مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان مطرح کرد:
اجرای بیش از 95 درصد برنامههای فرهنگی همدان توسط مؤسسات و تشکلها
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان با تصریح بر جایگاه حاکمیتی این نهاد، اعلام کرد: وظیفه محوری اداره کل، طبق قانون، شامل هدایت، حمایت، نظارت و صدور مجوز است؛ به گونهای که در سال جاری، سهم اجرای برنامههای فرهنگی و هنری استان توسط بخش خصوصی و نهادهای غیردولتی به بیش از 95 درصد رسیده است.
سید محمدرضا جوادی با حضور در دفتر تحریریه روزنامه سپهرغرب و شرکت در برنامه «فرصت گفتوگو»، در پاسخ به چالش نیروی انسانی و مأموریتهای اجرایی، اعلام کرد: این اداره کل با کمبود نیروی انسانی حدود 50 درصدی مواجه است. برخلاف تصور عمومی، وظیفه اصلی این اداره کل ماهیت مجری مستقیم ندارد؛ بلکه طبق قانون، نقش حاکمیتی شامل هدایت، حمایت، نظارت و صدور مجوز است و اجرای برنامهها باید عمدتاً توسط مؤسسات، تشکلها و نهادهای غیردولتی انجام شود.
وی تصریح کرد: اگرچه در مواردی بهدلیل وجود خلأهای مقطعی، این اداره مجبور به اجرای مستقیم برنامهها شده، اما رویکرد اصلی در سال جاری اصلاح شده است. در نتیجه این اصلاح، با اطمینان میتوان گفت که بیش از 95 درصد از تمامی برنامههای فرهنگی و هنری استان همدان در سال جاری توسط نهادهای مردمی و تشکلهای فرهنگی اجرا شده است.
وی اذعان کرد: تنها در جشنواره تئاتر و مسابقات سراسری قرآن مدهامتان، اداره کل بهصورت مستقیم ورود اجرایی داشت و سایر برنامهها به بخشهای غیردولتی واگذار شد؛ هرچند اداره کل همچنان نقش حمایتی و پشتیبان را ایفا میکند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان وضعیت نیروی انسانی را یکی از چالشهای جدی دانست و گفت: با وجود جبران بخشی از کمبودها توسط نیروهای شرکتی و باتوجه به گستردگی مأموریتهای ناشی از توسعه ساختار اداری استان و افزایش تعداد شهرستانها، با تعداد فعلی نیرو قابل پاسخگویی کامل نیست. با این حال، همکاران با تقسیم وظایف و تعهد بالا تلاش کردهاند تا کمبود نیرو مانع خدمترسانی فرهنگی نشود و امید است دولت در آینده این کمبودها را ترمیم کند.
جوادی اظهار کرد: عملکرد این اداره کل در حوزه رویدادسازی فرهنگی قابل دفاع است جایی که استان در ایدهپردازی، برنامهریزی، تولید و اجرای رویدادهای فرهنگی عاملیانه، حاصل بیش از سه دهه برنامهریزی مستمر، فعالتر از بسیاری از استانهای دیگر عمل کرده است.
وی بیان کرد: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان در تمامی حوزههای فرهنگی و هنری ازجمله هنرهای تجسمی بهویژه خوشنویسی، هنرهای نمایشی، موسیقی، شعر و داستان، سینما و فعالیتهای دینی و قرآنی، رویدادهای شاخصی تعریف کرده تا زمینه تبادل تجربه، افزایش نشاط فرهنگی و ارائه آثار هنرمندان فراهم شود. بسیاری از این رویدادها اکنون بهصورت منظم در سطح استانی و ملی برگزار میشوند و حتی به الگوی سایر استانها تبدیل شدهاند؛ بهویژه جایزه ادبی همدان که امسال بیستوهشتمین دوره آن برگزار شد و از باسابقهترین جشنوارههای کشور بهشمار میرود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان با اشاره به حوزه خوشنویسی گفت: در خوشنویسی، جشنوارههایی مانند عدالت قلم و سایر رویدادهای تجسمی، به دورههای بیستوپنجم و بیستوهشتم رسیدهاند که نشاندهنده یک تفکر، ایده و استمرار فرهنگی است، نه یک حرکت مقطعی.
جوادی با تأکید بر جایگاه ممتاز همدان در تئاتر کودک و نوجوان، جشنواره بینالمللی این حوزه را از برندهای فرهنگی استان دانست و گفت: سال جاری 38 گروه در بخش مسابقه اصلی حضور داشتند که حضور هفت گروه از همدان در مقایسه با شهرهای مدعی، نشاندهنده موقعیت برجسته استان در مقایسه با دیگر مناطق است.
وی افزود در دهه فجر، 6 جشنواره فرهنگی مختلف برگزار شد و همدان در حوزه شعر نیز از استانهای پیشرو کشور محسوب میشود؛ بهویژه با برگزاری دو جشنواره ملی شعر در دهه فجر و برخورداری از پیشکسوتان و زیرساختهای غنی در شعر کودک و نوجوان که جایگاه این استان را در عرصه ادبی کشور تثبیت کرده است.
وی گفت: بهعنوان نمونه، در جشنواره شعر کودک و نوجوان با موضوع آیات و روایات، بیش از 500 اثر به دبیرخانه ارسال شد؛ آماری که، برای کمتر جشنوارهای قابل تحقق است.
این مقام مسئول خاطرنشان کرد: در حوزه فعالیتهای دینی و قرآنی نیز، با وجود قطبهایی مانند قم، مشهد و تهران، استان همدان متناسب با ظرفیتها و امکانات خود از مؤسسات قرآنی فعال و اثرگذار برخوردار است و خروجیها و عملکرد این مراکز، جایگاه قابل قبولی را برای استان همدان در سطح کشور ترسیم کرده است.
جوادی با بیان اینکه هدف اصلی این اداره کل، توزیع عادلانه فرهنگ، تقویت هویت بومی و احیای امید و نشاط اجتماعی است اظهار کرد: تلاش کردیم فرهنگ را از مرکز به پیرامون، از سالنهای رسمی به محلات، از رویدادهای محدود به مشارکتهای مردمی و از نگاه اداری به کنش فرهنگی زنده و اجتماعی منتقل کنیم.
وی افزود: در سال جاری، رویدادهای متعدد استانی با مشارکت چشمگیر مردم و هنرمندان در شهرستانها برگزار شد و در حوزه هنر و سینما، سالی سپری شد که هنر، جشنوارهها، هنرهای خیابانی و مشارکت فعال مردم بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفت.
وی با اشاره به رویکرد تعاملی این ادارهکل افزود: رویکرد محوری سال جاری، برگزاری جلسات گفتوگومحور متعددی با فعالان فرهنگی، هنرمندان و انجمنهای تخصصی با هدف شنیدن دغدغهها، تبادل نظر و مشارکت دادن بدنه فرهنگی در فرآیند تصمیمسازی بود تا سیاستگذاریها متناسب با نیازهای واقعی حوزه شکل گیرد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان با ابراز اینکه همدان همواره پایلوت شعر کودک و نوجوان بوده، به برگزاری شانزدهمین جشنواره ملی شعر کودک و نوجوان رضوی و آیات در دهه کرامت به میزبانی همدان نیز اشاره کرد.
*ادبیات، رسانه و شکلگیری گفتمان فرهنگی
جوادی همچنین با بیان اینکه در حوزه فرهنگی و رسانهای تمرکز بر تقویت گفتمان ادبی، ترویج کتابخوانی و پاسداشت سرمایههای فرهنگی استان بوده، عنوان کرد: بزرگداشت مفاخر، حضور مؤثر در نمایشگاه بینالمللی کتاب، برگزاری نمایشگاههای کتاب در شهرستانها و برنامههایی چون عصر شعر، همایش شعر عاشورایی، جشنوارههای شعر محلی و ملی، جشنواره مطبوعات هگمتانه، جایزه قلم هگمتانه و جایزه ادبی استان، همگی در راستای زنده نگه داشتن جریان اندیشه و زبان شکل گرفت.
*قرآن و عترت؛ پیوند ایمان و فرهنگ اجتماعی
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر نقش گروه قرآن و عترت گفت: این گروه با اتکا به ظرفیت 35 مؤسسه فعال قرآنی، نقشی مؤثر در ترویج آموزههای دینی ایفا کرد. برگزاری نمایشگاه قرآن، کرسیهای تلاوت، برنامههای مهدویتی در ماههای شعبان و رمضان و اختتامیه جشنواره ملی «مدهامتان» نشان داد که فعالیتهای قرآنی میتوانند همزمان عمیق، مردمی و اثرگذار باشند و دین را از قالب مناسکی صرف خارج کرده و به یک تجربه فرهنگی ـ اجتماعی تبدیل کنند.
وی با اشاره به فعالیت کانونهای فرهنگی و هنری مساجد افزود: ثبت 429 کانون فرهنگی و هنری مجوزدار در سامانه «بچههای مسجد» با عضویت بیش از 41 هزار نفر، نشاندهنده گستره فعالیت و مشارکت چشمگیر فعالان فرهنگی و هنری مساجد در سطح استان همدان است.
این مقام مسئول از جذب 42 میلیارد تومان تسهیلات تبصره 18 در حوزه اشتغالزایی خبر داد و گفت: در همین راستا، 119 طرح اشتغال خانگی برای بهرهمندی از تسهیلات حمایتی به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی معرفی شده است.
جوادی با اشاره به اقدامات عمرانی و زیرساختی انجامشده افزود: در مجموع 37 میلیارد تومان اعتبار برای ساخت، تکمیل و تجهیز پروژههای عمرانی حوزه فرهنگ و هنر ازجمله تالار بزرگ، موزه غرب کشور و مجتمعهای فرهنگی شهرهای شیرینسو، درگزین و فیروزان نهاوند تخصیص یافته است که نقش مؤثری در توسعه فضاهای فرهنگی استان خواهد داشت.
وی با بیان اینکه 90 درصد از درآمدهای در تعهد ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان در سال جاری محقق شده، تصریح کرد: این میزان تحقق نشاندهنده برنامهریزی دقیق، انضباط مالی و پیگیری مستمر در اجرای مأموریتهای قانونی ادارهکل است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان در ادامه به اقدامات انجامشده در حوزه املاک اشاره کرد و گفت: در راستای اجرای طرح کاداستر 50 مورد از املاک وابسته به ادارهکل در مراحل نهایی و صدور سند تکبرگ قرار دارند که این اقدام گامی مهم در ساماندهی و تثبیت مالکیت اموال دولتی محسوب میشود.
جوادی همچنین از ارتقای زیرساختهای فناوری اطلاعات در این ادارهکل خبر داد و افزود: در حوزه IT، پشتیبانی و خدمات نرمافزاری پنج نرمافزار جدید خریداری شده و بخش قابلتوجهی از فرآیندها و اقدامات اداری ادارهکل بهصورت الکترونیکی انجام میشود که این موضوع نقش مهمی در تسهیل امور، افزایش بهرهوری و شفافیت اداری دارد.
*17 میلیارد تومان حمایت مالی از اعضای صندوق اعتباری هنر همدان
وی با اشاره به اقدامات حمایتی این ادارهکل از هنرمندان گفت: در سالجاری 17 میلیارد تومان اعتبار برای حمایت از اعضای صندوق اعتباری هنر استان همدان هزینه شده است.
وی با بیان اینکه در حال حاضر 984 نفر عضو صندوق اعتباری هنر در استان همدان هستند، افزود: 472 نفر از اعضا نیز در فرآیند تمدید عضویت قرار دارند.
وی همچنین با اشاره به وضعیت بیمه هنرمندان تصریح کرد: در مجموع یکهزار و 122 نفر از اعضای صندوق اعتباری هنر استان همدان تحت پوشش بیمه قرار دارند که نقش مهمی در ارتقای امنیت شغلی و معیشتی فعالان فرهنگی و هنری استان ایفا میکند.
این مقام مسئول افزود: حذف مجوزهای کاغذی، صدور QR کد، تکریم اربابرجوع و گفتوگوی مستمر با اصحاب فرهنگ و هنر، بخشی از این رویکرد جدید است بر همین اساس ما خود را خدمتگزار مردم میدانیم و باور داریم که امید، نشاط و آرامش اجتماعی از درون مجموعههای فرهنگی آغاز میشود.
سید محمدرضا جوادی با حضور در دفتر تحریریه روزنامه سپهرغرب و شرکت در برنامه «فرصت گفتوگو»، در پاسخ به چالش نیروی انسانی و مأموریتهای اجرایی، اعلام کرد: این اداره کل با کمبود نیروی انسانی حدود 50 درصدی مواجه است. برخلاف تصور عمومی، وظیفه اصلی این اداره کل ماهیت مجری مستقیم ندارد؛ بلکه طبق قانون، نقش حاکمیتی شامل هدایت، حمایت، نظارت و صدور مجوز است و اجرای برنامهها باید عمدتاً توسط مؤسسات، تشکلها و نهادهای غیردولتی انجام شود.
وی تصریح کرد: اگرچه در مواردی بهدلیل وجود خلأهای مقطعی، این اداره مجبور به اجرای مستقیم برنامهها شده، اما رویکرد اصلی در سال جاری اصلاح شده است. در نتیجه این اصلاح، با اطمینان میتوان گفت که بیش از 95 درصد از تمامی برنامههای فرهنگی و هنری استان همدان در سال جاری توسط نهادهای مردمی و تشکلهای فرهنگی اجرا شده است.
وی اذعان کرد: تنها در جشنواره تئاتر و مسابقات سراسری قرآن مدهامتان، اداره کل بهصورت مستقیم ورود اجرایی داشت و سایر برنامهها به بخشهای غیردولتی واگذار شد؛ هرچند اداره کل همچنان نقش حمایتی و پشتیبان را ایفا میکند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان وضعیت نیروی انسانی را یکی از چالشهای جدی دانست و گفت: با وجود جبران بخشی از کمبودها توسط نیروهای شرکتی و باتوجه به گستردگی مأموریتهای ناشی از توسعه ساختار اداری استان و افزایش تعداد شهرستانها، با تعداد فعلی نیرو قابل پاسخگویی کامل نیست. با این حال، همکاران با تقسیم وظایف و تعهد بالا تلاش کردهاند تا کمبود نیرو مانع خدمترسانی فرهنگی نشود و امید است دولت در آینده این کمبودها را ترمیم کند.
جوادی اظهار کرد: عملکرد این اداره کل در حوزه رویدادسازی فرهنگی قابل دفاع است جایی که استان در ایدهپردازی، برنامهریزی، تولید و اجرای رویدادهای فرهنگی عاملیانه، حاصل بیش از سه دهه برنامهریزی مستمر، فعالتر از بسیاری از استانهای دیگر عمل کرده است.
وی بیان کرد: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان در تمامی حوزههای فرهنگی و هنری ازجمله هنرهای تجسمی بهویژه خوشنویسی، هنرهای نمایشی، موسیقی، شعر و داستان، سینما و فعالیتهای دینی و قرآنی، رویدادهای شاخصی تعریف کرده تا زمینه تبادل تجربه، افزایش نشاط فرهنگی و ارائه آثار هنرمندان فراهم شود. بسیاری از این رویدادها اکنون بهصورت منظم در سطح استانی و ملی برگزار میشوند و حتی به الگوی سایر استانها تبدیل شدهاند؛ بهویژه جایزه ادبی همدان که امسال بیستوهشتمین دوره آن برگزار شد و از باسابقهترین جشنوارههای کشور بهشمار میرود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان با اشاره به حوزه خوشنویسی گفت: در خوشنویسی، جشنوارههایی مانند عدالت قلم و سایر رویدادهای تجسمی، به دورههای بیستوپنجم و بیستوهشتم رسیدهاند که نشاندهنده یک تفکر، ایده و استمرار فرهنگی است، نه یک حرکت مقطعی.
جوادی با تأکید بر جایگاه ممتاز همدان در تئاتر کودک و نوجوان، جشنواره بینالمللی این حوزه را از برندهای فرهنگی استان دانست و گفت: سال جاری 38 گروه در بخش مسابقه اصلی حضور داشتند که حضور هفت گروه از همدان در مقایسه با شهرهای مدعی، نشاندهنده موقعیت برجسته استان در مقایسه با دیگر مناطق است.
وی افزود در دهه فجر، 6 جشنواره فرهنگی مختلف برگزار شد و همدان در حوزه شعر نیز از استانهای پیشرو کشور محسوب میشود؛ بهویژه با برگزاری دو جشنواره ملی شعر در دهه فجر و برخورداری از پیشکسوتان و زیرساختهای غنی در شعر کودک و نوجوان که جایگاه این استان را در عرصه ادبی کشور تثبیت کرده است.
وی گفت: بهعنوان نمونه، در جشنواره شعر کودک و نوجوان با موضوع آیات و روایات، بیش از 500 اثر به دبیرخانه ارسال شد؛ آماری که، برای کمتر جشنوارهای قابل تحقق است.
این مقام مسئول خاطرنشان کرد: در حوزه فعالیتهای دینی و قرآنی نیز، با وجود قطبهایی مانند قم، مشهد و تهران، استان همدان متناسب با ظرفیتها و امکانات خود از مؤسسات قرآنی فعال و اثرگذار برخوردار است و خروجیها و عملکرد این مراکز، جایگاه قابل قبولی را برای استان همدان در سطح کشور ترسیم کرده است.
جوادی با بیان اینکه هدف اصلی این اداره کل، توزیع عادلانه فرهنگ، تقویت هویت بومی و احیای امید و نشاط اجتماعی است اظهار کرد: تلاش کردیم فرهنگ را از مرکز به پیرامون، از سالنهای رسمی به محلات، از رویدادهای محدود به مشارکتهای مردمی و از نگاه اداری به کنش فرهنگی زنده و اجتماعی منتقل کنیم.
وی افزود: در سال جاری، رویدادهای متعدد استانی با مشارکت چشمگیر مردم و هنرمندان در شهرستانها برگزار شد و در حوزه هنر و سینما، سالی سپری شد که هنر، جشنوارهها، هنرهای خیابانی و مشارکت فعال مردم بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفت.
وی با اشاره به رویکرد تعاملی این ادارهکل افزود: رویکرد محوری سال جاری، برگزاری جلسات گفتوگومحور متعددی با فعالان فرهنگی، هنرمندان و انجمنهای تخصصی با هدف شنیدن دغدغهها، تبادل نظر و مشارکت دادن بدنه فرهنگی در فرآیند تصمیمسازی بود تا سیاستگذاریها متناسب با نیازهای واقعی حوزه شکل گیرد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان با ابراز اینکه همدان همواره پایلوت شعر کودک و نوجوان بوده، به برگزاری شانزدهمین جشنواره ملی شعر کودک و نوجوان رضوی و آیات در دهه کرامت به میزبانی همدان نیز اشاره کرد.
*ادبیات، رسانه و شکلگیری گفتمان فرهنگی
جوادی همچنین با بیان اینکه در حوزه فرهنگی و رسانهای تمرکز بر تقویت گفتمان ادبی، ترویج کتابخوانی و پاسداشت سرمایههای فرهنگی استان بوده، عنوان کرد: بزرگداشت مفاخر، حضور مؤثر در نمایشگاه بینالمللی کتاب، برگزاری نمایشگاههای کتاب در شهرستانها و برنامههایی چون عصر شعر، همایش شعر عاشورایی، جشنوارههای شعر محلی و ملی، جشنواره مطبوعات هگمتانه، جایزه قلم هگمتانه و جایزه ادبی استان، همگی در راستای زنده نگه داشتن جریان اندیشه و زبان شکل گرفت.
*قرآن و عترت؛ پیوند ایمان و فرهنگ اجتماعی
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر نقش گروه قرآن و عترت گفت: این گروه با اتکا به ظرفیت 35 مؤسسه فعال قرآنی، نقشی مؤثر در ترویج آموزههای دینی ایفا کرد. برگزاری نمایشگاه قرآن، کرسیهای تلاوت، برنامههای مهدویتی در ماههای شعبان و رمضان و اختتامیه جشنواره ملی «مدهامتان» نشان داد که فعالیتهای قرآنی میتوانند همزمان عمیق، مردمی و اثرگذار باشند و دین را از قالب مناسکی صرف خارج کرده و به یک تجربه فرهنگی ـ اجتماعی تبدیل کنند.
وی با اشاره به فعالیت کانونهای فرهنگی و هنری مساجد افزود: ثبت 429 کانون فرهنگی و هنری مجوزدار در سامانه «بچههای مسجد» با عضویت بیش از 41 هزار نفر، نشاندهنده گستره فعالیت و مشارکت چشمگیر فعالان فرهنگی و هنری مساجد در سطح استان همدان است.
این مقام مسئول از جذب 42 میلیارد تومان تسهیلات تبصره 18 در حوزه اشتغالزایی خبر داد و گفت: در همین راستا، 119 طرح اشتغال خانگی برای بهرهمندی از تسهیلات حمایتی به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی معرفی شده است.
جوادی با اشاره به اقدامات عمرانی و زیرساختی انجامشده افزود: در مجموع 37 میلیارد تومان اعتبار برای ساخت، تکمیل و تجهیز پروژههای عمرانی حوزه فرهنگ و هنر ازجمله تالار بزرگ، موزه غرب کشور و مجتمعهای فرهنگی شهرهای شیرینسو، درگزین و فیروزان نهاوند تخصیص یافته است که نقش مؤثری در توسعه فضاهای فرهنگی استان خواهد داشت.
وی با بیان اینکه 90 درصد از درآمدهای در تعهد ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان در سال جاری محقق شده، تصریح کرد: این میزان تحقق نشاندهنده برنامهریزی دقیق، انضباط مالی و پیگیری مستمر در اجرای مأموریتهای قانونی ادارهکل است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان در ادامه به اقدامات انجامشده در حوزه املاک اشاره کرد و گفت: در راستای اجرای طرح کاداستر 50 مورد از املاک وابسته به ادارهکل در مراحل نهایی و صدور سند تکبرگ قرار دارند که این اقدام گامی مهم در ساماندهی و تثبیت مالکیت اموال دولتی محسوب میشود.
جوادی همچنین از ارتقای زیرساختهای فناوری اطلاعات در این ادارهکل خبر داد و افزود: در حوزه IT، پشتیبانی و خدمات نرمافزاری پنج نرمافزار جدید خریداری شده و بخش قابلتوجهی از فرآیندها و اقدامات اداری ادارهکل بهصورت الکترونیکی انجام میشود که این موضوع نقش مهمی در تسهیل امور، افزایش بهرهوری و شفافیت اداری دارد.
*17 میلیارد تومان حمایت مالی از اعضای صندوق اعتباری هنر همدان
وی با اشاره به اقدامات حمایتی این ادارهکل از هنرمندان گفت: در سالجاری 17 میلیارد تومان اعتبار برای حمایت از اعضای صندوق اعتباری هنر استان همدان هزینه شده است.
وی با بیان اینکه در حال حاضر 984 نفر عضو صندوق اعتباری هنر در استان همدان هستند، افزود: 472 نفر از اعضا نیز در فرآیند تمدید عضویت قرار دارند.
وی همچنین با اشاره به وضعیت بیمه هنرمندان تصریح کرد: در مجموع یکهزار و 122 نفر از اعضای صندوق اعتباری هنر استان همدان تحت پوشش بیمه قرار دارند که نقش مهمی در ارتقای امنیت شغلی و معیشتی فعالان فرهنگی و هنری استان ایفا میکند.
این مقام مسئول افزود: حذف مجوزهای کاغذی، صدور QR کد، تکریم اربابرجوع و گفتوگوی مستمر با اصحاب فرهنگ و هنر، بخشی از این رویکرد جدید است بر همین اساس ما خود را خدمتگزار مردم میدانیم و باور داریم که امید، نشاط و آرامش اجتماعی از درون مجموعههای فرهنگی آغاز میشود.
ارسال
نظر
*شرایط و مقررات*
کلمه امنیتی را بصورت حروف فارسی وارد
نمایید
بعنوان مثال : پایتخت ارمنستان ؟ ایروان
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین
(فینگیلیش) خودداری نمايید.
توصیه می شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشر
شده، از مثبت یا منفی استفاده فرمایید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای
نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی یابد.