و آزمون ایستادگی مردمی در برابر فشار و جنگ روانی. آنچه از دل این روزها بیرون آمد، روایتی است از استانی که کوشید در عین تحمل زخم، خم نشود. در عین پذیرش فشار، از کار نایستد و در عین سوگ، چراغ خدمت و امید را روشن نگه دارد.
اگر قرار باشد از همدان این‌روزها یک تصویر ماندگار ثبت شود، آن تصویر نه‌فقط اتاق‌های مدیریت بحران و جلسات تصمیم‌گیری و نه‌فقط نانوایی‌های فعال، جاده‌های زیر نظر، پروژه‌های درحال ساخت و مراکز امدادی بیدار است، بلکه تصویری از پیوند این‌همه با مردمی بوده که ایستادند؛ همین پیوند است که از همدان در روزهای سخت چهره استانی مقاوم، نجیب، مسئول و حماسه‌ساز بیرون داد.

زهره پوروهابی