در روزگاری که جنگ، فشارهای اقتصادی و نااطمینانی‌های معیشتی، خانواده‌های ایرانی را با چالش‌های گسترده‌تری روبه‌رو کرده است، توجه به سلامت و امنیت مادران باردار و نوزادان بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در چنین شرایطی، طرح‌هایی همچون «کارت امید مادران» اگرچه می‌تواند گامی مثبت در مسیر کاهش بخشی از دغدغه‌های مالی خانواده‌ها باشد، اما واقعیت آن است که این حمایت‌ها به‌تنهایی پاسخگوی حجم سنگین نیازهای درمانی، تغذیه‌ای، روانی و معیشتی مادران در دوران بارداری و پس از تولد نوزاد نیست.

کارشناسان معتقدند مادران باردار، به‌ویژه در شرایط بحرانی، نیازمند بسته‌ای جامع‌تر از حمایت‌های مالی، درمانی، بیمه‌ای و خدمات تخصصی هستند؛ چراکه هزینه‌های واقعی مراقبت‌های بارداری، زایمان، تغذیه، دارو و پرورش کودک، بسیار فراتر از کمک‌های محدود نقدی است. با‌این‌حال، هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها درباره سلامت خانواده‌ها، اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی بر ضرورت اجرای گسترده‌تر این طرح تأکید دارند؛ طرحی که می‌تواند آغازگر مسیر حمایت‌های مؤثرتر باشد، اما برای پاسخ به نیاز واقعی مادران، به توسعه و تقویت جدی‌تری نیاز دارد.

* آغاز اجرای «کارت امید مادر»

علیرضا رئیسی در نامه‌ای به رؤسای دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی کشور اعلام کرد: طرح ملی «کارت امید مادر» با هدف حمایت از خانواده و کاهش دغدغه‌های مادران در سال‌های نخست تولد کودک، از ابتدای سال 1405 در سراسر کشور اجرا می‌شود.

براساس این طرح، تمامی مادران ایرانی که از اول فروردین‌ماه 1405 به بعد صاحب فرزند شوند، تا 24 ماهگی کودک ماهانه دو میلیون تومان کمک‌هزینه حمایتی دریافت خواهند کرد. این مبلغ از طریق «کارت امید مادر» برای تأمین بخشی از هزینه‌های ضروری کودک پرداخت می‌شود.

طبق اعلام وزارت بهداشت، مادر باید ایرانی باشد و تولد فرزند نیز از تاریخ 1 فروردین‌ماه 1405 به بعد ثبت شده باشد. همچنین مادر و کودک باید دارای کد ملی باشند و سیم‌کارت و حساب بانکی متصل به شماره ملی مادر در دسترس باشد.

در این طرح نیازی به مراجعه حضوری یا ثبت‌نام در سامانه‌های مختلف نیست و مادران فقط باید یک حساب بانکی به‌نام خود داشته باشند. همچنین کارت امید مادر در فروشگاه‌ها، مراکز کالابرگ و داروخانه‌های طرف قرارداد شبکه «شمیم» قابل استفاده خواهد بود.

* تأکید مجلس بر توسعه خدمات «کارت امید مادر»

سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به اهمیت حمایت از مادران و کودکان در شرایط کنونی کشور، اظهار کرد: کارت امید مادران یک ظرفیت حیاتی برای حمایت از سلامت مادران و نوزادان به‌شمار می‌رود و لازم است دامنه خدمات این طرح، به‌ویژه در شرایط جنگی، بیش از گذشته توسعه پیدا کند.

سلمان اسحاقی با بیان اینکه در دوران جنگ نیاز به خدمات پزشکی، مشاوره‌های تخصصی و مراقبت‌های ویژه از مادران، جنین‌ها و نوزادان بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود، افزود: مجلس شورای اسلامی به‌طور قاطع از تخصیص به‌موقع منابع اعتباری برای این حوزه در بودجه سال 1405 دفاع خواهد کرد و بر این موضوع اصرار دارد که حتی در شرایط محدودیت منابع مالی نیز هیچ‌گونه کاهش بودجه‌ای در حوزه سلامت جامعه، به‌خصوص در بخش مراقبت‌های ویژه مادران و نوزادان، اعمال نشود.

اسحاقی همچنین تصریح کرد: با توجه به شرایط حساس ناشی از جنگ و نیازهای ویژه‌ای که در این دوران ایجاد شده، تخصیص منابع به حوزه سلامت باید به‌صورت ویژه در دستور کار قرار گیرد تا بتوان از سلامت مادران و نوزادان در این مقطع حساس به‌طور کامل حمایت کرد.

* پرداخت ماهانه 2 میلیون تومان برای متولدان سال 1405

در همین راستا عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی نیز از اجرای طرح «کارت امید مادر» با هدف حمایت از فرزندآوری و کاهش دغدغه‌های اقتصادی خانواده‌ها خبر داد.

عالیه زمانی با اشاره به اینکه این برنامه در ستاد ملی جمعیت طراحی شده است، گفت: براساس این طرح، برای هر کودک متولد سال 1405، ماهانه مبلغ دو میلیون تومان به مادران پرداخت خواهد شد تا بخشی از نیازهای ضروری کودک تأمین شود.

زمانی با بیان اینکه این حمایت مالی به مدت 24 ماه از زمان تولد کودک درنظر گرفته شده است، افزود: هرچند با توجه به نرخ تورم این مبلغ به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی تمامی هزینه‌های کودک باشد، اما اجرای آن را باید نخستین گام مهم در مسیر شکل‌گیری و تثبیت سیاست‌های حمایتی از خانواده‌ها دانست.

وی ادامه داد: تلاش ما این است که در آینده هم میزان این حمایت‌ها افزایش پیدا کند و هم مدت‌زمان پرداخت آن طولانی‌تر شود؛ چراکه بخش قابل توجهی از هزینه‌های مربوط به کودک پس از پایان این دوره آغاز می‌شود و خانواده‌ها همچنان نیازمند حمایت خواهند بود.

* پیگیری افزایش حمایت‌ها در کمیته جمعیت مجلس

عضو کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی همچنین با اشاره به شرایط اقتصادی کشور، خاطرنشان کرد: درحال حاضر افزایش فوری مبالغ این حمایت‌ها در دستور کار قرار ندارد، اما موضوع در کمیته جمعیت کمیسیون بهداشت به‌صورت جدی درحال پیگیری است و با همکاری سازمان برنامه و بودجه تلاش خواهد شد در آینده زمینه افزایش این مبالغ فراهم شود.

به گفته نمایندگان مجلس، اجرای طرح‌هایی همچون «کارت امید مادر» می‌تواند علاوه‌بر کاهش بخشی از فشار اقتصادی خانواده‌ها، به تقویت سیاست‌های جمعیتی کشور و حمایت از فرزندآوری نیز کمک کند و در شرایط فعلی، توجه به سلامت مادران و نوزادان و تأمین امنیت درمانی و معیشتی این قشر، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های حوزه سلامت و رفاه اجتماعی کشور به‌شمار می‌رود.