مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق کردستان از برنامه‌ریزی برای افزایش چشمگیر ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی استان به 46 مگاوات تا پایان سال جاری خبر داد و بر پتانسیل بالای شهرستان بیجار برای احداث مزارع بادی تأکید کرد.
امروزه مصرف انرژی در جهان رو به افزایش و از طرفی دیگر مقدار منابع انرژی به‌شدت رو به کاهش است؛ بنابراین یکی از راهکارها، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر به‌ویژه انرژی خورشیدی است که در کشورمان کمتر به آن توجه شده است.
در استان کردستان هم با وجود ظرفیت‌های مختلف در زمینه استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر ازجمله احداث نیروگاه خورشیدی و بادی، هنوز به این حوزه توجه چندانی نشده و مغفول مانده است.
با این وجود اقداماتی در زمینه استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر به‌ویژه احداث نیروگاه‌های خورشیدی کوچک و بزرگ مقیاس صورت گرفته که جزئیات آن و دیگر مسائل مربوط به این حوزه را در گفت‌و‌گو با محمدسعید سلطانی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق کردستان، بررسی می‌کنیم.
* وضعیت فعلی ظرفیت تولید برق خورشیدی در استان کردستان چگونه است؟
در حال حاضر مجموع ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی استان (شامل مدل‌های پشت‌بامی و مزرعه‌ای) حدود 25 مگاوات برآورد می‌شود که از این میزان، حدود سه مگاوات از طریق 458 نیروگاه کوچک پشت‌بامی در بخش‌های خانگی، اداری و مدارس تأمین می‌شود و بخش اصلی آن نیز مربوط به چهار نیروگاه مزرعه‌ای است که بزرگ‌ترین آن‌ها نیروگاه «توان مهر» در شهرستان قروه با ظرفیت 13 مگاوات است. هدف اصلی ما، رساندن این ظرفیت به 46 مگاوات تا پایان سال جاری است.
* در حوزه انرژی بادی، چه اقدامات عملیاتی در استان صورت گرفته است؟
در زمینه انرژی بادی، اقدامات، اغلب در مرحله مطالعاتی و امکان‌سنجی است و هنوز نیروگاه بادی صنعتی و متصلی در استان احداث نشده است.
در ارتفاعات کوه آبیدر سنندج و منطقه زرینه اوباتو ایستگاه‌های بادسنجی نصب شده تا ظرفیت وزش باد بررسی شود. در صورت تأیید نتایج، قرار است توربینی با ظرفیت کوچک (660 کیلووات) در آبیدر نصب شود.
بیجار به‌دلیل ارتفاع بالا و وزش بادهای مداوم، به‌عنوان یکی از مستعدترین مناطق کشور برای احداث مزارع بادی شناخته می‌شود. مطالعات امکان‌سنجی برای احداث نیروگاه بادی در این منطقه در حال انجام است، اما گزارش مشخصی از ورود سرمایه‌گذار خاص و آغاز عملیات اجرایی در دسترس نیست.
* دولت و شرکت توزیع برق چه مشوق‌هایی برای جذب سرمایه‌گذاران در این حوزه در نظر گرفته‌ است؟
سرمایه‌گذاران بخش صنعتی می‌توانند از تسهیلات بانکی برای پوشش 65 تا 75 درصد هزینه‌های اولیه خود استفاده کنند، در این صورت، سرمایه‌گذار تنها نیاز به تأمین 25 تا 35 درصد آورده داشته و البته این موضوع بستگی به اختیارات بانک‌ها دارد.
همچنین برق تولیدی نیروگاه‌های خورشیدی (به‌ویژه خانگی) به مدت 20 سال به‌صورت تضمینی خریداری می‌شود. به این نکته هم اشاره کنم که واحدهای صنعتی و کشاورزی که 50 درصد دیماند (توان درخواستی) مصرفی خود را از طریق نیروگاه خورشیدی تأمین کنند، از برنامه‌های مدیریت بار و خاموشی در تابستان معاف می‌شوند.
کشاورزانی هم که معادل 80 درصد ظرفیت پمپ آب خود نیروگاه خورشیدی احداث کنند، از خاموشی معاف شده و می‌توانند مازاد برق را در بورس انرژی بفروشند.
* توصیه شما به سرمایه‌گذاران برای ورود به احداث نیروگاه‌های خورشیدی و بادی چیست؟
سرمایه‌گذاران علاوه بر تسهیلات بانکی، می‌توانند از ظرفیت‌های بازار سرمایه (مانند صندوق‌های پروژه انرژی خورشیدی) یا مدل‌های مشارکتی جدید (مانند طرح «بام نیرو» با پیش‌پرداخت 10 درصدی) استفاده کنند تا فشار نقدی اولیه کاهش یابد.
ظرفیت بالای شهرستان بیجار برای انرژی بادی و مناطق مستعد برای خورشیدی (مانند قروه) می‌تواند بازدهی پروژه را افزایش دهد. سرمایه‌گذاری در این مناطق با توجه به زیرساخت‌های موجود (پست‌های برق) منطقی‌تر است.
با توجه به نوسانات ارزی و تورمی، بهتر است قراردادهای خرید تجهیزات و تأمین مالی با دیدگاه بلندمدت و با در نظر گرفتن نرخ‌های تعدیل‌شده منعقد شود. هزینه نصب هر کیلووات خورشیدی در حال حاضر حدود 75 تا 85 میلیون تومان است.