سپهرغرب، گروه مشکات- شهره کرمی: مدیرعامل مؤسسه قرآنی منتظران حضرت مهدی (عج) مریانج با تشریح روند شکل‌گیری این مجموعه گفت: فعالیت‌های قرآنی ما از سال 1378 با برگزاری جلسات هفتگی عصر‌ چهارشنبه‌ها آغاز شد و به‌تدریج توسعه یافت تا جایی که امروز به یک مرکز جامع فرهنگی، آموزشی و اجتماعی بدل شده است.

این مرکز که فعالیتش از دل یک جمع کوچک مذهبی آغاز شد، در طول زمان با حضور خانواده‌ها، نوجوانان، جوانان و خیران محلی، لایه‌های پیچیده‌تری به خود گرفت؛ آن‌قدر که اکنون نقش آن تنها در قالب آموزش قرآن یا برگزاری مناسبت‌های مذهبی خلاصه نمی‌شود. ترکیب برنامه‌های آموزشی، هنری، مهارتی، اجتماعی و مناسکی، تصویری از نهادی ارائه می‌دهد که توانسته همزمان چند نیاز مهم جامعه محلی را پاسخ دهد؛ از نیاز آموزش‌های پایه تا مهارت‌های زندگی، از فعالیت‌های هنری تا ایجاد فرصت‌های شغلی.

در همین بستر است که بسیاری از خانواده‌های مریانجی، این مجموعه را نه صرفاً یک مرکز آموزشی، بلکه بخشی از زیست اجتماعی شهر می‌دانند؛ کودکان در این مرکز نخستین قدم‌های خود را برای آشنایی با مفاهیم قرآنی و فعالیت‌های فرهنگی برمی‌دارند، نوجوانان در آن مسیر خود را پیدا می‌کنند و برخی جوانان حتی نخستین شغلشان را از دل ارتباط با آن به‌دست می‌آورند. آنچه این مسیر را قابل توجه می‌سازد، تداوم و تنوع فعالیت‌هاست؛ راهی که بدون پشتیبانی پایدار مردمی امکان تحقق نداشت.

برای شناخت دقیق‌تر این روند شکل‌گیری و گسترده‌شدن فعالیت‌ها و همچنین بررسی نقش این مرکز در تحولات فرهنگی سال‌های اخیر مریانج، با مدیرعامل مؤسسه قرآنی منتظران حضرت مهدی (عج) شهر مریانج گفت‌وگو کردیم که در ادامه می‌خوانید:

هاشم سعیدی‌شکوه، با تشریح روند شکل‌گیری این مرکز قرآنی گفت: این مؤسسه در سال 1378 تأسیس و در همان سال نیز آگهی ثبت رسمی آن دریافت شد. پیش از تأسیس، به‌دلیل حضور در فعالیت‌های مسجد و پایگاه بسیج، به همراه جمعی از دوستان در فکر راه‌اندازی یک جلسه قرآن افتادیم و همین موضوع نقطه آغاز فعالیت‌های قرآنی ما شد.

وی خاطرنشان کرد: نخستین جلسه قرآن از همان سال 1378 به‌صورت هفتگی در روزهای چهارشنبه عصر برگزار می‌شد و علاقه‌مندان برای قرائت قرآن کریم دور هم جمع می‌شدند. در ابتدای کار این جلسات در مقیاس کوچک برگزار می‌شد، اما به‌تدریج با استقبال نوجوانان و جوانان روبه‌رو شد و تعداد شرکت‌کنندگان افزایش یافت.

وی ادامه داد: با افزایش تعداد شرکت‌کنندگان، تصمیم گرفتیم مکانی مشخص برای برگزاری این جلسات در نظر بگیریم تا امکان حضور افراد بیشتری فراهم شود. در همان سال یک مکان استیجاری تهیه و جلسات را آنجا برگزار کردیم، این موضوع باعث شد تعداد بیشتری از نوجوانان و جوانان به این جلسات جذب شوند.

این فعال قرآنی بیان کرد: در ادامه فعالیت‌ها، علاوه بر جلسات هفتگی قرآن، برنامه دیگری نیز در دستور کار قرار گرفت و آن برگزاری جلسات قرآن در منازل شهروندان بود. به این صورت که شب‌های جمعه به خانه‌های اهالی شهر می‌رفتیم و جلسه قرآن را در منازل آنان برگزار می‌کردیم.

سعیدی‌شکوه افزود: در کنار این جلسات، برای ایجاد تنوع در برنامه‌ها از مداحان جوان نیز بهره بردیم و به‌تدریج این جلسات با عنوان «جلسات قرآن و عترت» برگزار شد؛ چراکه بر اساس حدیث ثقلین پیامبر اکرم (ص)، قرآن و اهل‌بیت (ع) در کنار یکدیگر مطرح شده‌اند و ما نیز تلاش کردیم این دو محور را در برنامه‌های خود مورد توجه قرار دهیم.

وی ادامه داد: پس از مدتی با توجه به استقبال شرکت‌کنندگان، در کنار جلسات هفتگی قرآن، کلاس‌های آموزشی قرآن کریم شامل روخوانی، روان‌خوانی، قرائت و حفظ قرآن برای علاقه‌مندان در نظر گرفته و این دوره‌های آموزشی به‌صورت منظم برگزار شد.

وی با اشاره به توسعه فعالیت‌های مؤسسه گفت: با گسترش فعالیت‌ها، در سال 1380 یک خانواده خیر در شهر مریانج قطعه زمینی را در یکی از مناطق محروم شهر به این مؤسسه اهدا کردند تا در آن مرکز قرآنی احداث شود. با کمک خیران و همراهی مردم و نهادهای مختلف، در این زمین ساختمانی پنج‌طبقه احداث شد که اکنون محل اصلی فعالیت‌های مؤسسه است.

مدیرعامل مؤسسه قرآنی منتظران حضرت مهدی (عج) اظهار کرد: با فراهم شدن مکان مناسب و امکانات لازم، فعالیت‌های مؤسسه توسعه یافت و کلاس‌های قرآنی برای خواهران و برادران در گروه‌های مختلف سنی برگزار شد.

سعیدی‌شکوه افزود: در حال حاضر، این مؤسسه میزبان دوره‌های متنوع آموزشی قرآن کریم است. همچنین، از دو سال پیش، دوره تخصصی آموزش قرائت با حضور استاد ساعد در این مرکز دایر شده است. این دوره‌ها با استقبال خوب علاقه‌مندان، نه‌تنها از شهر مریانج، بلکه از سراسر استان همدان و حتی برخی شهرستان‌های دیگر روب‌رو شده است.

وی ادامه داد: در کنار آموزش‌های قرآنی، برای جذب نوجوانان و جوانان برنامه‌ها و کلاس‌های آموزشی متنوعی نیز برگزار می‌شود. ازجمله می‌توان به آموزش خیاطی، هلال‌احمر، عروسک‌سازی، آشپزی و سایر مهارت‌های هنری و آموزشی اشاره کرد.

وی همچنین به فعالیت‌های سرود در این مؤسسه اشاره کرد و گفت: فعالیت مرکز تخصصی آموزش سرود در این مؤسسه حدود 15 تا 16 سال است که ادامه دارد و با مجوز اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، دوره‌های آموزشی سرود برای دختران و پسران نوجوان و جوان برگزار می‌شود.

این فعال فرهنگی افزود: گروه‌های سرود این مرکز تاکنون در جشنواره‌های مختلف شرکت کرده و موفق به کسب رتبه‌های کشوری شده‌اند. همچنین برنامه‌های این گروه‌ها بارها از رسانه ملی و شبکه‌های سراسری پخش شده است.

سعیدی‌شکوه با اشاره به فعالیت‌های حمایتی مؤسسه گفت: در کنار این برنامه‌ها، یک مرکز نیکوکاری نیز با مجوز کمیته امداد در مؤسسه راه‌اندازی شده که به خانواده‌های نیازمند، به‌ویژه دانش‌آموزان و نوجوانانی که در کلاس‌ها شرکت می‌کنند، خدمات حمایتی و کمک‌رسانی ارائه می‌دهد.

وی درباره آمار قرآن‌آموزان این مؤسسه اظهار کرد: تعداد قرآن‌آموزان در سال‌های مختلف متغیر بوده، اما اگر بخواهیم آماری از سال 1404 ارائه دهیم، در دوره تخصصی قرائت قرآن کریم حدود 60 قرآن‌آموز حضور داشتند.

وی افزود: در سال 1404، حدود 80 کودک و 70 نوجوان (شامل 40 دختر و 30 پسر) در کلاس‌های مختلف آموزشی مؤسسه شرکت کرده‌اند.

* برگزاری بزرگ‌ترین جشن مردمی نیمه‌شعبان در شهر مریانج

مدیرعامل مؤسسه قرآنی منتظران حضرت مهدی (عج) در ادامه به برخی برنامه‌های فرهنگی این مجموعه اشاره کرد و گفت: بزرگ‌ترین جشن مردمی نیمه‌شعبان در شهر مریانج توسط مؤسسه منتظران حضرت مهدی (عج) برگزار می‌شود که هر ساله به‌صورت زنده از شبکه استانی همدان و شبکه خبر دو پخش می‌شود.

سعیدی‌شکوه افزود: در این مراسم که با حضور گسترده مردم برگزار می‌شود، حدود 6 تا هفت هزار نفر شرکت می‌کنند.

وی ادامه داد: همچنین در ایام محرم نیز 13 شب مراسم عزاداری در شهر مریانج برگزار می‌شود که شامل محافل قرآنی، کرسی تلاوت، عزاداری و قرائت زیارت عاشورا است و هر شب حدود سه هزار نفر در این برنامه‌ها حضور دارند.

وی با اشاره به فعالیت‌های اجتماعی مؤسسه گفت: در کنار فعالیت‌های قرآنی، فرهنگی و آموزشی، در حوزه اشتغال‌زایی نیز اقداماتی انجام می‌شود. در این زمینه با برخی نهادها ازجمله سازمان فنی و حرفه‌ای و کمیته امداد همکاری می‌کنیم تا برای جوانان و نوجوانان دوره‌های آموزشی مهارتی برگزار شود.

مدیرعامل مؤسسه قرآنی منتظران حضرت مهدی (عج) افزود: پس از برگزاری این دوره‌ها، افراد گواهینامه مهارتی دریافت می‌کنند و برای دریافت وام اشتغال معرفی می‌شوند تا بتوانند کسب‌وکار خود را راه‌اندازی کنند. همچنین در برخی موارد با شرکت‌ها و مجموعه‌های مختلف هماهنگی می‌شود تا جوانان جویای کار برای اشتغال معرفی شوند.

سعیدی‌شکوه گفت: در سال 1404، در مجموع برای 30 نفر (20 آقا و 10 خانم) از طریق پیگیری‌های مؤسسه، فرصت شغلی ایجاد شد.

وی در پایان اظهار کرد: در حال حاضر 12 مدرس قرآن (هفت خانم و پنج آقا) با گواهینامه‌های آموزشی قرآنی در این مؤسسه فعالیت دارند.

* نقش‌آفرینی یک مؤسسه محلی در تحولات فرهنگی مریانج

در پایان باید گفت؛ آنچه در نهایت تصویری روشن از این مجموعه ارائه می‌دهد، نقش اجتماعی آن در بستر شهری کوچک اما پویا مانند مریانج است. استمرار برنامه‌ها، جذب خانواده‌ها، حضور فعال نوجوانان و ثبت مشارکت داوطلبانه خیران، مجموعه‌ای از عواملی هستند که باعث شده این مؤسسه از یک فضای آموزشی محدود فراتر رود و به یک نهاد چندبعدی تبدیل شود. نهادیتی که توانسته در حوزه‌های گوناگون آموزش قرآن تا فعالیت‌های هنری و مهارتی و از مناسبت‌های مذهبی تا ایجاد فرصت‌های شغلی، وظایفی را بر عهده بگیرد که معمولاً میان چند دستگاه تقسیم می‌شود.

پیگیری‌ها برای توسعه زیرساخت‌ها، استفاده از ظرفیت نهادهای حمایتی، ایجاد زمینه اشتغال برای جوانان و تلاش برای حفظ انگیزه نسل کودک و نوجوان، نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی این مجموعه صرفاً به امروز محدود نیست. نگاه به آینده، ارتقای کیفیت آموزش و گسترش فعالیت‌ها، بخش مهمی از دغدغه‌های مدیریتی آن را تشکیل می‌دهد؛ دغدغه‌هایی که اگر با همان پشتوانه مردمی ادامه پیدا کند، می‌تواند دستاوردهای بیشتری برای شهر به همراه داشته باشد.

تجربه این مؤسسه نشان می‌دهد که گاهی یک مجموعه کوچک می‌تواند تبدیل به نقطه اثرگذاری شود که حضورش در زندگی روزمره مردم دیده و حس می‌شود؛ چه در آموزش و مهارت‌آموزی، چه در برنامه‌های مذهبی و امیدبخشی به نسل جوان. حاصل همه این تلاش‌ها مسیری است که امروز با چهره‌ای روشن‌تر ادامه می‌یابد و پشت آن سال‌ها تجربه، همت و همدلی قرار دارد.

شهره کرمی