مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کردستان با اشاره به ظرفیت‌های ویژه منطقه «باباگرگر» گفت: این مجموعه به‌دلیل برخورداری هم‌زمان از چند مزیت ارزشمند، می‌تواند به‌عنوان یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری ترکیبی کشور معرفی شود.
پویا طالب‌نیا با اشاره به بعد مذهبی این منطقه افزود: امامزاده باباگرگر جایگاه ویژه‌ای در غرب کشور دارد و سالانه زائران پرشماری از استان‌های همدان، کرمانشاه، گیلان، لرستان، زنجان، آذربایجان غربی و سایر نقاط ایران به این مکان سفر می‌کنند.
وی همچنین به ظرفیت‌های طبیعی و درمانی این منطقه اشاره کرد و گفت: وجود چشمه آب معدنی گوگردی در کنار جاذبه مذهبی، زمینه بسیار مناسبی برای توسعه گردشگری طبیعی و سلامت‌محور، به‌ویژه خدمات آب‌درمانی فراهم کرده است که می‌تواند به یکی از محورهای اصلی رونق گردشگری منطقه تبدیل شود.
*سه هزار سال پیشینه نیایش در باباگرگر
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان با اشاره به مطالعات باستان‌شناسی در منطقه باباگرگر گفت: بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که این مجموعه تنها یک جاذبه مذهبی نیست، بلکه با پیشینه‌ای حدود سه هزار سال به‌عنوان محل نیایش، یکی از کانون‌های مهم فرهنگی و تمدنی کشور محسوب می‌شود. وجود چنین قدمت تاریخی، لزوم حفاظت علمی و معرفی گسترده‌تر این مجموعه را دوچندان کرده است.
*توافق میراث فرهنگی و اوقاف برای مدیریت واحد
طالب‌نیا، درباره اقدامات ساماندهی این مجموعه بیان کرد: با توجه به اینکه مالکیت این مجموعه در اختیار اداره‌کل اوقاف است، نخستین گام برای توسعه، ایجاد تفاهم و مدیریت هماهنگ بود. خوشبختانه این تعامل میان اداره‌کل میراث فرهنگی و اوقاف کردستان شکل گرفته و هدف اصلی، اجرای برنامه‌های توسعه‌ای تحت یک مدیریت واحد است.
وی خاطرنشان کرد: تمامی برنامه‌های توسعه گردشگری با حفظ کامل شأن، قداست و جایگاه مذهبی امامزاده باباگرگر اجرا خواهد شد و هیچ‌گونه تعارضی میان فعالیت‌های گردشگری و فضای معنوی این مکان وجود ندارد.
*تفاهم در سطح ملی برای آغاز فصل تازه باباگرگر
وی با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده برای ساماندهی مجموعه باباگرگر اظهار کرد: در دو هفته گذشته نشستی در تهران با حضور مدیرکل اوقاف استان، معاون سازمان اوقاف کشور، معاون میراث فرهنگی کشور و دکتر واحدی در وزارت میراث فرهنگی برگزار شد که نتیجه آن، دستیابی به یک تفاهم مشترک برای آغاز مطالعات تخصصی این مجموعه بود.
این مسئول افزود: طبق این توافق، میراث فرهنگی کردستان مسئولیت انجام مطالعات تخصصی برای شناسایی ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و گردشگری این منطقه را بر عهده گرفته تا پس از ارائه نتایج به سازمان اوقاف، بستر قانونی برای واگذاری حق بهره‌برداری و برنامه‌ریزی جامع جهت حفاظت و توسعه گردشگری فراهم شود.
طالب‌نیا با تأکید بر لزوم ایجاد مدیریتی یکپارچه تصریح کرد: هدف نهایی این همکاری، حفاظت از ظرفیت‌های طبیعی و تاریخی در کنار توسعه گردشگری، با حفظ کامل حرمت و جایگاه مذهبی امامزاده است.
*آغاز کاوش‌های باستان‌شناسی در روزهای آینده
وی از آغاز فصل جدیدی از مطالعات باستان‌شناسی در این منطقه خبر داد و گفت: بر اساس تفاهم انجام‌شده با سازمان اوقاف، پیش‌بینی می‌شود طی یک هفته تا 10 روز آینده عملیات کاوش‌های باستان‌شناسی در باباگرگر آغاز شود.
وی افزود: هدف از این کاوش‌ها، شناسایی و آشکارسازی آثار تاریخی و تمدنی مدفون در زیر خاک این منطقه است؛ آثاری که می‌توانند ابعاد تازه‌ای از پیشینه تاریخی باباگرگر را آشکار کنند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان خاطرنشان کرد: پس از انجام کاوش‌ها، این آثار به مردم منطقه و گردشگران معرفی خواهند شد تا علاوه بر تقویت هویت تاریخی منطقه، ظرفیت‌های جدیدی برای توسعه گردشگری فرهنگی نیز ایجاد شود.
*احیای بافت تاریخی روستا؛ حلقه مکمل توسعه گردشگری
طالب‌نیا در ادامه با اشاره به بخش دیگری از برنامه‌های میراث فرهنگی گفت: در کنار مجموعه باباگرگر، بافت قدیمی روستا نیز ظرفیت ارزشمندی برای توسعه گردشگری دارد و نباید از آن غافل شد. در همین راستا، نشست‌هایی با معتمدان، صاحبان نفوذ محلی و هیئت امنای روستا برگزار شده و خوشبختانه استقبال و همراهی بسیار خوبی از سوی مردم صورت گرفته است.
وی تصریح کرد: اهالی روستا علاقه‌مند هستند در احیای بافت قدیمی مشارکت داشته باشند تا این روستا به‌عنوان یکی از روستاهای شاخص گردشگری کشور معرفی شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان اظهار کرد: برنامه‌ریزی ما این است که علاوه بر ساماندهی مجموعه باباگرگر، زیرساخت‌های گردشگری نیز در داخل بافت روستا ایجاد شود تا گردشگران علاوه بر زیارت و بازدید از آثار تاریخی، فرصت آشنایی با زندگی، فرهنگ و معماری روستایی منطقه را نیز داشته باشند.
*روستاهای اطراف نیز از توسعه گردشگری بهره‌مند می‌شوند
طالب‌نیا با اشاره به ظرفیت روستاهای همجوار باباگرگر گفت: روستاهای طَغان، مالوجه، قصلان و همچنین شهر دلبران در پیرامون این مجموعه قرار دارند و هر یک از آن‌ها می‌توانند از رونق گردشگری منطقه بهره‌مند شوند. توسعه باباگرگر محدود به یک نقطه نخواهد بود و ایجاد زیرساخت‌های گردشگری در روستاهای اطراف نیز در دستور کار قرار دارد.
وی با ابراز اینکه شکل‌گیری این مجموعه گردشگری، می‌تواند فرصت‌های اقتصادی جدیدی برای ساکنان این روستاها ایجاد کند و زمینه افزایش درآمد و اشتغال مردم محلی را فراهم آورد گفت: هدف این است که منافع توسعه گردشگری تنها به مجموعه باباگرگر محدود نشود، بلکه روستاهای پیرامون نیز از این ظرفیت بهره‌مند شوند و در چرخه اقتصاد گردشگری نقش‌آفرینی کنند.
*احیای حمام‌های قدیمی با رویکرد گردشگری سلامت
وی با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای توسعه زیرساخت‌های گردشگری باباگرگر اظهار کرد: یکی از ظرفیت‌هایی که می‌تواند در کنار چشمه آب معدنی این منطقه فعال شود، استفاده دوباره از دو حمام قدیمی روستاست. این دو حمام، اگرچه جزو بناهای تاریخی ثبت‌شده نیستند و قدمت آن‌ها به دهه‌های 60 و 70 بازمی‌گردد، اما سال‌هاست بدون استفاده مانده‌اند و می‌توان با تغییر کاربری، دوباره آن‌ها را وارد چرخه خدمات گردشگری کرد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان با اشاره به اینکه برای این منظور اعتبار اولیه‌ای در نظر گرفته شده تا این دو حمام بازسازی و به مجموعه‌های آب‌درمانی یا حمام‌های آب گرم تبدیل شوند تصریح کرد: هدف این است که گردشگران علاوه بر زیارت و بازدید از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی، بتوانند از خواص درمانی چشمه آب معدنی گوگردی باباگرگر نیز استفاده کنند و این منطقه به یکی از مقاصد گردشگری سلامت در غرب کشور تبدیل شود.
*طرح جامع برای ساماندهی مجموعه باباگرگر
طالب‌نیا با بیان اینکه توسعه این مجموعه نیازمند برنامه‌ریزی علمی است، اظهار کرد: همزمان با مطالعات تاریخی و باستان‌شناسی، تهیه طرح جامع ساماندهی باباگرگر نیز در دستور کار قرار گرفته. بخشی از این مطالعات به احیای بافت روستا اختصاص دارد و بخش دیگر نیز به پهنه‌بندی مجموعه باباگرگر مربوط می‌شود تا همه کاربری‌ها بر اساس یک برنامه مشخص جانمایی شوند.
وی گفت: در این مطالعات، محل استقرار بازارچه صنایع‌دستی، جانمایی پارکینگ، مسیرهای تردد و بازدید گردشگران، نصب تابلوهای معرفی، ساماندهی سرویس‌های بهداشتی و سایر خدمات رفاهی به‌صورت تخصصی طراحی خواهد شد.
وی تأکید کرد: همه این اقدامات به صورت همزمان در حال پیگیری است، زیرا توسعه این مجموعه بدون داشتن یک طرح جامع و چندوجهی امکان‌پذیر نیست.
*کارگروه احیای باباگرگر با مشارکت مردم تشکیل می‌شود
وی از تشکیل یک کارگروه ویژه برای احیای مجموعه باباگرگر خبر داد و گفت: برای موفقیت این طرح، مشارکت مردم منطقه ضروری است و به همین دلیل تلاش کرده‌ایم همه دستگاه‌های اثرگذار و نمایندگان محلی را در کنار یکدیگر قرار دهیم. در همین راستا، نشست‌هایی با امام جمعه شهرستان قروه، فرماندار، فرمانده سپاه، نماینده مردم قروه و دهگلان در مجلس شورای اسلامی و سایر مسئولان شهرستان برگزار شده است. همه مسئولان و نمایندگان محلی آمادگی خود را برای همکاری در اجرای این طرح اعلام کرده‌اند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کردستان ادامه داد: علاوه بر مسئولان، مردم، معتمدان و فعالان محلی نیز در این کارگروه حضور خواهند داشت تا روند احیا و توسعه این مجموعه با مشارکت مستقیم جامعه محلی دنبال شود.
*آمار دقیقی از بازدیدها وجود ندارد
طالب‌نیا در پاسخ به پرسشی درباره تعداد گردشگران و زائران باباگرگر نیز اظهار کرد: در حال حاضر به‌دلیل اینکه مجموعه فاقد سیستم بلیت‌فروشی است، آمار دقیقی از تعداد بازدیدکنندگان وجود ندارد، به همین دلیل یکی از اهداف مطالعات در حال انجام، ایجاد زیرساخت‌هایی است که علاوه بر ساماندهی خدمات، امکان ثبت و پایش دقیق آمار گردشگران را نیز فراهم کند.
وی از مهم‌ترین برنامه بلندمدت این اداره‌کل برای باباگرگر پرده برداشت و گفت: تیمی از پژوهشگران و متخصصان زمین‌شناسی از این منطقه بازدید کرده‌اند و بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد باباگرگر ظرفیت تبدیل شدن به یک ژئوپارک را دارد.
وی افزود: در واقع هدف نهایی ما تنها ساماندهی یک مجموعه گردشگری نیست، بلکه تلاش می‌کنیم پرونده باباگرگر به‌عنوان پنجمین ژئوپارک کشور تهیه و مراحل ثبت آن طی شود.
این مسئول تصریح کرد: اگر این هدف محقق شود، باباگرگر می‌تواند به یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری زمین‌شناسی، طبیعی، تاریخی، مذهبی و سلامت کشور تبدیل شود و جایگاه کردستان را در نقشه گردشگری ایران بیش از پیش ارتقا دهد.

طاهره ترابی مهوش