مدیر بنیاد مسکن شهرستان کبودراهنگ گفت: گرانی ساخت‌وساز، مردم روستاها را از آغاز ساخت خانه، منصرف کرده است؛ افزایش هزینه‌های ساخت‌وساز و دشواری تأمین آورده، موجب شده بسیاری از متقاضیان جرأت آغاز ساخت خانه را نداشته باشند؛ به‌طوری‌که از حدود 150 تا 180 متقاضی معرفی‌شده به بانک، تنها حدود 30 نفر تاکنون موفق به انعقاد قرارداد شده‌اند.
مسکن در شهرستان کبودراهنگ این‌روزها در نقطه‌ای ایستاده که میان «نیاز مردم» و «توان ساخت»، فاصله‌ای جدی ایجاد شده است؛ از یک‌سو هزینه‌های ساخت‌وساز و قیمت مصالح افزایش یافته و از سوی دیگر، بسیاری از خانوارها توان تأمین آورده مورد نیاز برای ساخت خانه را ندارند. نتیجه این وضعیت، کاهش تمایل به ساخت‌وساز و کُند شدن روند استفاده از تسهیلات بانکی است؛ موضوعی که آمار ارائه‌شده از سوی بنیاد مسکن شهرستان نیز آن را تأیید می‌کند.
در کنار این چالش، وضعیت بهسازی روستاهای شهرستان نیز با مسئله اعتبار روبه‌رو است. اگرچه طی سال‌های گذشته بخش قابل توجهی از روستاهای بالای 20 خانوار شهرستان از اجرای فاز نخست آسفالت و بهسازی بهره‌مند شده‌اند، اما تخصیص نیافتن اعتبار عمرانی در سال جاری موجب شده روند اجرای پروژه‌های جدید، با کُندی مواجه شود.
کبودراهنگ با حدود 127 روستا و نزدیک به 120 روستای بالای 20 خانوار، ظرفیت گسترده‌ای برای توسعه روستایی دارد؛ ظرفیتی که درصورت تأمین منابع مالی، تقویت تسهیلات مسکن و استقبال بیشتر خانواده‌ها از سکونت در روستاها، می‌تواند هم به خانه‌دار شدن اقشار مختلف کمک کند و هم زمینه ماندگاری جمعیت و پویایی روستاها را فراهم آورد.
در همین راستا محمد داوودی مدیر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان کبودراهنگ، آخرین وضعیت مسکن، بهسازی روستاها، تسهیلات بانکی، تأمین زمین و اقدامات انجام‌شده برای اقشار کم‌درآمد را تشریح کرد که درادامه می‌خوانید:
* امسال اعتبار عمرانی برای بهسازی روستاها نداشتیم
مدیر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی کبودراهنگ در تشریح وضعیت اجرای طرح‌های بنیاد مسکن در شهرستان اظهار کرد: امسال در حوزه بهسازی روستاها با محدودیت جدی اعتبارات مواجه بودیم و اعتبار عمرانی لازم تخصیص پیدا نکرد.
محمد داوودی افزود: به همین دلیل، امسال در حوزه بهسازی روستاها نتوانستیم آن‌طور که انتظار داشتیم، کار کنیم و عملاً تعداد پروژه‌های عمرانی بسیار محدود بود.
مدیر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان کبودراهنگ ادامه داد: امسال تنها دو روستا در برنامه کاری ما قرار داشتند و امیدواریم با توجه به اینکه کمیته برنامه‌ریزی شهرستان به‌تازگی تشکیل شده است، برای سال آینده اعتبارات مناسب‌تری در حوزه بهسازی روستاها اختصاص پیدا کند.
داوودی با تأکید بر اینکه اجرای طرح‌های بهسازی روستایی نیازمند اعتبار مستمر است، گفت: اگر منابع مالی به‌موقع اختصاص پیدا کند، بنیاد مسکن آمادگی دارد پروژه‌های بیشتری را در روستاهای شهرستان اجرا کند.
وی در ادامه به وضعیت ساخت مسکن روستایی اشاره و ابراز کرد: در حوزه مسکن نیز امسال شرایط مطلوبی نداشتیم و یکی از مهم‌ترین دلایل آن، مشکلات مردم در تأمین آورده و افزایش هزینه‌های ساخت‌وساز است.
داوودی افزود: گرانی‌ها باعث شده مردم کمتر به سمت ساخت مسکن بیایند؛ واقعاً شرایط به‌گونه‌ای شده که بسیاری از متقاضیان جرأت ساختن خانه خود را ندارند.
وی ادامه داد: امروز یک متقاضی ممکن است 500 میلیون تومان تسهیلات دریافت کند، اما این سؤال برای او مطرح است که با این میزان تسهیلات و آورده‌ای که خودش باید تأمین کند، چگونه می‌تواند هزینه‌های ساخت را پوشش دهد؟
مدیر بنیاد مسکن کبودراهنگ تصریح کرد: مشکل فقط دریافت وام نیست؛ متقاضی باید توان ساخت هم داشته باشد. وقتی هزینه مصالح و اجرای ساختمان افزایش پیدا می‌کند، فرد نگران است که در میانه مسیر با افزایش دوباره قیمت‌ها مواجه شود و نتواند پروژه را به پایان برساند.
داوودی خاطرنشان کرد: همین مسئله باعث شده امسال ازنظر تعداد متقاضیان و روند ساخت‌وساز، شرایط چندان مطلوب نباشد.
مدیر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان کبودراهنگ در تشریح وضعیت متقاضیان مسکن شهرستان اظهار کرد: تاکنون حدود 150 تا 180 نفر از متقاضیان به بانک معرفی شده‌اند.
وی افزود: آمار دقیق را باید از پرونده‌ها و سامانه استخراج کرد، اما حدود 150 تا 180 نفر معرفی به بانک داشته‌ایم.
داوودی در پاسخ به اینکه چه تعداد از این افراد موفق به انعقاد قرارداد شده‌اند، گفت: برآورد ما این است که حدود 30 نفر توانسته‌اند قرارداد خود را با بانک منعقد کنند.
وی ادامه داد: این فاصله قابل توجه میان تعداد معرفی‌شدگان و تعداد قراردادهای منعقدشده نشان می‌دهد که متقاضیان در مسیر دریافت تسهیلات با مشکلات مختلفی روبه‌رو هستند.
مدیر بنیاد مسکن کبودراهنگ بیان کرد: بخشی از این مشکل به آورده مردم بازمی‌گردد. مردم در شرایط اقتصادی فعلی توان مالی محدودی دارند و افزایش هزینه‌های ساخت باعث شده تأمین سهم خودشان برای بسیاری از خانوارها، دشوار باشد.
داوودی افزود: در بخش تسهیلات بانکی نیز امسال با توجه به سهمیه‌هایی که به چند بانک اختصاص پیدا کرده، روند انعقاد قراردادها آن‌طور که انتظار داشتیم، پیش نرفته است.
وی ابراز امیدواری کرد: با بهتر شدن شرایط پرداخت تسهیلات، روند ساخت‌وساز و مقاوم‌سازی مسکن روستایی دوباره رونق بگیرد.
* وام 500 میلیون تومانی؛ کمک مؤثر اما ناکافی
داوودی با اشاره به تسهیلات 500 میلیون تومانی مسکن روستایی، گفت: این تسهیلات کمک قابل توجهی به متقاضیان است، اما برای بسیاری از خانوارها به‌تنهایی کافی نیست.
وی افزود: متقاضی علاوه‌بر تسهیلات باید آورده شخصی داشته باشد و همین مسئله در شرایط فعلی یکی از موانع اصلی ساخت مسکن است.
مدیر بنیاد مسکن کبودراهنگ ادامه داد: برای دهک‌های یک تا چهار نیز حمایت‌های ویژه‌ای درنظر گرفته‌ایم و پیگیری‌هایی برای کمک به این گروه‌ها انجام شده است.
وی گفت: کمک‌های کمیته امداد و بهزیستی نیز می‌تواند در کنار تسهیلات بانکی، بخشی از هزینه‌های خانوارهای کم‌برخوردار را تأمین کند.
داوودی اظهار کرد: امیدواریم با کنار هم قرار گرفتن تسهیلات بانکی و حمایت‌های نهادهای حمایتی، شرایط بهتری برای ساخت مسکن خانوارهای کم‌درآمد فراهم شود.
* 18 پلاک برای کارگران شهرک صنعتی واگذار شد
مدیر بنیاد مسکن کبودراهنگ در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده برای تأمین مسکن اقشار کم‌درآمد اشاره کرد و گفت: در بحث «خانه امید» اقدامات خوبی برای دهک‌های یک تا چهار انجام شده است.
وی افزود: در همین راستا برای کارگران شهرک صنعتی نیز اقداماتی انجام و 18 پلاک به این افراد واگذار شده است.
داوودی ادامه داد: در این طرح از واحدهای نیمه‌تمامی که در قالب نهضت ملی مسکن باقی مانده بودند نیز استفاده شده است.
وی توضیح داد: تعدادی از این واحدها حدود 50 درصد پیشرفت فیزیکی داشتند و قرار شد تسهیلات 500 میلیون تومانی در اختیار متقاضیان قرار گیرد تا امکان تکمیل آن‌ها فراهم شود.
مدیر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان کبودراهنگ گفت: هدف این است که از ظرفیت واحدهای نیمه‌تمام استفاده شود و اقشار کم‌درآمد و کارگران بتوانند با استفاده از حمایت‌های پیش‌بینی‌شده، صاحب مسکن شوند.
* زمین روستایی داریم، اما استقبال مردم کمتر است
داوودی درباره وضعیت تأمین زمین در شهرستان نیز اظهار کرد: در حوزه زمین روستایی مشکل جدی نداریم و در روستاهایی که زمین مناسب داشته باشیم، آمادگی داریم از ظرفیت موجود برای اجرای طرح‌های مسکن، استفاده کنیم.
وی افزود: به‌ویژه در حوزه جوانی جمعیت، با بخشداران و فرمانداری مکاتبه کرده‌ایم و از روستاهایی که زمین دارند، درخواست کرده‌ایم ظرفیت‌های خود را اعلام کنند.
مدیر بنیاد مسکن کبودراهنگ تصریح کرد: اگر در یک روستا زمین وجود داشته باشد و متقاضی نیز تمایل به سکونت در همان روستا داشته باشد، برای مشمولان قانون جوانی جمعیت امکان واگذاری زمین رایگان وجود دارد.
وی ادامه داد: در موضوع جوانی جمعیت و برای خانواده‌های مشمول، ازجمله خانواده‌های دارای چهار فرزند، این ظرفیت وجود دارد که درصورت فراهم بودن شرایط، زمین رایگان واگذار شود.
داوودی خاطرنشان کرد: با وجود این ظرفیت، تمایل برخی متقاضیان برای سکونت در روستاها کمتر است و بسیاری ترجیح می‌دهند زمین یا مسکن خود را در شهر دریافت کنند.
وی افزود: در شهر موضوع تأمین زمین در اختیار مجموعه راه و شهرسازی است، اما در روستاها اگر زمین داشته باشیم و متقاضی نیز تمایل به سکونت داشته باشد، بنیاد مسکن می‌تواند این ظرفیت را فعال کند.
* ساخت واحدها به صورت گروهی است
مدیر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان کبودراهنگ درباره شیوه ساخت واحدهای مسکونی نیز گفت: درحال حاضر ساخت واحدها به شکل گروهی دنبال می‌شود و شیوه خودساخت در این طرح‌ها مد نظر نیست.
وی افزود: گروه‌های ساخت می‌توانند به متقاضیانی که به‌تنهایی توان مدیریت و اجرای پروژه را ندارند، کمک کنند تا ساخت واحدها با نظم و سرعت بیشتری انجام شود.
داوودی با تأکید بر اهمیت تأمین به‌موقع تسهیلات، گفت: موفقیت این طرح نیز تا حد زیادی به پرداخت تسهیلات و توان مالی متقاضیان وابسته است و اگر منابع مالی به‌موقع در اختیار آن‌ها قرار گیرد، سرعت ساخت افزایش خواهد یافت.
* فازنخست آسفالت روستاهای بالای 20 خانوار انجام شد
این مقام مسئول در ادامه با اشاره به اقدامات بنیاد مسکن در حوزه بهسازی روستاهای شهرستان کبودراهنگ، اظهار کرد: در سال‌های 1403 و 1404 توانستیم یک فاز آسفالتی را در تمامی روستاهای بالای 20 خانوار شهرستان اجرا کنیم.
وی افزود: با پیگیری و همکاری نماینده شهرستان و مدیرکل بنیاد مسکن استان، یک فاز از پروژه‌های آسفالت در روستاهای بالای 20 خانوار انجام شد و خوشبختانه فاز نخست تقریباً در تمام این روستاها به پایان رسیده است.
مدیر بنیاد مسکن کبودراهنگ ادامه داد: در برخی روستاها حتی وارد فاز دوم و در مواردی وارد فاز سوم اجرای پروژه‌های بهسازی شده‌ایم.
وی با اشاره به تعداد روستاهای شهرستان، گفت: کبودراهنگ حدود 127 روستا دارد که حدود 120 روستای آن بالای 20 خانوار دارند.
داوودی افزود: اینکه فاز نخست آسفالت در تقریباً تمامی روستاهای بالای 20 خانوار انجام شده، اتفاق مهمی است و امیدواریم این روند با تأمین اعتبارات در سال‌های آینده نیز ادامه پیدا کند.
* نبود اعتبار، روند بهسازی را متوقف کرده است
وی با اشاره به وضعیت امسال، گفت: متأسفانه در سال جاری اعتبار عمرانی لازم برای اجرای پروژه‌های بهسازی تخصیص پیدا نکرد و به همین دلیل امکان اجرای پروژه‌های گسترده را نداشتیم.
داوودی افزود: امسال فقط دو روستا در برنامه کاری قرار گرفتند و امیدواریم کمیته برنامه‌ریزی شهرستان برای سال آینده اعتبارات مناسبی را در این حوزه پیش‌بینی کند.
وی تأکید کرد: روستاهایی که فازهای بعدی بهسازی را نیاز دارند، باید بتوانند از منابع مالی مناسب برخوردار شوند تا اقدامات عمرانی در آن‌ها متوقف نشود.
مدیر بنیاد مسکن کبودراهنگ گفت: ادامه بهسازی، آسفالت معابر و اجرای پروژه‌های عمرانی در روستاها مستقیماً به میزان اعتبارات و تخصیص به‌موقع آن‌ها وابسته است.
* هدف، رونق دوباره ساخت‌وساز و پویایی روستاها است
داوودی در بخش پایانی سخنانش با اشاره به شرایط فعلی حوزه مسکن، عنوان کرد: امیدواریم اتفاقات خوبی در زمینه تسهیلات رخ دهد و روند ساخت‌وساز دوباره رونق بگیرد.
وی افزود: هدف بنیاد مسکن این است که مقاوم‌سازی و ساخت مسکن در روستاها ادامه پیدا کند و شاهد پویایی بیشتر روستاهای شهرستان باشیم.
مدیر بنیاد مسکن کبودراهنگ تصریح کرد: اگر تسهیلات، حمایت‌های نهادهای حمایتی و اعتبارات عمرانی در کنار هم قرار بگیرند، می‌توان امیدوار بود روند ساخت مسکن و بهسازی روستاها سرعت بیشتری پیدا کند.
مع‌الوصف؛ آنچه از وضعیت مسکن و بهسازی روستاهای کبودراهنگ می‌توان دریافت، این است که مشکل امروز تنها نبود تسهیلات یا زمین نیست، بلکه فاصله میان هزینه واقعی ساخت و توان مالی خانوارها، مهم‌ترین مانع پیش روی متقاضیان است.
از حدود 150 تا 180 متقاضی معرفی‌شده به بانک، تنها حدود 30 نفر موفق به انعقاد قرارداد شده‌اند؛ آماری که نشان می‌دهد معرفی متقاضی به بانک لزوماً به معنای توانایی او برای ورود به ساخت‌وساز نیست.
از سوی دیگر، حتی تسهیلات 500 میلیون تومانی نیز برای خانواری که باید بخش قابل توجهی از هزینه ساخت را از محل آورده شخصی تأمین کند، ممکن است کافی نباشد. افزایش قیمت مصالح، دستمزدها و سایر هزینه‌های ساخت باعث شده بخشی از متقاضیان ترجیح دهند فعلاً وارد این مسیر نشوند.
در حوزه روستایی کبودراهنگ ظرفیت قابل توجهی دارد؛ وجود حدود 127 روستا و نزدیک به 120 روستای بالای 20 خانوار، این شهرستان را به یکی از مناطق مهم استان در حوزه توسعه و بهسازی روستایی تبدیل کرده است. اجرای فاز نخست آسفالت تقریباً تمامی روستاهای بالای 20 خانوار نیز اقدامی قابل توجه بوده؛ اما ادامه این مسیر بدون تخصیص اعتبار عمرانی، امکان‌پذیر نیست.
از سوی دیگر، ظرفیت واگذاری زمین رایگان به مشمولان قانون جوانی جمعیت در روستاها می‌تواند فرصت مهمی برای ماندگاری جمعیت باشد، اما این سیاست زمانی اثرگذار خواهد بود که مردم در کنار دریافت زمین، از امکان واقعی ساخت مسکن نیز برخوردار باشند.
بنابراین، اگر هدف سیاست‌های مسکن، خانه‌دار شدن واقعی مردم و حفظ جمعیت روستاها است، باید مجموعه‌ای از حمایت‌ها هم‌زمان فعال شوند؛ از تسهیلات بانکی و کمک‌های نهادهای حمایتی گرفته تا زمین، کاهش موانع اداری و تأمین اعتبارات عمرانی.
در غیر این صورت، فاصله میان «تعداد متقاضیان» و «تعداد واحدهای واقعاً ساخته‌شده» همچنان باقی خواهد ماند؛ فاصله‌ای که امروز در آمار 150 تا 180 معرفی به بانک در برابر حدود 30 قرارداد، خود را نشان می‌دهد و زنگ هشداری برای سیاست‌گذاران حوزه مسکن روستایی است.

طاهره ترابی مهوش