حمایت از تولید؛ حلقه مفقوده رونق فیلمسازی در کردستان
مدیر انجمن سینمای جوانان سنندج، با اشاره به ظرفیت بالای هنرمندان و دانشآموختگان سینما در کردستان گفت: مهمترین مشکل امروز فیلمسازان استان، تأمین مالی و نبود حمایت منسجم از تولید است، اگر چرخه حمایت و سرمایهگذاری در حوزه فیلم کوتاه شکل نگیرد، بخشی از نیروهای متخصص این عرصه ناچار به ترک استان یا تغییر شغل خواهند شد.
مدیر انجمن سینمای جوانان سنندج، در تشریح وضعیت فیلمسازی در کردستان، بر مسئله نبود حمایت از تولیدات سینمایی بهعنوان مهمترین نیاز امروز این حوزه، تأکید کرد.
*اقتصاد هنر در شهرستانها وضعیت مناسبی ندارد
زانیار لطفی با بیان اینکه مشکلات اقتصادی سینما محدود به کردستان نیست، اظهار کرد: متأسفانه اقتصاد هنر در سطح کشور وضعیت مناسبی ندارد.
وی افزود: در حالی که سینمای حرفهای و سینمای بدنه از گردش مالی و دستمزدهایی برخوردارند که معیشتِ فعالان این عرصه را تأمین میکند، در استانها و شهرستانها، بهویژه در منطقه ما، شاهد چنین فضایی نیستیم و حمایتها بسیار کمرنگ است.
مدیر انجمن سینمای جوانان سنندج در ادامه گفت: با وجود جایگاه قانونی انجمن برای حمایت از هنرمندان، وضعیت مالی ما بهگونهای نیست که بتوانیم بهطور شایسته از طرحها و هنرمندانِ فعال در این عرصه پشتیبانی کنیم.
لطفی مطرح کرد: وقتی بهصورت تخصصی درباره فضای فیلم کوتاه صحبت میکنیم، برگشت سرمایه بهندرت اتفاق میافتد. خیلی کم پیش میآید کسی که برای فیلم خود هزینه کرده بتواند از همان فیلم آورده مالی داشته و دلخوش باشد که از کاری که انجام داده توانسته پولی بهدست بیاورد.
وی تصریح کرد: البته افرادی که در این فضا کار میکنند اگر درآمدی هم بهدست بیاورند، معمولاً برای تولید کار بعدی خود هزینه میکنند. وقتی این چرخه در جای دیگری درست نمیچرخد، طبیعتاً تولید هم کمرنگ میشود.
*نبود حامی مالی، تولید فیلم کوتاه را کاهش داده است
این فیلمساز کردستانی، «تأمین مالی» را مهمترین چالش کنونی فیلمسازی دانست و گفت: فقدان حمایتِ منسجم و قدرتمند، بزرگترین مانع در عرصه تولید فیلم کوتاه است.
لطفی با تأکید بر اینکه این معضل موجب افتِ تولیدات شده، افزود: کاهش کمیِ آثار، طبیعتاً بر کیفیت خروجی سینما نیز تأثیر منفی گذاشته است.
وی صنعت سینما را ترکیبی از هنر و فناوری دانست و تصریح کرد: نمیتوان همهچیز را به خلاقیت فیلمساز منوط کرد. بخشی از این فرآیند، بهویژه در دنیای امروز، وابسته به ابزارهای فناورانه و تجهیزات بهروز است که متأسفانه بهشدت تحت تأثیر شرایط اقتصادی قرار گرفته است.
*بیش از 100 نفر از این مسیر ارتزاق میکنند
این فعال فرهنگی با اشاره به ظرفیت بالای هنری در کردستان گفت: مردم این استان پیوند عمیقی با سینما دارند و خوشبختانه شاهد حضور تعداد قابلتوجهی هنرجو، هنرمند و دانشآموخته در این عرصه هستیم.
لطفی با تأکید بر اینکه آمار دقیقی از فعالان این حوزه در دست نیست، افزود: با این حال، طبق برآوردهای موجود، بیش از 100 نفر در کردستان از راه سینما ارتزاق میکنند که آمار قابلتأملی است. مشکل اینجاست که بهدلیل رکود تولید، ذائقه کاری و معیشت این افراد با چالش جدی مواجه شده است.
وی تصریح کرد: وقتی پروژهای در استان تعریف نمیشود، نهتنها کارگردانان، بلکه تمام عوامل فنی از دستیارانِ تصویر، صدا و کارگردانی گرفته تا تدوینگران و کالریستها بیکار میمانند.
*مهاجرت نخبگان سینمایی
مدیر انجمن سینمای جوانان سنندج با ابراز نگرانی از پیامدهای این رکود گفت: متأسفانه بهدلیل نبود فرصتهای شغلی، هنرمندانِ متخصص و توانمندِ ما ناچار به ترک استان شدهاند؛ آسیبی که در صورت تداوم، خلأ بزرگی در بدنه سینمایی کردستان ایجاد خواهد کرد.
لطفی افزود: بخشی از این نیروها به اقلیم کردستان عراق میروند. این افراد شاید دو سال پیش سه تا چهار برابر دستمزدی را که امروز میگیرند دریافت میکردند، اما به واسطه کم شدن کار در شهر خودشان، مجبور میشوند به آنجا بروند و حتی با رقمهای پایینتر کار کنند، چون به هر حال میخواهند در این حرفه بمانند و آوردهای داشته باشند.
وی افزود: بخش دیگری از این هنرمندان نیز ناچار به تغییر مسیر حرفهای شدهاند. وقتی فیلمساز میبیند که هنر، تأمینکننده معیشتش نیست، ترجیح میدهد به کارهای خدماتی روی بیاورد یا با مشقت کسبوکار جدیدی راه بیندازد.
*تولیدِ اندک، اما درخشان
مدیر انجمن سینمای جوانان سنندج، با وجود تمام چالشهای اقتصادی، عملکرد سینماگران کردستان در جشنوارهها را تحسینبرانگیز دانست و گفت: اگرچه آمار تولیدات کاهش یافته، اما همان آثارِ محدود نیز میدرخشند. به همین تازگی در ششمین جشنواره بینالمللی فیلم سلیمانیه، فیلمسازان کردستانی خوش درخشیدند؛ بهطوریکه بخش مهمی از جوایز اصلی فیلم کوتاه به هنرمندان سقزی و کردستانی و جوایز بخش فیلم بلند نیز به سینماگران استان رسید.
لطفی تأکید کرد: این موفقیتها نشان میدهد که هنرمندان ما از توانمندی بالایی برخوردارند و اگر تنها فرصتی برای دیدهشدن داشته باشند، خروجیهای درخشانی خواهند داشت. اگرچه مشکلات مالی مانع بزرگی بر سر راه خلاقیت است، اما هرگز نتوانسته کیفیت هنری آثار تولیدی ما را کاهش دهد.
*حمایت از تولید، نخستین انتظار فیلمسازان
وی در خصوص مطالبات فعالان این حوزه از مدیران فرهنگی استان گفت: اگرچه تمرکز صحبتهای من بر سینماست و هنرمندان سایر حوزهها نیز دغدغههای خاص خود را دارند، اما حمایت از تولید، ابتداییترین مطالبهی فعالان این عرصه است.
این فیلمساز کردستانی افزود: فیلمسازان ترجیح میدهند بهجای صرف انرژی برای یافتن حامی مالی یا اقداماتی نظیر جذب بازیگر از عراق برای تأمین مبلغی محدود (در حد هزار دلار)، از حمایتهای داخلی در سطح استان برخوردار شوند.
لطفی با تأکید بر اهمیت سرمایهگذاری در تولید، تصریح کرد: تأمین بودجه، زمینهساز شکلگیری چرخهی همکاری و همدلی میان هنرمندان شده و موجب ارتقای کیفی آثار تولیدی میشود.
*ضرورت بهروزرسانی تجهیزات انجمن سینمای جوانان
وی، فراهمسازی تجهیزات بهروز را از دیگر نیازهای اساسی دانست و گفت: اولویت اصلی ما برای حمایت از هنرجویان و فیلمسازان تازهکاری که هنوز با سازوکارهای جذب سرمایه آشنایی کافی ندارند، پشتیبانی لجستیکی و تأمین تجهیزات است.
مدیر انجمن سینمای جوانان دفتر سنندج با اشاره به فرسودگی امکانات دفتر که مربوط به بیش از یک دهه پیش است، افزود: نوسازی این تجهیزات در انجمن سینمای جوانان، بهعنوان متولی اصلی حمایت از فیلمسازان، امری ضروری است تا بتوان امکانات فنی را در اختیار پروژههایی قرار داد که فیلمنامههای آنها تأیید شده و از ظرفیت بالایی برای رسیدن به نتیجه برخوردارند.
لطفی افزود: بخشی از حمایتها میتواند با در اختیار قرار دادن تجهیزات مناسب به فیلمسازان جوان محقق شود که کمک قابلتوجهی به روند تولیدات آنها خواهد بود.
*رشد آموزش سینما در کردستان نیازمند برنامههای حمایتی
وی در بخش دیگری از سخنان خود به توسعه آموزش سینما در کردستان اشاره کرد و گفت: فضای آموزشی سینما در استان در حال رشد است؛ دانشگاه کردستان اکنون سومین سال پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی را پشت سر میگذارد و دانشگاه علمیکاربردی نیز با بیش از یک دهه سابقه، همچنان در این حوزه فعال است.
وی با اشاره به جایگاه انجمن سینمای جوانان ایران تصریح کرد: این انجمن بهعنوان یکی از بزرگترین مدارس فیلمسازی آسیا با طرحدرسهای پیشرفته، در کنار مراکز دانشگاهی قرار دارد؛ به نحوی که بسیاری از دانشجویانِ سایر مراکز آموزشی، برای تکمیل مهارتهای تخصصی خود، دورههای تکمیلی را در این انجمن میگذرانند.
*افزایش دانشآموختگان؛ ضرورت ایجاد زیرساخت شغلی
این فیلمساز کردستانی با اشاره به افزایش شمار دانشآموختگان حوزه سینما اظهار کرد: وقتی حجم زیادی از دانشجو و دانشآموخته در دانشگاه و جامعه تربیت میشوند، طبیعتاً این حوزه نیازمند توجه است.
لطفی با اشاره به تحول فضای سینما تأکید کرد: امروزه فیلمسازان با پشتوانهی آکادمیک وارد این عرصه میشوند و دیگر شاهد طیشدن مسیر سنتی پنجسال دستیاری برای آغاز فیلمسازی نیستیم.
وی افزود: با افزایش روزافزون فارغالتحصیلان این رشته، توجه مدیران برای ایجاد زیرساختها و برنامههای حمایتیِ هدفمند بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد.
وی هشدار داد: در غیر این صورت، مدرک تحصیلی تنها به عنوانی نمادین تبدیل میشود؛ بهگونهای که بخش عمدهای از این نیروهای آموزشدیده، بهدلیل نبود فرصتهای شغلی و حمایتی، ناچار به ترک این حوزه خواهند شد.
