سپهرغرب، گروه خبر- زهره پوروهابی: مدیرکل پست استان همدان با اشاره به شتاب‌گیری تجارت الکترونیک در استان اعلام کرد: افزایش تعداد فروشگاه‌های برخط، اتصال کسب‌وکارهای دیجیتال به شبکه پستی و نقش‌آفرینی همدان به‌عنوان هاب لجستیکی غرب کشور، موجب کاهش چشمگیر زمان ارسال مرسولات و بهینه‌سازی هزینه‌های حمل‌ونقل در سطح 13 استان شده است.

وی با اشاره به گسترش تجارت الکترونیک در استان گفت: فروشگاه‌ها و کسب‌وکارهای فعال در حوزه تجارت الکترونیک بستر و فضای بسیار خوبی ایجاد کرده‌اند و خوشبختانه این موضوع در آمار و عملکرد پست استان همدان کاملاً مشهود است. در سال 1403 حدود 385 فروشگاه تجارت الکترونیک در بستر استان همدان فعال بودند که این عدد در 10 ماهه سال جاری به 553 فروشگاه رسیده و به‌عبارتی حدود 44 درصد رشد را نشان می‌دهد.

مدیرکل پست استان همدان افزود: این رشد، فقط افزایش تعداد فروشگاه نیست، بلکه نشان‌دهنده تغییر الگوی خرید و فروش، شکل‌گیری مسیرهای جدید توزیع کالا و افزایش نیاز به شبکه‌ای است که بتواند «سریع، قابل رصد و اقتصادی» عمل کند.

روستایی در ادامه، در تشریح جزئیات این همکاری‌ها، تصریح کرد: این فروشگاه‌ها و استارتاپ‌ها قرارداد اتصال و همکاری مستقیمی با اداره کل پست استان همدان منعقد کرده‌اند. در حال حاضر، فرآیند ارسال مرسولات آن‌ها به طور کامل از طریق شبکه پستی انجام می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که تاکنون بیش از 285 هزار محصول با همکاری این شبکه، به اقصی نقاط کشور ارسال شده است.

او توضیح داد: اتصال فروشگاه‌ها به پست، به معنای اتصال یک «زنجیره تولید و فروش» به یک «زنجیره انتقال و تحویل» است؛ زنجیره‌ای که اگر درست طراحی شود، هم رضایت مشتری بالا می‌رود و هم هزینه‌های لجستیک برای کسب‌وکار کاهش پیدا می‌کند.

مدیرکل پست استان همدان با توضیح فرآیند ورود و خروج مرسولات گفت: در استان همدان دو فرآیند اصلی داریم. بخشی از مرسولات از طریق مرکز تجزیه و مبادلات استان، برای 13 استان ارسال می‌شود؛ به این معنی که مراحل رهسپاری و توزیع این مرسولات در این مرکز صورت می‌گیرد. به‌عنوان مثال، مرسولی که از اصفهان به تبریز ارسال می‌شود، ابتدا وارد همدان شده، تفکیک می‌شود و سپس به مقصد نهایی ارسال می‌شود.

روستایی افزود: ممکن است این سؤال پیش بیاید که چرا مرسولات مستقیماً ارسال نمی‌شوند. پاسخ این است که ارسال مستقیم هم هزینه حمل‌ونقل را افزایش و هم بهره‌وری را کاهش می‌دهد. در حالی که ما در همدان به عنوان یک هاب لجستیکی و رگولاتور عمل می‌کنیم. تمام مرسولات 13 استان در این مرکز تجمیع شده و در یک فرآیند تقریباً هشت ساعته، ماشین‌ها بارگیری و مجدداً به استان‌های مقصد ارسال می‌شوند.

وی ادامه داد: اگر این تجمیع صورت نگیرد، هر یک از 13 استان باید به‌تنهایی ماشین اعزام کند؛ یعنی به جای یک ماشین، 13 ماشین در مسیر تردد خواهند داشت اما با تجمیع مرسولات در مرکز تجزیه همدان، محصولات هر استان تفکیک شده و با برنامه‌ریزی دقیق و بهینه، به مقصد ارسال می‌شوند.

او گفت: این مدل، هم روی «هزینه سوخت و استهلاک ناوگان» اثر می‌گذارد و هم روی «زمان تحویل» و دقیقاً به همین دلیل است که نقش هاب، فقط یک عنوان اداری نیست، بلکه یک کارکرد اقتصادی و عملیاتی جدی دارد.

مدیرکل پست همدان با اشاره به جزئیات نمونه‌ای از فرآیند تفکیک گفت: در این مرکز، مرسولات به‌صورت دقیق تفکیک می‌شود؛ به‌عنوان مثال، چهار کیسه مربوط به استان ایلام، 10 کیسه مربوط به همدان، 10 کیسه مربوط به کرمانشاه و 100 مرسوله امانتی، همگی تجمیع می‌شوند و در نهایت به‌صورت یک ماشین واحد برای مقصد ارسال می‌شوند. با این روش، نیازی نیست همه این مرسولات به‌صورت جداگانه در مسیر باشند؛ فرآیند سریع‌تر انجام می‌شود، هزینه‌ها کاهش می‌یابد، استهلاک ناوگان کمتر می‌شود و درمجموع، تسهیل‌گری قابل‌توجهی در حمل‌ونقل ایجاد می‌شود.

روستایی افزود: این تجمیع، باعث شکل‌گیری فرآیندهایی کوچک‌تر و منسجم‌تر شده و بستر فعالیت را بهبود می‌بخشد. به‌ویژه برای شرکت‌ها و فعالان تجارت الکترونیک که با شرایط و بستر شبکه ملی پست فعالیت می‌کنند، به دلیل اتصال سیستمی و زیرساخت‌های موجود در سامانه‌هایشان برای ارسال محصولات به مشتریان، فرآیند ارسال مرسولات با سرعت بیشتری انجام می‌شود.

وی تأکید کرد: تجارت الکترونیک حساسیت بالایی نسبت به زمان تحویل دارد و هر ساعتی که زمان ارسال کوتاه‌تر شود، مستقیماً به افزایش اعتماد مشتری و تکرار خرید کمک می‌کند.

«مدیرکل پست همدان در ادامه با اشاره به تفاوت وضعیت گذشته و امروز، توضیح داد: در گذشته، زمانی که فرآیند پستی استان خوزستان از طریق رگولاتوری تهران انجام می‌شد، به‌دلیل نیاز به عبور مرسولات از تهران، زمان ارسال محصولات این استان تا 72 ساعت به طول می‌انجامید. اما امروز، با استقرار مرکز تجزیه و مبادلات در همدان، این زمان به حدود 24 ساعت کاهش یافته است. این کاهش زمان، تأثیری کاملاً ملموس بر تجربه مردم و کسب‌وکارها دارد؛ چراکه «تحویل سریع» همان شاخص اصلی است که مردم بر اساس آن خدمات را قضاوت می‌کنند.

روستایی در تشریح ساده فرآیند پستی برای درک بهتر مخاطبان گفت: هر مرسوله پس از تحویل در باجه قبول، چهار مرحله اصلی را طی می‌کند؛ شامل قبول، آماده‌سازی، رهسپاری و ارسال. مرحله قبول در دفاتر انجام می‌شود و پس از آن، مرسوله به مرکز تجزیه و مبادلات منتقل شده و مراحل آماده‌سازی و رهسپاری آن صورت می‌گیرد.

او خاطرنشان کرد: همین تقسیم‌بندی چهارمرحله‌ای، نشان می‌دهد چرا یک هاب مکانیزه اهمیت دارد، چون بیشترین حجم عملیات در «آماده‌سازی و رهسپاری» رخ می‌دهد؛ جایی که اگر مکانیزه و منظم باشد، خروجی شبکه سریع‌تر و دقیق‌تر خواهد شد.

مدیرکل پست استان همدان در پایان این بخش گفت: اگر قرار باشد مرسولات از یک استان به‌صورت مستقیم به تمام نقاط کشور ارسال شود، باید برای 33 استان، 33 ماشین جداگانه اعزام شود؛ در حالی که با عملکرد هاب پستی همدان، تمام مرسولات 13 استان در این مرکز تجمیع می‌شود و حتی اگر حجم بار یک استان در حد یک وانت یا خودروی سبک باشد، باز هم با تجمیع هوشمند، ارسال به‌صرفه و سریع انجام می‌شود. این همان اهمیت و کارکرد واقعی هاب لجستیکی پست در استان همدان است.

ادامه این گفت‌وگو و بخش پایانی مصاحبه با مدیرکل پست استان همدان، در شماره آتی روزنامه سپهرغرب منتشر خواهد شد.

زهره پوروهابی