معاون مهندسی و ساخت اداره‌ کل راه و شهرسازی استان همدان گفت: درحال حاضر حدود 300 کیلومتر پروژه راهسازی در حوزه این اداره کل در استان در دست اجرا قرار دارد که مجموع قراردادهای منعقدشده برای اجرای آن‌ها به حدود پنج هزار میلیارد تومان می‌رسد.
جمعی از خبرنگاران استان همدان در بازدیدی میدانی از معدن باغچه‌حصار، کارخانه آسفالت ساتراپ‌پل الوند و پروژه احداث باند دوم محور اصله–کاج، از نزدیک در جریان روند تأمین مصالح و پیشرفت طرح‌های راهسازی اداره‌ کل راه و شهرسازی استان قرار گرفتند.
* روزانه 600 تا 800 تُن مصالح آسفالتی در معدن تولید می‌شود
مدیرعامل مجموعه ساتراپ‌پل الوند با اشاره به روند تولید مصالح آسفالتی در این معدن، گفت: فعالیت ما در این معدن با عملیات انفجار آغاز می‌شود و پس از استخراج، مصالح توسط کامیون‌ها به واحد سنگ‌شکن انتقال می‌یابند.
مقداد رنجبر افزود: در این بخش سنگ‌ها ابتدا در دستگاه فک خُرد شده و سپس وارد دستگاه کوبیت می‌شوند تا فرآیند خردایش تکمیل شود؛ در ادامه مصالح در واحد دانه‌بندی تفکیک شده و محصولات در اندازه‌های مختلف شامل صفر3، صفر6، 12، 19 و 26، تولید می‌شوند.
وی ادامه داد: مصالح تولیدی این معدن پس از دانه‌بندی به کارخانه آسفالت انتقال می‌یابند و در آنجا برای استفاده در پروژه‌های راهسازی و عمرانی، به آسفالت تبدیل می‌شوند.
رنجبر با اشاره به میزان تولید روزانه این مجموعه، بیان کرد: درحال حاضر روزانه بین 600 تا 800 تُن مصالح تولید می‌شود و تمامی تولیدات این مجموعه برای پروژه‌های عمرانی استان همدان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مدیرعامل مجموعه ساتراپ‌پل الوند درباره اشتغال ایجادشده در این مجموعه گفت: درحال حاضر به‌صورت مستقیم 20 نفر در بخش معدن و 20 نفر در کارخانه آسفالت مشغول به کار هستند که شامل رانندگان بیل و لودر، اپراتورها، کارگران و سایر نیروهای عملیاتی می‌شود.
وی درباره ساعات کاری این مجموعه نیز توضیح داد: فعالیت کاری در معدن از ساعت هفت صبح تا پنج بعدازظهر انجام می‌شود و علاوه‌بر آن یک شیفت کاری شب نیز از ساعت پنج عصر تا 10 شب، فعال است.
در ادامه این تور رسانه‌ای، بازدید میدانی از پروژه کریدور شمالی استان همدان، فرصتی شد تا حبیب نادیان‌رفیع، معاون مهندسی و ساخت اداره کل راه و شهرسازی استان، به تشریح پروژه‌های راهسازی سطح استان همدان بپردازد.
معاون مهندسی و ساخت اداره کل راه و شهرسازی استان همدان در حاشیه بازدید از عملیات اجرایی پروژه سه‌راهی «کاج» که بخشی از طرح کریدور شمالی استان است، با تأکید بر اینکه راه زیربنای اصلی توسعه در هر منطقه است، اظهار کرد: گاهی در جلسات اداری، بحث‌های سطحی درباره پیچیدگی‌های فنی و مالی پروژه‌های راه مطرح می‌شود که نشان‌دهنده عدم آگاهی از فرآیند دشوار راهسازی است.
حبیب نادیان‌رفیع با بیان اینکه ساخت هر کیلومتر راه اصلی دو‌خطه به نرخ روز حداقل 70 میلیارد تومان هزینه در بر دارد، تشریح کرد: این فرآیند تنها آسفالت‌ریزی نیست؛ از مرحله انفجار در معدن و خردایش در دستگاه‌های سنگ‌شکن (فک و کوبیت) گرفته تا حمل، پخش توسط گریدر، آب‌پاشی و غلتک‌زنی لایه به لایه خاک (در 15 لایه)، همگی فرآیندی فنی و زمان‌بر هستند که باید با دقت مهندسی انجام شوند.
* آخرین وضعیت پروژه کریدور شمالی
نادیان‌رفیع با ارائه آماری از پروژه 82 کیلومتری کریدور شمالی استان (اصله به کاج)، گفت: درحال حاضر 32 کیلومتر از این مسیر چهارخطه شده و زیر بار ترافیک قرار دارد؛ 25 کیلومتر نیز در دست اجرا است و مابقی مسیر در مرحله نخست مطالعات و تهیه نقشه‌های اجرایی قرار دارد. برای پیشبرد این قطعات، هم‌اکنون پنج پیمانکار فعال در منطقه مشغول به کار هستند.
وی با اشاره به نوسانات تخصیص بودجه طی سال‌های اخیر، تصریح کرد: اعتبارات دریافتی همواره با تورم هزینه‌های ساخت فاصله معناداری داشته است؛ سال 1397: 9.9 میلیارد تومان، سال 1398: 4.6 میلیارد تومان، سال 1399: 23 میلیارد تومان، سال 1400: 13 میلیارد تومان، سال 1401: 27 میلیارد تومان، سال 1402: 16 میلیارد تومان، سال 1403: 117 میلیارد تومان و سال 1404: 160 میلیارد تومان بوده است.
نادیان‌رفیع تأکید کرد: با وجود اینکه 160 میلیارد تومان بالاترین رکورد تخصیص بودجه ما بوده، اما این مبلغ تنها هزینه ساخت حدود دو کیلومتر راه است، درحالی که ما 25 کیلومتر پروژه فعال داریم.
این مقام مسئول در بخشی از اظهارات خود به یک باور نادرست در جامعه پاسخ داد و گفت: براساس آمار پلیس‌ راه، کمتر از 10 درصد علل تصادفات جاده‌ای به مشکلات ایمنی راه بازمی‌گردد. بیش از 80 درصد عامل اصلی تصادفات، خطای انسانی و 10 درصد دیگر مربوط به نواقص فنی وسایل نقلیه است.
وی در ادامه با تقدیر از ایثار پیمانکارانی که با وجود مطالبات معوقه طولانی‌مدت دست از کار نکشیده‌اند، خاطرنشان کرد: راه، مسیر توسعه کشاورزی، اقتصادی و گردشگری است. اگرچه راهسازی وظیفه ما است، اما انتظار داریم در کنار توسعه زیرساخت‌ها، برای آموزش عامل انسانی نیز فکر جدی‌تری صورت گیرد تا این سرمایه‌های ملی با حوادث ناگوار از بین نروند.
معاون مهندسی و ساخت اداره کل راه و شهرسازی استان همدان با اشاره به جایگاه ارتباطی استان همدان، گفت: این استان به‌دلیل موقعیت استراتژیک خود در اتصال مرکز کشور به غرب، شمال و جنوب، از شبکه راهی گسترده‌ای برخوردار است.
وی اظهار کرد: استان همدان با وجود آنکه حدود 1.2 درصد از مساحت کشور را در اختیار دارد، بیش از 2.1 درصد از راه‌های کشور را به خود اختصاص داده و همین مسئله نشان‌دهنده اهمیت شبکه ارتباطی این استان در حمل‌ونقل ملی است.
نادیان‌رفیع با بیان اینکه سالانه در ایام اربعین تردد زائران از حدود 17 استان کشور از محورهای ارتباطی همدان انجام می‌شود، افزود: درحال حاضر تنها در حوزه اداره کل راه و شهرسازی استان، حدود 300 کیلومتر پروژه راهسازی در دست اجرا قرار دارد که مجموع قراردادهای آن به حدود پنج هزار میلیارد تومان می‌رسد.
وی ادامه داد: علاوه‌بر این پروژه‌ها، برخی طرح‌های بزرگ زیرساختی نظیر آزادراه‌ها، کنارگذرها و خطوط راه‌آهن توسط شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور اجرا می‌شود.
معاون مهندسی و ساخت اداره کل راه و شهرسازی استان همدان با اشاره به پراکندگی پروژه‌ها در سطح استان، گفت: تقریباً در تمامی شهرستان‌های استان ازجمله درگزین، کبودراهنگ، قیدار، نهاوند، ملایر، تویسرکان، کنگاور، اسدآباد و بهار، پروژه‌های فعال راهسازی درحال اجرا هستند.
وی یکی از مهم‌ترین چالش‌های اجرای پروژه‌های راهسازی را تأمین اعتبار دانست و تصریح کرد: هزینه‌های ساخت راه به‌شدت افزایش یافته و امروز احداث هر کیلومتر راه اصلی دوخطه با عرض 11 متر، حدود 70 میلیارد تومان هزینه دارد.
نادیان‌رفیع در ادامه به برخی مشکلات اجرایی اشاره کرد و گفت: محدودیت برداشت از معادن برای تأمین مصالح، کمبود منابع آب برای عملیات اجرایی، کاهش نزولات جوی و همچنین فرسودگی ماشین‌آلات راهسازی، ازجمله چالش‌هایی است که روند اجرای پروژه‌ها را با دشواری مواجه کرده است.
وی افزود: بسیاری از ماشین‌آلات راهسازی عمر بالایی دارند و به‌دلیل محدودیت واردات و تولید داخلی، پیمانکاران ناچار هستند با همین تجهیزات فرسوده عملیات اجرایی را ادامه دهند.
معاون مهندسی و ساخت اداره کل راه و شهرسازی استان همدان با اشاره به فرآیند طولانی تصویب پروژه‌های عمرانی، گفت: پیش از آنکه یک پروژه راهسازی وارد مرحله اجرا شود، باید مطالعات امکان‌سنجی، بررسی‌های فنی و اقتصادی و همچنین کسب مجوز ماده 23 را طی کند و پس از تصویب در وزارت راه و شهرسازی و سازمان برنامه و بودجه، در قانون بودجه کشور قرار گیرد.
وی درباره پروژه سه‌راهی «اصله به کاج» نیز ابراز کرد: این مسیر بخشی از طرح بزرگ راه شمالی استان همدان است که طول آن حدود 21 کیلومتر بوده و تاکنون بخشی از آن (حدود 10 کیلومتر) آسفالت شده و مابقی نیز توسط سه پیمانکار و همراهی بخش خصوصی، درحال اجرا است.
نادیان‌رفیع با تأکید بر نقش مهم راه‌ها در توسعه اقتصادی مناطق، اظهار کرد: توسعه راه‌ها به‌ویژه در مناطق کمتربرخوردار، می‌تواند زمینه رشد اقتصادی، گردشگری و فعالیت‌های صنعتی را فراهم کند.
وی در ادامه با اشاره به برخی پروژه‌های مهم استان، گفت: در محور تویسرکان- کنگاور حدود 33 کیلومتر مسیر در محدوده استان همدان قرار دارد که تاکنون 20 کیلومتر آن چهارخطه شده و 13 کیلومتر دیگر نیز در قالب سه قرارداد، درحال اجرا است.
به گفته این مقام مسئول، در محور جنوب استان شامل مسیر نهاوند- آورزمان- ملایر نیز پروژه‌ای به طول 42 کیلومتر درحال اجرا است که بخشی از آن به بهره‌برداری رسیده و بخش‌های دیگری نیز در دست ساخت قرار دارند.
معاون مهندسی و ساخت اداره کل راه و شهرسازی استان همدان افزود: در محور کبودراهنگ- قیدار نیز از مجموع 57 کیلومتر مسیر واقع در استان همدان، حدود 35 کیلومتر زیر عبور رفته و 15 کیلومتر دیگر درحال اجرا است.
نادیان‌رفیع تأکید کرد: اکثر پروژه‌ها دارای تخصیص از محل مصوبات ریاست جمهوری هستند.
به اذعان وی، محور همدان- گل‌تپه- علیصدر اخیراً و حدود دو سال است ماده 23 کسب کرده و موضوع ماده 23 آن حدود 10 سال طول کشیده است؛ این پروژه درحال انجام بوده و حدود 10 کیلومتر آن به‌زودی زیر بار خواهد رفت.
معاون مهندسی و ساخت اداره کل راه و شهرسازی استان همدان با اشاره به اینکه پروژه اسدآباد به قروه که راه پدافندی گردنه اسدآباد این شهرستان بوده نیز حدود 15 کیلومتر است، گفت: احتمالاً حدود پنج کیلومتر آن در هفته دولت زیر بار ترافیک خواهد رفت.
وی درباره برنامه بهره‌برداری از پروژه‌ها تا پایان سال نیز ابراز کرد: پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال مالی، حداقل 25 کیلومتر از مسیرهای در دست ساخت راه و شهرسازی در استان همدان به بهره‌برداری برسد که ارزش تقریبی آن حدود یک‌هزار و 700 میلیارد تومان برآورد می‌شود.
نادیان‌رفیع در پاسخ به پرسشی درباره نگهداری راه‌ها نیز اظهار کرد: وظیفه ساخت راه‌های اصلی و بزرگراه‌ها برعهده اداره کل راه و شهرسازی است و پس از احداث، نگهداری آن‌ها به اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای واگذار می‌شود.
وی تأکید کرد: نگهداری راه‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است و در استانداردهای جهانی حدود 6 درصد هزینه ساخت راه باید صرف نگهداری آن شود، اما محدودیت اعتبارات باعث شده این میزان در کشور کمتر باشد.
معاون مهندسی و ساخت اداره کل راه و شهرسازی استان همدان در پایان سخنانش یکی از عوامل مهم تخریب جاده‌ها را اضافه‌بار وسایل نقلیه سنگین عنوان کرد و گفت: بارهای غیر مجاز فشار زیادی به ساختار جاده وارد می‌کنند و همین موضوع یکی از دلایل اصلی فرسودگی زودهنگام مسیرهای ارتباطی است.

شهره کرمی