دیپلماسی ضعیف، تیغی بر شاهرگ رابطه ایران و چین
کار سفیر ایران در چین «نمایشگاه رفتن و استوری گذاشتن» است؛ رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین مجیدرضا حریری این را میگوید و معتقد است که هر موقع دیپلمات ارشد مسلط درجه یک داشتیم، وضع بهتری را رقم زدیم.
روابط ایران و چین بهعنوان دو کشور با تمدنهای کهن و موقعیتهای راهبردی، میتواند به بهترین شکل تقویت شود و این همکاریها نهتنها بر توسعه اقتصادی دو کشور تأثیرگذار است بلکه نقش مهمی در تحولات منطقهای و جهانی ایفا میکند.
اهمیت روابط ایران و چین در منطقهچین بهعنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان و یکی از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل، در تحولات بینالمللی نقش تعیینکنندهای ایفا میکند. از سوی دیگر، ایران با موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد خود در خاورمیانه و دسترسی به منابع غنی انرژی، برای پکن از اهمیت ویژهای برخوردار است.
همکاریهای راهبردی میان این دو کشور میتواند به توازن قدرت در منطقه کمک کرده و از نفوذ یکجانبه قدرتهای غربی جلوگیری کند. روزنامه چینی گلوبالتایمز، حدود 10 روز پیش در مقالهای نوشت که تعمیق همکاری پکن با تهران ویژگی ضد هژمونی و ضد زورگویی دارد و هر دو کشور از سیاست خارجی مستقلانه حمایت میکنند.
تعاملات اقتصادی ایران و چینچین در سال 1402 بزرگترین مقصد صادراتی ایران بوده و رقمی بالغ بر 14 میلیارد و 157 میلیون دلار کالاهای غیرنفتی ایران به این کشور ارسال شده که 28.25 درصد از کل ارزش صادرات کشور را شامل میشود. این آمار نشاندهنده اهمیت بالای بازار چین برای کالاهای غیرنفتی ایران است.در عین حال، واردات از چین نیز در سال گذشته ارزشی برابر با 18 میلیارد و 682 میلیون دلار داشته و سهم 27.93 درصدی از کل واردات کشور را به خود اختصاص داده است.
*صادرات نفت ایران به چین
پکن بهعنوان بزرگترین خریدار نفت ایران، نقش کلیدی در اقتصاد انرژی کشور ایفا میکند. صادرات نفت ایران به چین نیز در سالهای اخیر افزایش چشمگیری داشته است. بر اساس گزارشها، صادرات نفت ایران به چین که تا 324 هزار بشکه در روز کاهش یافته بود، در دولت سیزدهم به حدود یک میلیون بشکه در روز رسیده که رشدی 200 درصدی را نشان داده است.
متوسط صادرات نفت ایران به نقل از آمار مؤسسه کپلر، یک میلیون و 213 هزار بشکه در روز بوده که نسبت به سال پیش از آن 45 درصد افزایش داشته است. این رقم برای سال 2024 هم یک میلیون و 494 هزار بشکه در روز برآورد شده است.همچنین، در ماه فوریه سال جاری میلادی، صادرات نفت ایران به چین بنا بر آمار مؤسسه کپلر به یک میلیون و 740 هزار بشکه در روز رسیده که بالاترین میزان از اکتبر 2024 تاکنون بوده است.
هرچند تمامی مؤسسات رهیابی محمولههای نفتی غربی در تخمین رقم دقیق صادرات نفت ایران به این کشور ناتوان هستند و این خود نشان از روشهای هوشمندانه ایران برای حفظ محرمانگی و دور زدن تحریمها دارد اما یک دیپلماسی قوی اقتصادی میتواند هم این ارتباط محرمانه را و هم صادرات ایران را تقویت کند و پایدار نگه دارد.
قرارداد 25 ساله جامعایران و چین در سال 1400 یک قرارداد همکاری 25 ساله را امضا کردند که بهعنوان نقشه راهی برای توسعه همکاریهای جامع در حوزههای مختلف از جمله اقتصادی، فرهنگی و امنیتی محسوب میشود.
این قرارداد، فرصتی بینظیر برای تعمیق روابط اقتصادی و سیاسی میان دو کشور است و میتواند به توسعه زیرساختها، افزایش سرمایهگذاریها و تقویت تجارت بینجامد.
با این حال، تحقق کامل ظرفیتهای این قرارداد نیازمند دیپلماسی فعال و کارآمد است. تبادل هیئتهای عالیرتبه، تقویت همکاریهای علمی و فناوری و توسعه پروژههای مشترک میتواند به تحقق اهداف این قرارداد کمک کند.
دیپلماسی قوی و حرفهای میتواند به شکل مؤثری در بهبود روابط ایران و چین در تمامی زمینهها مؤثر باشد. حضور دیپلماتهای مسلط و آگاه به مسائل بینالمللی میتواند موانع موجود را برطرف کرده و فرصتهای جدیدی را برای همکاریهای دوجانبه ایجاد کند. بهعنوان مثال، افزایش صادرات غیرنفتی و نفتی به چین، جذب سرمایهگذاریهای چینی در پروژههای زیربنایی ایران و همکاریهای فناورانه میتواند از نتایج یک دیپلماسی موفق باشد.