هر سال صدها هزار نفر مسلمان در شهر مکه گردهم می‌آیند و مهمترین زیارت‌ مسلمانان را انجام می‌دهند. مناسک اصلی حج حدود یک هفته طول می‌کشد و در آن زمان صدها هزار نفر مسلمان از کشورهای مختلف جهان به شهر مکه سفر می‌کنند.

عربستان سعودی هر سال بر اساس میانگین جمعیت مسلمانان مقیم کشورها، سهمیه حج را اختصاص می‌دهد. به عبارتی هرچه تعداد مسلمانان ساکن در یک کشور بیشتر باشد، احتمال دارد آن کشور سهم بیشتری به دست آورد. با این حال، عوامل دیگری می‌تواند بر سهمیه یک کشور تأثیر بگذارد. نگاهی به سهمیه برخی کشورها نشان می‌دهد، سطح روابط دیپلماتیک با عربستان به‌عنوان کشور میزبان، در سال‌های گذشته بر تعیین این سهمیه بی‌تأثیر نبوده است.

در سال‌های اخیر براساس آمارهای عربستان، بیشترین تعداد زائران حج به کشور اندونزی تعلق داشته است و در سال گذشته، پاکستان و هند نیز به ترتیب در رتبه‌های دوم و سوم قرار داشتند.

حج اگرچه سهمیه‌بندی شده و این سهم گاه سال به سال متفاوت است، اما بنا بر نظر کارشناسان حج، اعمال آن مزایایی دارد؛ ازجمله اینکه اختصاص یک سهمیه به هر کشور به تسهیل عدالت کمک می‌کند، زیرا هر مسلمان تشویق می‌شود در مقطعی از زندگی خود، صرف نظر از اینکه در کجا زندگی می‌کند، این زیارت را انجام دهد. این سهمیه‌ها همچنین کمک می‌کند تا اطمینان حاصل شود که زائران هر سال می‌توانند سفر خود را با خیال راحت انجام دهند. سهمیه‌ها به جلوگیری از احتمال ازدحام بیش از حد نیز کمک می‌کند.

ایده کلی میزبان این بوده که تا حد امکان از زائران استقبال و در عین حال تدارکات مدیریت شود و بر این اساس، سالانه به صدها هزار نفر اجازه می‌دهد در مدت زمان کوتاهی به مکه و خارج از مکه سرازیر شوند.

بر این اساس، ایران در سال‌های اخیر به‌ویژه پس از رفع محدودیت‌های کرونا، تقریبا یک سهم مشخص داشته است. سال گذشته و امسال سهم حج ایران تفاوت چندانی نداشته و حدود 87 هزار و 500 هزار نفر بوده که در سال گذشته ششمین کشور با بیشترین سهم بود. با این حال ایران از عربستان خواسته مطابق با رشد جمعیت، این سهم را تا 100 هزار نفر افزایش دهد، که تاکنون اتفاق نیفتاده است.

طبق اعلام آخرین سازمان حج و زیارت، حدود 900 هزار نفر در ایران در نوبت حج واجب هستند که با درنظر گرفتن سهمیه کنونی ایران و افزایش نیافتن آن، اعزام تمام آن‌ها به حج تمتع نزدیک به 10 سال طول می‌کشد.