علی طالشی روز گذشته در وبیناری که با عنوان تأثیر بحران کرونا و فضای گردشگری جهان و ایران برگزار شد، گفت: امروز یک روز عادی نیست، یکی از مهم‌ترین اتفاقات اقتصادی، فرهنگی و محیط‌زیستی کشور در سایه کرونا در حال وقوع است و برای آن کنار هم جمع شده‌ایم تا هرگونه کمکی برای جلوگیری از فاجعه می‌توان کرد، انجام دهیم و فرصت‌های رشد هم به جامعه گردشگری کشور معرفی شود.

وی افزود: قرار دادن جایگاه گردشگری در کنار سایر صنایع، هنگامی که در مورد این صنعت صحبت می‌شود، اجحاف به میلیون‌ها کسب‌وکار کوچک و آدم‌های عادی فعال در این صنعت است.

* سفر، رشد جامعه بشری را تسریع کرد

این فعال حوزه گردشگری گفت: اگر سفر انسان، امروز با این همه رشد و پیشرفت، محصور با جوامع خود در کلونی‌اش بود، هیچگاه چنین دنیایی را شاهد نبودیم و با افزایش ابزار و امکانات سفر، رشد جامعه‌ بشری در جهان هم تسریع شد و هرجایی از دنیا که در فراهم کردن این زیرساخت‌ها عقب ماند، از قافله‌ رشد هم عقب ماند.

مدیرعامل اتاقک گفت: سفر چه ماهیت تفریحی داشته باشد و چه ماهیت کسب‌وکار و تجارت، در طی هزاران سال صنعت امروز گردشگری را شکل داده که به یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین صنایع جهان برای رشد و پیشرفت جوامع بدل شده است.

طالشی با بیان اینکه صنعت گردشگری چند خصوصیت مهم دارد که آن را تبدیل به یکی از مهم‌ترین ارکان رشد جوامع کرده، گفت: اگر آن را درک کنیم، متوجه می‌شویم که چه اتفاقی در این 6 ماه بخصوص در ایران افتاده است.

وی افزود: نخست اینکه گردشگری یکی از بزرگ‌ترین صنایع جهان بوده که برای بسیاری از کشورهای جهان به‌عنوان مهم‌ترین و درآمدزاترین صنعت کشور عمل می‌کند. اگرچه ایران در این بین از قافله‌ گردشگری جهانی عقب افتاده، اما لازم است روندهای اثرگذاری این صنعت را از سه بعد در ایران بررسی کنیم.

مدیرعامل شرکت اجاره‌ اماکن اقامتی در حوزه گردشگری ادامه داد: از بعد اقتصادی، از اوایل دهه‌ 80 در کشور که مردم با گردشگری محلی و داخلی به‌واسطه‌ تورهای تفریحی و ظهور اینترنت آشنا شدند و دیگر مقاصد گردشگری تنها سواحل شمال و جنوب و شهرهای بزرگ نیست، بلکه کم‌کم اقتصادی شکل گرفت که تبدیل به شریان‌ها، رگ‌ها و مویرگ‌های رشد اقتصادی در جوامع کوچک و محلی شد.

* کمک به مهاجرت معکوس با توسعه گردشگری

طالشی گفت: این جریان اقتصادی که به‌نوعی سرریز درآمد مناطق شهری و پردرآمدتر به مناطق کمترتوسعه‌یافته و روستایی بود، با خود نه‌فقط برای جوامع محلی و کسب‌وکارهای مستقر در آن‌ها درآمدزایی آورد، بلکه به عدالت اقتصادی و توسعه مناطق کمترتوسعه‌یافته کمک کرد. این روند حتی باعث ایجاد روند مهاجرت معکوس هم شد و کسانی که برای کار به شهرهای بزرگ می‌رفتند، در شهرها و روستاهای خود با راه‌اندازی کسب‌وکارهای کوچک که نماد آن اقامتگاه‌ها و بومگردی‌ها بود، اقدام به کارآفرینی هرچند در مقیاس کوچک کردند.

وی گفت: در این‌مدت چه تعدادی از خانه‌های متروک برای اقامت مهمانان بازسازی شد و چقدر کسب‌وکارهای حاشیه‌ای آن‌ها توانستند با تکیه بر درآمد گردشگران داخلی، زنده مانده و رشد کنند.

مدیرعامل شرکت اجاره‌ اماکن اقامتی در حوزه گردشگری با بیان اینکه اثر این روند در ایران تنها مالی و اقتصادی نبود، گفت: این اتفاق به حفظ و رویندگی فرهنگ محلی نیز کمک کرد و خرده‌فرهنگ‌هایی که در سایه مهاجرت به شهرهای بزرگ‌تر در حال نابودی بودند، زنده شدند و نه‌تنها دیگر خود را در سایه هضم در دل فرهنگ رایج و شهری نمی‌دیدند، بلکه به خود افتخار هم کرده و آن را در رسانه‌ها به اشتراک گذاشتند.

طالشی گفت: از بُعد محیط‌زیستی این روند باعث حفظ، نگهداری و مشارکت جوامع محلی از ذخایر طبیعی و طبیعت هم شد و بخصوص صنعت بوم‌گردی و اقامتگاه‌های اقتصادی که رونقشان به‌طور مستقیم وابسته به محیط اطراف است، بیشترین نقش را در این امر ایفا می‌کند.

وی اضافه کرد: امروز هیچ‌یک‌ ما در خانه‌ها و محل کارهایمان در شهرها، از عوارض مبارزه با کرونا در امان نبوده‌ایم. از بیماری که متأسفانه جان هزاران نفر از هم‌وطنان ما را گرفته تا بیکاری، مشکلات اقتصادی، استرس‌های تنهایی و سفر نرفتن. اما آن وجه از اثرات کرونا که هنوز مخفی و از معرض دید اکثر ما پنهان مانده، اتفاقی است که برای میلیون‌ها ایرانی شاغل در کسب‌وکارهای کوچک گردشگری در شهرهای کوچک و روستاها افتاده است.

* گردشگری در مسیری بی‌بازگشت

این فعال حوزه گردشگری گفت: طبق آمار، حتی پس از واکسیناسیون گسترده و کاهش ابتلا به کرونا، صنعت گردشگری تا سال‌های سال تحت‌‌تأثیر ویروس کرونا خواهد بود و عادات سفر هیچگاه به قبل بازنمی‌گردند. به همین دلیل به‌جرأت می‌گویم که اگر هرچه سریع‌تر ابعاد اقتصادی، فرهنگی و محیط‌زیستی آن بررسی نشده و اگر همین امروز تمامی مسئولان، کارشناسان و کسب‌وکارهای بزرگ ملی برای آن اقدامی نکنند، باید منتظر فاجعه‌ای بزرگ در کشور باشیم، ولی ازطرفی دنیایی از فرصت‌ها در سایه‌ تغییر عادات سفر، همچون تغییر اجباری از گردشگری بین‌المللی به داخلی و سفرهای نزدیک ایجاد شده است.

طالشی گفت: اگر حواسمان نباشد، فاجعه نه‌تنها در کوتاه‌مدت و میان‌مدت باعث مهاجرت به شهرها و حاشیه‌نشینی می‌شود، بلکه ازنظر فرهنگی باعث از بین رفتن دستاوردهای دو دهه رشد و بالندگی جوامع محلی در سایه گردشگری محلی شده و سپس محیط‌زیست ما نیز قربانی بلندمدت آن خواهد بود.

وی افزود: ده‌ها خانواده نسل دوم و سوم از یک خانواده مهاجر از روستا به شهر را داریم که به روستای مادری اجداد خود برگشته‌ و میزبان مسافران از سراسر ایران و جهانند. صدها خانواده نیز داریم که داشته‌هایشان را صرف بازسازی خانه گلی و قدیمی خود برای استقبال از مسافران کرده‌اند.

مدیرعامل شرکت اجاره‌ اماکن اقامتی در حوزه گردشگری مهاجران را جامعه خاموش و دیده‌نشده توصیف کرد و گفت: آن‌ها امروز تنها و نیازمند یاری هستند؛ البته یاری به آن‌ها از جنس وام و کمک بلاعوض، تنها مسکنی است که این روزها همان هم از اکثرشان دریغ شده، اما کمک ما به آن‌ها باید از جنس توانمندسازی و برنامه‌هایی همچون رزرو سفر برای آینده‌ای نه‌چندان‌دور باشد.

*‌ تمایل مردم به سفرهای نزدیک

طالشی با اشاره به وقوع بحران کرونا و اعمال محدودیت‌های مرزی در حدود 127 کشور جهان که تا پیش‌از‌این حتی در زمان جنگ‌های جهانی نیز این اتفاق نیفتاده بود، گفت: کاهش 57 درصدی سفر، لغو 67 میلیون سفر به ارزش 80 میلیون دلار در این‌مدت اتفاق افتاد و پیش‌بینی می‌شود، کاهش درآمد ناشی از گردشگری به یک‌هزار و 200 میلیارد دلار افزایش یابد.

وی در ادامه به خطر ازدست‌رفتن 120 میلیون شغل مرتبط با حوزه گردشگری اشاره کرد و گفت: قطعاً نیازمند سیاست‌هایی برای تعدیل این زیان هستیم.

مدیرعامل شرکت اجاره‌ اماکن اقامتی در حوزه گردشگری در ادامه به رشد 127 درصدی بازار اجاره اقامتگاه‌ها در جهان، در 6 هفته میانی فصل بهار نسبت به شروع این همه‌گیری اشاره کرد و گفت: از اواخر فروردین‌ماه آلمان رشد 367 درصدی رزروها را تجربه کرد و در رتبه بعد نیز آمریکا و فرانسه با 220 و 200 درصد رشد در میزان رزرو مواجه بودند، رشد استرالیا نیز 189 درصد بود که رشد خوبی در تعداد رزرو محسوب می‌شود.

طالشی اضافه کرد: این آمار نشان می‌دهد که با وجود قرنطینه و محدودیت‌ها در سطح جهانی علاقه‌مندان سفر به‌صورت گسترده در حال رزرو برای تعطیلات منتهی به آخر سال هستند که این آمار می‌تواند برای کشور ما نیز صدق کند.

وی درخصوص تغییرات شکلی گردشگری پس از دوران بحران کرونا گفت: تغییر زمان اقامت، تغییر متفاوت رزرو اقامتگاه و محبوبیت نوظهور مقاصد گردشگری که قابل‌دسترسی از طریق خودور هستند، همه و همه از تغییراتی است که به دوران پساکرونا مربوط شده و سفر به مقاصد گردشگری نزدیک، پس از شیوع کرونا 92 درصد رشد داشته است.

مدیرعامل پلتفرم اتاقک ظرفیت بازار اقامتگاه‌های اجاره‌ای ایران را 15 هزار میلیارد تومان ارزیابی کرد و گفت: هم‌اکنون 20 هزار نفر در اقامتگاه‌های گردشگری کشور مشغول فعالیت هستند.

طالشی در ادامه درباره افت‌وخیز مسافران از زمان شیوع تاکنون گفت: در اسفندماه سال گذشته رزروهای اتاقک نسبت به ماه مشابه در سال قبل از آن، 500 درصد رشد منفی داشته است.

* رشد 66درصدی گردشگری در شهریورماه

وی گفت: این آمار در فروردین‌ماه سال جاری به دو هزار و 900 درصد رشد منفی رسید و شاهد تعداد زیادی از افراد بودیم که خواهان لغو رزروهایشان در این قالب بودند.

مدیرعامل شرکت اجاره‌ اماکن اقامتی در حوزه گردشگریی گفت: ولی آمار جدید در شهریورماه سال جاری نشان از رشد 66 درصدی رزرو مسافر به نسبت سال قبل داشته و این نشان می‌دهد که نمی‌توان مردم را مجبور به لغو سفر کرد.

طالشی افزود: در این‌مدت شاهد بودیم مردم به سمت خرید آنلاین علاقه‌مند شده و برای سفر کردن بیشتر به پلتفرم‌ها اعتماد کرده و همچنین علاقه‌مند به سفرهای داخلی و اقامت در مکان‌های نزدیک شده‌اند.

وی با اشاره به اینکه مردم را تشویق به سفر نمی‌کنیم، ولی آمار تعطیلات گذشته نشان می‌دهد که برخی از مردم در این شرایط نیز به سفر می‌روند.

این فعال حوزه گردشگری گفت: آموزش رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی از مسئولان اقامتگاه و گردشگران، ازجمله ضروریاتی است که امروز به‌شدت به آن نیاز است.