با هر بار پلک زدن لایه‌ای از اشک در اثر فعالیت غدد اشکی چشم ایجاد می‌شود و روی سطح چشم را می‌پوشاند تا مانع برخورد ذرات غبار و آلودگی با بافت چشم شود. در خشکی چشم، این لایه اشک به‌درستی تشکیل نمی‌شود یا بخشی از آن پاره می‌شود.

سیستم اشکی از سه جزء اصلی روغن، آب و مخاط تشکیل شده است. اختلال در تولید هر یک از این مواد سبب بروز خشکی چشم می‌شود. وجود روغن برای سهولت حرکت کره چشم، آب برای حفظ رطوبت و مخاط برای شفاف بودن چشم ضروری است. علاوه بر آن، آنتی بادی و پروتئین‌های خاصی نیز برای حفاظت چشم‌ها در برابر عفونت، در اشک و مخاط چشم وجود دارند.

غشای خارجی اشک که توسط غدد کوچک واقع در لبه پلک تولید می‌شود، حاوی روغن است.

روغن تولید شده، سطح چشم را نرم می‌کند و از تبخیر سریع آب موجود در اشک جلوگیری می‌کند. اگر به هر دلیلی این غده‌ها چربی لازم را تولید نکنند، آب چشم تبخیر شده و چشم خشک می‌شود.

وجود اشک برای سلامت چشم و حفظ بینایی ضروری است. اشک نه تنها چشم را مرطوب نگه می‌دارد، این عضو حساس را نیز شستشو داده و از عفونت آن جلوگیری می‌کند.

محققان برای بررسی رابطه ورزش و خشکی چشم تحقیقاتی را آغاز کردند. در این تحقیقات 52 داوطلب در دو گروه ورزشکار و غیرورزشکار دسته‌بندی شدند.

اعضای گروه اول حداقل 5 بار در هفته فعالیت وزرشی داشتند و گروه دیگر حداکثر یک بار در هفته ورزش می‌کردند. محققان قبل و بعد از هر بار فعالیت ورزشی وضعیت سلامت چشم این افراد را بررسی کردند.

در نتیجه این تحقیقات مشخص شد تمام داوطلبان پس از انجام فعالیت فیزیکی از تشکیل و پایداری لایه اشک بهره‌مند شدند و مدت فعالیت فیزیکی با واکنش چشم آن‌ها ارتباط مستقیم دارد.

علاوه بر این مشخص شد عملکرد لایه اشک چشم در اعضای گروه ورزشکار در مجموع بهبود قابل توجهی در مقایسه با گروه دیگر داشته است. محققان بر این باورند ورزش مستمر می‌تواند موجب افزایش رطوبت و آبرسانی شده و از خشکی و خارش چشم جلوگیری کند.

 شایع‌ترین نشانه‌های خشکی چشم

احساس وجود شن، ریگ یا یک جسم خارجی ریز در چشم، خارش چشم، قرمزی چشم، تاری دید،

دردچشم، سنگینی پلک، ناتوانی درگریه کردن، خستگی چشم و کاهش تحمل چشم در مطالعه کتاب، تماشای تلویزیون و کار با کامپیوتر.

 علل خشکی چشم چیست؟

خشکی چشم می‌تواند به‌دنبال التهاب، یک بیماری خاص، تغییرات هورمونی یا مصرف داروی خاصی به‌وجود آید. خشکی چشم یکی از عوارض جانبی داروهایی مانند آنتی هیستامین، ضد احتقان بینی، آرام‌بخش، داروهای فشار خون، داروهای پارکینسون، قرص‌های ضد بارداری و ضد افسردگی محسوب می‌شود. تغییرات هورمونی یکی از مهم‌ترین دلایل خشکی چشم است؛ به همین دلیل این اختلال در زنان پس از یائسگی بیشتر دیده می‌شود. استفاده از داروهای هورمونی نیز یکی از علل خشکی چشم است. یکی دیگر از مهم‌ترین دلایل خشکی چشم، لیزیک و سایر جراحی‌های عیوب انکساری است. استفاده طولانی‌مدت از لنزهای تماسی، استفاده مداوم از کامپیوتر و تماشای تلویزیون نیز می‌توانند منجر به خشکی چشم شوند.

 روش‌های درمان

با توجه به علل بروز خشکی چشم، روش‌های درمانی متفاوتی پیشنهاد می‌شود. داروهای ضد التهابی، اشک مصنوعی، استفاده از قطره کورتیکواستروئید (البته برای مدت زمان محدود) و در صورت شدت بیماری، جراحی توصیه می‌شود. استفاده از مواد غذایی حاوی اسیدهای چرب امگا 3 نیز از خشکی چشم جلوگیری می‌کند.

 مراقبت‌هایی که باید در خانه صورت گیرد

علاوه‌بر استفاده از داروهای مختلف، می‌توان با چند راهکار ساده، میزان خشکی چشم را کاهش داد و از افزایش درد جلوگیری کرد. این روش‌ها عبارتند از؛ استفاده از بخور در تمام فصول سال برای افزایش رطوبت محیط، استفاده از کمپرس آب گرم و ماساژ چشم، اجتناب از شستشوی صورت و چشم با صابون‌های قلیایی، در صورت لزوم از شامپو بچه استفاده شود. اجتناب از قرار گرفتن در محیط‌های خشک و پر از گرد و غبار و استفاده از عینک آفتابی استاندارد.