سپهرغرب، گروه - طاهره ترابی مهوش :

این منطقه به‌دلیل قرارگیری در مسیر مواصلاتی چندین استان مهم و دارا بودن اکوسیستم‌های متنوعی همچون تالاب بین‌المللی شیرین‌سو، ترکیبی کم‌نظیر از گردشگری طبیعی، گردشگری تاریخی و گردشگری ماجراجویانه را به نمایش گذاشته است. کبودراهنگ درواقع ویترین تنوع میراثی همدان بوده؛ جایی که پُل‌های باستانی نظیر کوریجان، پیوند‌دهنده تمدن‌های کهن هستند و بازارهای تاریخی آن، راوی داستان‌های تجارت و فرهنگ در سده‌های گذشته‌اند.

از منظری استراتژیک، توسعه گردشگری در همدان بدون درنظر گرفتن ظرفیت‌های کبودراهنگ، مسیری ناتمام است. این شهرستان با دارا بودن نزدیک به 20 درصد از مساحت استان، ظرفیت تبدیل شدن به «هاب اقامتی» شمال همدان را دارد. اگر همدان را نگین انگشتری گردشگری ایران بدانیم، کبودراهنگ بی‌شک درخشان‌ترین تراش این نگین است که با تلفیق هنر دست هنرمندان صنایع‌ دستی‌ خود و شکوه میراث ماندگارش، نقشی تعیین‌کننده در ارزآوری و پویایی اقتصادِ توریسم در کل منطقه‌ ایفا می‌کند.

از همین رو است که بازخوانی ظرفیت‌ها و بررسی چالش‌های این شهرستان نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای توسعه پایدار کل استان همدان به‌شمار می‌آید؛ پس در این شماره بر آن شدیم تا گفت‌وگویی را با مهدی غلامی، رئیس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان کبودراهنگ ترتیب دهیم که در ادامه می‌خوانید:

رئیس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان کبودراهنگ با تبیین جایگاه ویژه این شهرستان در نقشه گردشگری غرب کشور، اظهار کرد: کبودراهنگ بزرگ‌ترین شهرستان استان همدان محسوب می‌شود که به‌تنهایی نزدیک به 20 درصد از مساحت کل استان را در اختیار دارد؛ این وسعت جغرافیایی تنها یک ویژگی سرزمینی نیست، بلکه گویای تنوع اقلیمی و فرهنگی بوده که در دل خود 229 جاذبه تاریخی، فرهنگی و گردشگری را جای داده است.

مهدی غلامی با بیان اینکه غنای تاریخی این منطقه ریشه در اعصار متمادی دارد، افزود: از میان این تعداد کثیر از جاذبه‌ها، تاکنون 127 اثر موفق به دریافت شماره ثبت در فهرست میراث ملی شده‌اند که این رقم نشان‌دهنده مسئولیت سنگین ما در صیانت از هویت ملی و انتقال آن به نسل‌های آینده است؛ آثاری که از غار شگفت‌انگیز علیصدر تا پُل‌های تاریخی و حمام‌های کهن را شامل می‌شود و هریک برگی از شناسنامه پُرافتخار این دیار هستند.

* بازسازی هویت شهری؛ جانی دوباره در رگ‌های بازار تاریخی

رئیس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان کبودراهنگ در بخش دیگری از این گفت‌وگو به اهمیت احیای بافت‌های تاریخی درون‌شهری اشاره کرد و گفت: بازار تاریخی کبودراهنگ، قلب تپنده اقتصاد و فرهنگ این شهر است؛ بنابراین ما از چندسال پیش عملیات مرمت و باززنده‌سازی این مجموعه را آغاز کردیم و تا به امروز، چهار مرحله حساس از مرمت را پشت سر گذاشته‌ایم.

غلامی با ابراز رضایت از روند اجرایی این پروژه، تصریح کرد: درحال حاضر پیشرفت فیزیکی مرمت بازار تاریخی به بیش از 70 درصد رسیده است که امیدواریم با تخصیص اعتبارات لازم در سال جاری، شاهد تکمیل نهایی این پروژه باشیم تا بتوانیم بازاری در شأن مردم شریف کبودراهنگ و جذاب برای مسافران و گردشگران، به نقشه گردشگری منطقه اضافه کنیم. این بازار نه‌تنها یک مرکز تجاری، بلکه یک موزه زنده از معماری و مردم‌شناسی منطقه خواهد بود.

* تنوع‌بخشی به سبد گردشگری

وی با تأکید بر اینکه نباید گردشگری شهرستان را تنها در غار علیصدر خلاصه کرد، خاطرنشان کرد: اگرچه غار علیصدر نگین گردشگری ایران و جهان است، اما ما در کبودراهنگ زنجیره‌ای از جاذبه‌ها را داریم که می‌تواند هر سلیقه‌ای را راضی کند؛ از باغ‌ وحش منطقه که جذابیت خاصی برای خانواده‌ها دارد تا تالاب زیبای شیرین‌سو که بهشت پرنده‌نگران است.

این مقام مسئول همچنین به ظرفیت‌های روستایی اشاره کرد و افزود: روستای هدف گردشگری «اکنلو»، پُل تاریخی و عظیم کوریجان و مجموعه حمام‌های تاریخی پراکنده در سطح شهرستان، همگی نشان از ظرفیت خوب گردشگری فرهنگی و روستایی ما دارند؛ هدف این است که گردشگر پس از بازدید از غار، با اشتیاق راهی دیگر نقاط شهرستان شود.

* آماده‌باش برای افتتاح پروژه‌های 70 میلیاردی

غلامی در ادامه دادن این خبرهای مسرت‌بخش در حوزه سرمایه‌گذاری، ابراز کرد: هم‌اکنون دو پروژه بزرگ گردشگری با حجم سرمایه‌گذاری قابل توجه در آستانه بهره‌برداری هستند؛ پروژه نخست، یک مجتمع گردشگری عظیم در مسیر اصلی کبودراهنگ به علیصدر است که بیش از 50 میلیارد تومان برای آن هزینه شده و پروژه دوم نیز یک سفره‌خانه سنتی با سرمایه‌گذاری 20 میلیارد تومانی در مسیر گل‌تپه به علیصدر است.

وی با بیان اینکه این پروژه‌ها آماده افتتاح رسمی در نخستین مناسبت پیش‌ رو هستند، تصریح کرد: این سرمایه‌گذاری‌ها نشان‌دهنده اعتماد بخش خصوصی به آینده گردشگری کبودراهنگ است.

غلامی ادامه داد: علاوه‌بر این، سه موافقت اصولی جدید نیز در دست صدور است که شامل یک مجتمع خدمات رفاهی با محوریت گردشگری در نزدیکی علیصدر و یک سفره‌خانه سنتی در حاشیه شهر کبودراهنگ می‌شود.

رئیس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان کبودراهنگ با تأکید بر اینکه این پروژه‌ها گام بلندی در جهت بهبود خدمات‌رسانی به یک میلیون گردشگری است که سالانه از این شهرستان بازدید می‌کنند، عنوان کرد: یکی از چالش‌های اصلی گردشگری منطقه، مدت‌زمان کوتاه اقامت مسافران است؛ به‌طوری که درحال حاضر میانگین ماندگاری مسافر در شهرستان حدود یک تا یک‌ونیم روز بوده که این عدد برای شهرستانی با این حجم از جاذبه، مطلوب نیست و ما به دنبال آن هستیم که این رقم را به دو تا سه روز افزایش دهیم.

وی حل این مسئله را در تحقق دو عامل دانست و افزود: نخست، افزایش تعداد تخت‌های اقامتی و دوم، ایجاد جاذبه‌های مصنوعی در کنار جاذبه‌های طبیعی، چاره کار هستند؛ بنابراین ما به‌شدت به ایجاد فضاهای تفریحی نوین و پارک‌های موضوعی نیاز داریم تا مسافر انگیزه بیشتری برای ماندن داشته باشد و در همین راستا در روستایی مانند علیصدر شاهد سامان‌دهی 130 متقاضی برای دریافت مجوزهای اقامتی هستیم که نشان از اشتیاق مردم محلی برای ورود به این صنعت دارد.

* صنایع‌ دستی؛ پُل ارتباطی هنر و اقتصاد خانوار

غلامی در تشریح اقدامات صورت‌گرفته در حوزه صنایع‌ دستی، بر آموزش به‌عنوان زیربنای اشتغال تأکید کرد و گفت: سال گذشته با برگزاری دوره‌های رایگان آموزشی، 150 هنرمند و متقاضی در رشته‌های قلم‌زنی، نقاشی روی سفال، سفال و سرامیک و قلاب‌بافی، آموزش دیدند که این دوره‌ها با هدف توانمندسازی جوامع محلی و ایجاد اشتغال پایدار در روستاها، برگزار شدند.

وی با اشاره به حمایت‌های مالی از هنرمندان، خاطرنشان کرد: در بخش مشاغل خانگی، بالغ‌بر چهار میلیارد تومان تسهیلات به متقاضیان پرداخت شده است؛ همچنین در یک اقدام ابتکاری و برای نخستین‌بار در سطح کشور طی تفاهم‌نامه‌ای با بنیاد علوی، طرح اعطای وام به خانه‌مسافرها را اجرایی کردیم و تاکنون بیش از 60 نفر برای بازسازی و نوسازی تجهیزات خود به بانک معرفی شده‌اند که 15 نفر موفق به دریافت تسهیلات شده و مابقی در مرحله تکمیل پرونده هستند؛ این وام‌ها مستقیماً صرف ارتقای کیفیت اسکان مسافران خواهد شد.

* صیانت از آثار تاریخی و نگاه به آینده

رئیس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان کبودراهنگ در ادامه به موضوع خانه‌های تاریخی پرداخت و گفت: اگرچه درحال حاضر خانه تاریخی ثبت‌شده در فهرست ملی در داخل شهر نداریم، اما شناسایی بناهای واجد ارزش با جدیت ادامه دارد؛ یک مورد در داخل شهر کبودراهنگ و یک مورد در روستای «عین‌آباد» است که در مرحله کارشناسی هستند و ما به دنبال ثبت ملی این بناها هستیم تا به‌عنوان بخشی از هویت معماری منطقه، صیانت شوند.

غلامی ضمن قدردانی از تلاش‌های فعالان رسانه در معرفی ظرفیت‌های شهرستان، تأکید کرد: با وجود چالش‌های موجود و فرازونشیب‌های ناشی از شرایط روز، تیم میراث‌ فرهنگی شهرستان تمام توان خود را به کار گرفته تا سال جاری، سالی پُررونق برای گردشگری و شکوفایی صنایع‌ دستی کبودراهنگ باشد؛ ما از تمامی سرمایه‌گذاران دعوت می‌کنیم تا در این مسیر سبز توسعه، همراه ما باشند.

طاهره ترابی مهوش