سپهرغرب، گروه کاردانش- طاهره ترابی مهوش: در گفت‌وگو با کارشناس مسئول مرکز رشد شهرستان ملایر مشخص شد؛ این مرکز به‌دلیل کمبود فضا امکان پذیرش واحد‌های فناور را ندارد.

بر این اساس توجه ویژه به حوزه فناوری در شهرستان‌ها صرفاً یک انتخاب هوشمندانه نیست، بلکه یک ضرورت گریزناپذیر است چراکه نخبگان بومی که در دل این مناطق رشد یافته‌اند، بهترین گزینه‌ها برای شناسایی چالش‌های منطقه‌ای و تبدیل آن‌ها به فرصت‌های صنعتی هستند، برای مثال وقتی یک واحد فناور در دل یک شهرستان موفق به تولید قطعات راهبردی یا ارزآوری از طریق اقتصاد دیجیتال می‌شود، در واقع در حال پیوند زدن هویت بومی با استانداردهای جهانی و در عین حال بازارهای بین‌المللی است.

پس سرمایه‌گذاری بر روی مراکز رشد شهرستانی، به معنای صیانت از بزرگ‌ترین دارایی یک ملت، یعنی «سرمایه انسانی» است. به دیگر سخن اگر زیرساخت‌های فناورانه در شهرستان‌ها تقویت نشود، نتیجه‌ای جز مهاجرت نخبگان به مرکز یا خارج از کشور و در نهایت تخلیه استعدادهای منطقه‌ای نخواهد داشت. از این رو، ایجاد فضاهای کالبدی مناسب و حمایت‌های حاکمیتی از این مراکز، نه‌تنها باعث ایجاد اشتغال مستقیم برای جوانان تحصیل‌کرده می‌شود، بلکه با ایجاد زنجیره‌های ارزش، اقتصاد محلی را در برابر تکانه‌های خارجی مقاوم می‌سازد.

مرکز رشد واحدهای فناور شهرستان ملایر، به‌عنوان قلب تپنده نوآوری در منطقه، این روزها شاهد دستاوردهایی است که مرزهای جغرافیایی را درنوردیده؛ برآن شدیم تا در این شماره از روزنامه با کارشناس مسئول مرکز رشد ملایر جایی که دانش به ثروت تبدیل شده و نخبگان، باوجود محدودیت‌ها، در حال ترسیم افق‌های روشن برای صنعت و اقتصاد هستند، گفت‌وگویی ترتیب دهیم که در ادامه می‌خوانید:

مظفر عسگری، با اشاره به محدودیت فضا به‌عنوان چالش اصلی این مرکز، گفت: فضایی که در اختیار داریم بسیار محدود است، در حالی که ظرفیت علمی و اجرایی نخبگان ملایر بسیار بیشتر از زیرساخت‌های فعلی مرکز رشد است.

وی با بیان اینکه توسعه فیزیکی مرکز رشد به‌طور مستقیم به توسعه اقتصادی منطقه منجر می‌شود، افزود: ارزیابی‌های ما نشان می‌دهد اگر فضای اداری و کارگاهی مناسب‌تری در اختیار مرکز رشد قرار گیرد، قطعاً می‌توانیم فعالیت‌ها را تا دو یا حتی سه برابر ظرفیت فعلی افزایش دهیم. این یعنی جذب واحدهای فناور بیشتر، حمایت از ایده‌های نو و تبدیل آن‌ها به محصولاتی که هر کدام می‌توانند بخشی از نیازهای کشور را برطرف کنند.

وی با بیان اینکه در حال حاضر 36 واحد فناور در مرکز رشد به ثبت رسیده، اما به‌دلیل کمبود فضا تنها 12 واحد را توانسته‌ایم در مرکز پذیرش کنیم، خاطرنشان کرد: از مجموع این واحدها، 10 واحد در قالب استارتاپ فعالیت دارند.

این فناور ملایری با تأکید بر کیفی بودنِ اشتغال ایجادشده در این مجموعه، آمارهای خیره‌کننده‌ای ارائه داد و تصریح کرد: در حال حاضر، واحدهای مستقر در مرکز رشد ملایر موفق شده‌اند برای 103 نفر به‌صورت مستقیم اشتغال‌زایی کنند اما نکته حائز اهمیت، ماهیت این اشتغال است. اشتغالی که در مراکز رشد ایجاد می‌شود، اشتغالی واقعی، تخصصی و پایدار است؛ برعکس برخی الگوهای اشتغال‌زایی که صرفاً با دریافت یک مجوز کاغذی شکل می‌گیرند و پس از مدت کوتاهی به‌دلیل نداشتن پشتوانه علمی تضعیف می‌شوند، این 103 موقعیت شغلی مستقیماً بر پایه دانش و نوآوری بنا شده‌اند.

عسگری خاطرنشان کرد: علاوه بر این، زنجیره اشتغال غیرمستقیمی که توسط این واحدها در حوزه‌های توزیع، بازاریابی و تأمین مواد اولیه ایجادشده، سهم بسزایی در رونق اقتصادی شهرستان و ‌حتی در سطح استانی و ملی دارد.

*بومی‌سازی قطعات راهبردی؛ دیسک و صفحه ماشین سنگین برای نخستین‌بار

وی با اشاره ظرفیت‌های تولیدی این واحد‌های فناور اذعان کرد: نخبگان این مرکز موفق به شکستن انحصار در تولید برخی قطعات خودرویی شده‌اند، به طوری که برای نخستین‌بار، یکی از واحدهای فناور مستقر در این مرکز موفق به طراحی و تولید دیسک و صفحه ماشین‌های سنگین شده است. این محصول که پیش از این وابستگی شدیدی به واردات داشت، اکنون با تکیه بر توان فنی جوانان همین شهرستان تولید می‌شود که نه‌تنها از خروج ارز جلوگیری می‌کند، بلکه جایگاه صنعتی ملایر را در سطح کشور ارتقا داده است.

* خدمات ملی در حوزه سلامت؛ تولید لوله‌های آزمایشگاهی

وی در ادامه به حوزه تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی ورود کرد و افزود: واحد فناور دیگری در مرکز رشد ملایر موفق به تولید انبوه لوله‌های آزمایشگاهی شده، نکته قابل تأمل اینکه این محصولات در حال حاضر به سراسر کشور ارسال می‌شود و مرکز رشد ملایر توانسته از این طریق، به کل شبکه بهداشت و درمان کشور خدمات‌رسانی کند. خوشبختانه واحدهای ما از سطح محلی عبور کرده و در تراز ملی فعالیت دارند.

* اقتصاد دیجیتال و ارزآوری؛ بازی‌سازی در تراز جهانی

کارشناس مسئول مرکز رشد ملایر در بخش دیگری از این گزارش خبری، به حوزه نوین فناوری اطلاعات اشاره کرد و با بیان اینکه نوآوری در این مرکز تنها محدود به سخت‌افزار نیست، گفت: ما شاهد فعالیت درخشان یکی از واحدهای فناور در عرصه طراحی و تولید بازی‌های رایانه‌ای هستیم به طوری که این مجموعه با تکیه بر خلاقیت جوانان ملایری توانسته به بازارهای بین‌المللی راه پیدا کند و ارزآوری بالایی برای کشور داشته باشد.

عسگری ادامه داد: در واقع در دنیای امروز که صادرات نرم‌افزار یکی از سودآورترین صنایع است، مرکز رشد ملایر سهم خود را در این حوزه به‌خوبی ایفا کرده است.

وی با اشاره به نزدیکی جغرافیایی و معنوی مرکز رشد با نهاد دانشگاه، ابراز کرد: استقرار ما در کنار دانشگاه و بهره‌گیری از توان علمی اعضای هیئت‌علمی، یک فرصت طلایی ایجاد کرده به گونه‌ای که ما می‌توانیم بسیاری از نیازهای پیچیده صنعتی و خدماتی کشور را شناسایی کرده و آن‌ها را به واحدهای فناور منتقل کنیم و با استفاده از مشاوره اساتید دانشگاه، راه‌حل‌های علمی و عملیاتی ارائه دهیم؛ این یعنی تبدیل دانش به ثروت و برداشت میوه از درخت تنومند دانشگاه.

*گلایه از کم‌لطفی‌ها و هشدار نسبت به خروج نخبگان

وی با بیان اینکه نخبگان مرکز رشد با ناملایماتی روبه‌رو هستند، تصریح کرد: متأسفانه باید بگویم در حق این دوستان و واحدهای پیشرو، تا حدودی کم‌لطفی شده است. این‌ها گنج‌های کشور هستند؛ جوانانی که به جای مهاجرت یا انتخاب مسیرهای ساده‌تر، ایستاده‌اند تا در وطن خود ارزش‌آفرینی کنند؛ بنابراین توجه ویژه مسئولان به مطالبات این مرکز، نه یک درخواست صنفی، بلکه یک ضرورت ملی است.

این فناور ملایری ادامه داد: به همین منظور سال گذشته یعنی بیش از یک دهه توانستیم از محل تسهیلات اشتغال‌زایی شهرستان مبلغ 6 میلیارد تومان برای واحد‌های فناور مستقر در مرکز دریافت کنیم که متأسفانه در گیرودار جنگ تحمیلی سوم این فرایند متوقف شد.

عسگری با تأکید بر لزوم بازنگری در سیاست‌های حمایتی افزود: امیدواریم با سیاست‌های حمایتی جدید، بتوانیم این نخبگان را جذب و در شهرستان حفظ کنیم. اگر فضا و امکانات فراهم باشد، دلیلی برای خروج این سرمایه‌های انسانی وجود ندارد. هدف ما این است که با حمایت تمام‌قد، آن‌ها را در کشور خودمان نگه داریم تا چرخ‌های اقتصاد دانش‌بنیان با شتاب بیشتری بچرخد.

مع‌الوصف با توجه به آنچه گفته شد؛ مرکز رشد ملایر ثابت کرده که با کمترین امکانات، بزرگترین کارها را انجام می‌دهد. از تولید قطعات سنگین خودرو تا ارزآوری در حوزه بازی‌سازی و تأمین نیازهای آزمایشگاهی کشور، همگی گواه این مدعا هستند. اکنون نوبت مسئولان و سیاست‌گذاران است که با واگذاری فضاهای مناسب و پشتیبانی‌های مالی و معنوی، اجازه دهند این مرکز به ظرفیت واقعی خود، یعنی سه برابر وضعیت فعلی، دست یابد. به دیگر سخن ملایر نه‌تنها در صنایع دستی و کشاورزی، بلکه در حوزه فناوری‌های نوین نیز حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد؛ مشروط بر آنکه گنج‌های ملی در پیچ و خم دیوان‌سالاری و کمبود فضا، نادیده گرفته نشوند.

طاهره ترابی مهوش