سپهرغرب، گروه ورزشی- صبا اسدی؛ عضو سابق تیم ملی کشتی بزرگسالان ایران گفت: کاهش سهم این استان از مدال‌ها و افتخارات ملی و بین‌المللی، نتیجه عواملی همچون کمبود حمایت‌ها، ضعف زیرساخت‌ها، کاهش توجه مسئولان و ریزش استعدادها در مسیر رسیدن به رده بزرگسالان است.
در سال‌های گذشته، استان همدان همواره یکی از قطب‌های اصلی و تأثیرگذار کشتی به‌شمار می‌رفت. اگرچه این استان شاید در صدر جدول قرار نداشت، اما سهم آن در کسب مدال‌های رنگارنگ، چه در عرصه‌های ملی و چه در رقابت‌های بین‌المللی و جهانی، همواره ملموس و چشمگیر بود؛ موضوعی که بسیاری از قهرمانان پیشین استان با افتخار آن را تأیید می‌کنند.
با این حال، متأسفانه در سال‌های اخیر شاهد کاهش سهم استان همدان در میادین جهانی هستیم؛ روندی که نیازمند بررسی دقیق و یافتن راهکارهای عملی است. برای تحلیل این وضعیت، نخستین گام، شناخت ریشه‌ها و دلایل این افت است؛ امری که تنها از طریق گفت‌وگو با پیشکسوتان و متخصصانی که عمر و تجربه خود را وقف این رشته کرده‌اند، میسر می‌شود. در این میان، قهرمانانی که نامشان در تاریخ ورزش ثبت شده و اکنون در جایگاه مربی فعال هستند، بهترین و مؤثرترین مراجع برای ارائه راهکار و انتقال تجربه به نسل‌های آینده به‌شمار می‌روند.
در همین راستا، با محمدحسین سلطانی، قهرمان و از افتخارات کشتی همدان گفت‌وگو کرده‌ایم. او بیش از هشت سال است که فصل جدیدی از فعالیت حرفه‌ای خود را در عرصه مربیگری آغاز کرده و در شهرستان همدان، مشغول آموزش به رده‌های نونهالان، نوجوانان، جوانان و بزرگسالان است و شاگردانش را به موفقیت‌ها و مدال‌های متعددی رسانده است. وی با توجه به این تجربیات، تحلیل دقیقی از وضعیت کنونی کشتی همدان دارد که در ادامه، متن این گفت‌وگو تقدیم شما می‌شود.
این افتخار کشتی استان همدان گفت: متولد سال 1363 در همدان هستم؛ البته دوران نوجوانی خود را در شهر ارومیه سپری کردم و فعالیت ورزشی‌ام را از سال 1374 در همدان آغاز نمودم. از اعضای سابق تیم ملی کشتی بزرگسالان ایران هستم و در دورانی فعالیت داشتم که تیم ملی کشورمان در مسابقات جام جهانی 2012 به مقام قهرمانی رسید.
محمدحسین سلطانی به کارنامه درخشان خود اشاره کرد که شامل حضور در مسابقات دانشجویان جهان در فنلاند، کسب مدال‌های نقره و برنز در جام بین‌المللی پهلوان تختی، کسب مقام در جایزه بزرگ اسپانیا و قزاقستان، نایب قهرمانی کشور و همچنین 10 سال حضور مستمر در لیگ برتر کشتی ایران است.
وی در پاسخ به پرسشی درباره علت کاهش سهم همدان از افتخارات کشتی کشور اظهار کرد: برای بررسی دقیق این موضوع شاید بتوان چندین کتاب نوشت. زمانی که ما کشتی را شروع کردیم، فضا و شور و اشتیاق حاکم بر این ورزش کاملاً متفاوت بود؛ اگرچه کشتی همیشه رشته‌ای سخت بوده، اما شرایط دهه‌های گذشته با امروز تفاوت‌های بسیاری داشت.
این مربی کشتی افزود: زیربنای ورزش در رده‌های سنی پایه شکل می‌گیرد، اما ثمره واقعی آن باید در رده بزرگسالان دیده شود؛ متأسفانه در سال‌های اخیر، خروجی مورد انتظار را در این سطح نداشته‌ایم.
سلطانی نقش مدیران ورزشی را در موفقیت‌های گذشته بسیار کلیدی دانست و گفت: هر زمان مدیران دلسوز و مطالبه‌گری در رأس هیئت کشتی و اداره‌کل ورزش و جوانان حضور داشتند، توانستند ارتباطات مؤثری با مسئولان ملی برقرار کنند، میزبانی اردوهای تیم ملی را به همدان بیاورند و زمینه حضور قهرمانان بزرگ کشور را در استان فراهم کنند؛ اما این توجهات امروز کمتر دیده می‌شود.
وی تأکید کرد: مربی و ورزشکار به وظایف خود عمل می‌کنند، اما مسئولان نیز باید از مرحله شعار عبور کرده و در عمل وارد میدان شوند. کشتی ورزش اول کشور است و بخش عمده مدال‌های جهانی، آسیایی و المپیکی ایران در این رشته کسب می‌شود؛ بنابراین انتظار داریم حمایت‌ها متناسب با جایگاه و اهمیت این ورزش باشد.
وی در ادامه گفت: افرادی که مسئولیت ورزش را بر عهده می‌گیرند، باید وقت و انرژی بیشتری برای این حوزه بگذارند. ورزش حرفه‌ای به حضور تمام‌وقت و دلسوزانه نیاز دارد؛ نمی‌توان هم‌زمان به کارهای شخصی و اداری پرداخت و انتظار کسب نتایج درخشان داشت.
این قهرمان کشتی با اشاره به ظرفیت بالای کشتی در همدان افزود: از نظر تعداد علاقه‌مندان در رده‌های پایه، شاید حتی از بسیاری استان‌ها جلوتر باشیم. مردم همدان کشتی را با جان‌ودل دوست دارند و این ورزش بخشی از فرهنگ زندگی آن‌هاست؛ اما متأسفانه آن‌طور که باید، از این ظرفیت عظیم استفاده نمی‌شود.
*ریزش استعدادها در مسیر رسیدن به بزرگسالان
سلطانی یکی از مهم‌ترین چالش‌ها را ریزش کشتی‌گیران در مسیر رسیدن به رده بزرگسالان دانست و اظهار کرد: کشتی‌گیران ما در رده‌های پایه (خردسالان، نونهالان و نوجوانان) عملکرد موفقی دارند، اما وقتی به سن جوانان و بزرگسالان می‌رسند، با ریزش گسترده مواجه می‌شویم.
وی در توضیح دلایل این مسئله گفت: برای حل این مشکل، باید شخصیت قهرمانی و سبک زندگی حرفه‌ای را از سنین پایه در ورزشکاران نهادینه کنیم؛ کاری که بسیار دشوار است و به برنامه‌ریزی بلندمدت نیاز دارد؛ البته همدان در مقایسه با بسیاری از استان‌ها وضعیت بهتری دارد، اما این میزان موفقیت هنوز کافی نیست.
وی با یادآوری جایگاه درخشان کشتی همدان در گذشته تصریح کرد: همدان در دهه‌های 80 و 90 یکی از قطب‌های اصلی کشتی کشور بود و قهرمانان بزرگی را به تیم‌های ملی معرفی کرد. این استان اکنون نیز صاحب مدال‌های المپیک، جهانی، آسیایی و جام جهانی است که به‌خوبی نشان‌دهنده ظرفیت بالای این منطقه است.
**خانواده‌ها باید صبورتر باشند
این مربی همدانی نقش خانواده‌ها را در روند پیشرفت ورزشکاران بسیار مهم دانست و گفت: «زمانی که خانواده، فرزند خود را به مربی می‌سپارد، باید به او اعتماد کامل داشته باشد. دخالت مداوم والدین در مسائل فنی، تنها باعث ایجاد دوگانگی ذهنی در ورزشکار می‌شود.
سلطانی افزود: کشتی ورزشی پر از فراز و نشیب است. شکست و پیروزی هر دو بخشی از مسیر رشد هستند و نباید انتظار داشت یک ورزشکار در مدت‌زمان کوتاه به موفقیت‌های بزرگ دست یابد؛ بنابراین خانواده‌ها باید صبور باشند و به مربیان اعتماد کنند.
*زیرساخت‌های ورزشی نیازمند توجه جدی هستند
وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به وضعیت امکانات ورزشی استان اشاره کرد و گفت: یکی از نیازهای ضروری امروز کشتی همدان، توجه به زیرساخت‌هاست. اگرچه ظرفیت‌های خوبی در استان داریم، اما متأسفانه بخشی از سالن‌ها و امکانات ورزشی از چرخه بهره‌برداری مناسب خارج شده‌اند یا نیاز مبرم به بازسازی و به‌روزرسانی دارند.
این مربی کشتی ادامه داد: باید شرایطی فراهم کنیم تا همدان دوباره بتواند میزبان مسابقات بزرگ ملی و بین‌المللی باشد. امروز اگر بخواهیم رقابت‌هایی در سطح جام جهان‌پهلوان تختی برگزار کنیم، باید صادقانه بپرسیم که آیا زیرساخت‌های لازم را در اختیار داریم یا خیر؟
سلطانی با تأکید بر لزوم جذب خیرین ورزشی گفت: افراد خیر و علاقه‌مند در استان کم نیستند. با همدلی و برنامه‌ریزی درست، می‌توان بسیاری از مشکلات را با هزینه‌های منطقی برطرف کرد. حتی می‌توان با فراهم‌کردن امکانات، پای اردوهای تیم ملی جوانان و بزرگسالان را به همدان باز کرد و از ظرفیت‌های آن برای رشد و شکوفایی کشتی استان بهره برد.
**سرمایه اصلی کشور، نیروی انسانی است
وی خاطرنشان کرد: همواره تأکید کرده‌ام که ارزش نیروی انسانی بسیار فراتر از سایر منابع است. قهرمانان، چه امروز و چه در آینده، سرمایه‌های واقعی کشور محسوب می‌شوند و باید برای حفظ و حمایت از آن‌ها برنامه‌ریزی دقیقی صورت گیرد.
وی درباره مسیر مربیگری‌اش نیز گفت: مربیگری سختی‌ها و چالش‌های خاص خود را دارد. در این سال‌ها با ناملایمتی‌های زیادی مواجه بوده‌ام؛ حتی گاهی سالن‌های تخصصی کشتی از دسترس ما خارج شده و در برگزاری تمرینات با مشکل مواجه شده‌ایم.
این عضو سابق تیم ملی کشتی افزود: «با این حال، هرگاه موفقیت شاگردانم را می‌بینم، تمام آن سختی‌ها را فراموش می‌کنم. به‌تازگی در مسابقات جام جهان‌پهلوان تختی، «امیر آقاخانی» که به‌تازگی از رده جوانان به بزرگسالان پیوسته است، موفق به کسب نشان شد و این دستاورد برای من بسیار ارزشمند بود.
*صبر، اعتماد و حمایت؛ سه رکن موفقیت در کشتی
سلطانی تأکید کرد: هیچ موفقیتی بدون تلاش به دست نمی‌آید. پیشرفت در کشتی نیازمند طی کردن مسیر به‌صورت گام‌به‌گام و صبوری است. مربیان، ورزشکاران، خانواده‌ها و مسئولان باید به یکدیگر اعتماد داشته باشند؛ در غیر این صورت، نمی‌توان انتظار داشت که این ورزش به جایگاه واقعی خود بازگردد.
وی در پایان از تمامی کسانی که در سال‌های گذشته از ورزشکاران و مربیان حمایت کرده‌اند، قدردانی کرد و گفت: ورزشکار و مربی، هیچ‌گاه حامیان خود را در مسیر موفقیت فراموش نمی‌کنند و همواره قدردان زحمات آنان خواهند بود.
در پایان این گفت‌وگو، دریافتیم که کاهش سهم استان همدان از افتخارات کشتی، عمدتاً ناشی از دو عامل کلیدی است: نخست، فقدان حمایت‌های دولتی، کمبود زیرساخت‌های لازم و بی‌توجهی مسئولان به مطالبات ورزشکاران و دوم، کمرنگ شدن فرهنگ‌سازی و تضعیف جایگاه کشتی نزد خانواده‌ها، به‌طوری که این رشته کمتر از گذشته در اولویت کلاس‌های ورزشی فرزندان قرار می‌گیرد.
این روند به‌هیچ‌وجه مطلوب نیست و نیازمند چاره‌اندیشی فوری و اساسی است. مسئولان باید در عرصه‌های حمایت مالی و مدیریت ورزشی، تدابیری بنیادین بیندیشند؛ به‌ویژه برای ورزشکاران و قهرمانانی که اکنون به مربیگری روی آورده‌اند. این افراد که می‌توانند بهترین راهنمایان نسل آینده باشند، متأسفانه اغلب با بی‌مهری و کم‌توجهی مواجه می‌شوند.
نکته دیگر، ضرورت رسیدگی به وضعیت خانه‌های کشتی و سالن‌های ورزشیِ راکد و فرسوده‌ای است که به حال خود رها شده‌اند؛ این وضعیت نباید تداوم یابد. همچنین ارتقای زیرساخت‌ها باید در اولویت قرار گیرد تا استان همدان آمادگی میزبانی رقابت‌های بزرگ را داشته باشد و بستر مناسبی برای پرورش قهرمانان توانمند و کسب افتخارات بیشتر فراهم کند.
در نهایت، از متولیان امر در حوزه فرهنگ‌سازی ورزشی انتظار می‌رود با اقدامات مؤثر، زمینه بازگشت کشتی به اولویت‌های خانواده‌ها را فراهم کنند تا این رشته بار دیگر به یکی از گزینه‌های جدی و محبوب برای فرزندانشان تبدیل شود.

صبا اسدی