پرستاران فداکار برای مردم، مورد بیمهری مسئولین
پرستار به کسی گفته میشود که دارای تحصیلات دانشگاهی بوده و برای مراقبت از بیمار آموزش دیده است. استفاده از ظرفیت پرستاران یکی از مؤلفههای اصلی برای ارتقای سلامت مردم در سراسر دنیا و کشورهای پیشرفته به حساب میآید. امروزه سرانه پرستار در جهان به روشهای مختلفی مورد محاسبه قرار میگیرد؛ مثلاً نسبت پرستار به پزشک، تخت و حتی جمعیت. اما در بین اینها تعداد پرستار نسبت به جمعیت، اصلیترین استاندارد جهانی برای محک زدن کشورها است.
کشور ما در رابطه با تعداد پرستار نسبت به جمعیت با استانداردهای جهانی فاصله زیادی دارد که مسئولین باید فکری به حال آن بکنند که این مهم با جذب سریع پرستاران محقق خواهد شد؛ اما بیتوجهی به این جامعه موجب شده تا برخی از پرستاران مهاجرت کنند و این موضوع موجب میشود تا نیروهای متخصص از کشور خارج شوند و این ظرفیتها در کشور بهکار گرفته نشود که نیازمند توجه از سوی مسئولین و وزارت بهداشت است.
نیروهای متخصص هر کشوری باید در همانجا بهکار گرفته شوند تا موجب ارتقای کیفیت در آن جامعه باشند؛ حال آن که حوزه سلامت یکی از مهمترین قسمتها برای افزایش سطح جامعه است که با شرایط بهوجودآمده امروزی و ویروس کرونا، حائز اهمیتتر نیز شده و امروزه پرستاران بار اصلی نظام سلامت را به دوش میکشند. با توجه به این موضوعات، سپهرغرب گفتوگویی را با هادی زرینی، رئیس نظام پرستاری استان همدان داشت که در ادامه میخوانیم:
رئیس نظام پرستاری استان همدان با بیان اینکه طرح فوقالعاده خاص اجرا نشد، کارکنان 89 روزهای که قرار بود تبدیل وضعیت شوند را تبدیل وضعیت نکردند و به پرستاران طرحی بعد از پنج سال که طرح و تمدید طرحشان در اوج کرونا بود گفتند دیگر به شما نیازی نداریم، افزود: واقعاً در حق جامعه پرستاری ظلم شده است؛ ما هرآنچه که توان داشتیم بهکار بردیم تا با دولت از طریق جلسات و گفتوگوها مسئله را حل کنیم که ماجرا به اینجا نرسد؛ ما هشدار داده بودیم که در آینده شاهد اعتراض گسترده پرستاران در سطح کشور خواهیم بود و بنده در تمام جلسات وزارت بهداشت و نظام پرستاری شرکت کردم و مشکلات پرستاران را با مسئولین مطرح کردم تا فکری به حال موضوع بکنند.
هادی زرینی افزود: پرستاری با عنوان 89 روزه میآید در شرایط کرونایی داوطلبانه کمک میکند (درحالی که همه فرار میکردند، حتی پدر از فرزندش و بالعکس!)، اما حال با فروکش کردن کرونا به آنها میگویند بروید خانه بنشینید.
زرینی ابراز کرد: ابتدا قرار با ساعتی 25 هزار تومان بود که این طرح بعد از کمتر شدن کرونا و تبدیل بخشها به بخش عادی، به ساعتی 17 هزار تومان کاهش پیدا کرد و این بدترین نوع توهین به همکاران ما بود؛ چون پرستاران داوطلبانه آمده بودند و مبلغ برایشان مهم نبود. درحال حاضر نمیدانیم این مشکل را به چه کسی بگوییم، به هرکس میگوییم، به ما برچسب میزنند. هیچ عملکردی نمیبینیم و هرکس حرف میزند و اعتراض میکند، میگویند شما مخالف هستید!
وی افزود: من از شما بهعنوان یک رسانه تشکر میکنم که پیگیر مشکلات جامعه پرستاری هستید؛ درخواست دارم از رئیس دانشگاه علوم پزشکی ابنسینا همدان بپرسید این پرستاران 89 روزه ک داوطلب آمدند، چه شدند؟ اینها اکنون حتی شرکتی نشدهاند، درحالی که استانهای دیگر حداقل اینها را شرکتی کردهاند! چرا با پرستاران قرارداد 25 هزار تومانی بستید، اما بعد از خلوت شدن بخشها این تعرفه را به ساعتی 17 هزار تومان تغییر دادید؟ چرا پرستار طرحی آوردهاید و بعد از دو سال (چون نیاز بوده)، آنها را 6 ماه هم با درست کردن قانون نگه داشتهاید؟ اگر نیاز نبود باید بعد از همان دو سال طرح اجباری، به آنها اطلاع میدادید که بروند. حال که نیاز داشتهاید تمدید طرح تا 6 ماه باشد و این 6 ماهها تا پنجونیم سال ادامه داشته، چرا بعد از اینهمه مدت به پرستار گفته میشود برو در خانه بمان! که بعد از دیدن این اوضاع مهاجرت کند؟ بعد میگویید چرا پرستاران به خارج از کشور میروند؟
زرینی با بیان اینکه وضعیت پرداخت کارانه از ابتدای شیوع کرونا به طرز وحشتناکی اُفت کرده است، گفت: این مهم به علت آن است که درآمد نبوده و بیماران کرونایی بیشتر رایگان درمان شدهاند؛ بنابراین بخشی از موضوع قابل توجیه است، اما این بخش که کارانه مثلاً سال 94 مبلغ 700 هزار تومان بوده و اکنون بعد از هفت سال با رشد تورم و تعرفهها کارانه پرستاران 500 هزار تومان شده! چه منطقی دارد؟ همه اینها ایراداتی بوده که به سیستم وزارت بهداشت وارد است.
این مقام مسئول افزود: همدان جزء استانهایی است که در آن کارانهها بهموقع پرداخت میشود؛ در اکثر استانها کارانه را 6 تا هفت ماه بعد پرداخت میکنند؛ باید گفت که در همدان وضعیت پرداخت کارانه بهروز است، چه از قبل ریاست رشید حیدریمقدم و چه اکنون که محمدمهدی مجذوبی رئیس دانشگاه علوم پزشکی ابنسینا است. اما مقدار کارانه پرداختی وضعیت مطلوبی ندارد. سال 94 برای کسانی که در اورژانس عادی بودند، میانگین 800 هزار تا یک میلیون تومان کارانه داشتیم که بعد از گذشت هفت سال، این مبلغ به 900 هزار تومان تبدیل شده! تعرفهگذاریهای متفاوتی موجود است که امروز گفته میشود اجرا خواهد شد و فردا میگویند اجرا نخواهد شد و تعیین تکلیف نشده است.
زرینی با بیان اینکه درحال حاضر با کمبود شدید نیرو مواجه هستیم، گفت: اگر تمام کسانی که امروز بهعنوان پرستار مشغول فعالیت هستند (شامل پرستاران 89 روزه و شرکتی) جذب سیستم و استخدام رسمی شوند، بازهم در سطح کشور 100 هزار پرستار کم داریم. متأسفانه برای استخدام این کمبود وقتی به وزارت بهداشت مراجعه میکنیم، میگویند ما برنامهای درنظر گرفتهایم، اما به این صورت است که مثلاً در سال گذشته 35 هزار استخدام داشتهایم به اسم پرستار که بخشی از آن به سمت مراکز دیگر همچون بهداشت و آزمایشگاه رفتهاند و 12 هزار نفر پرستار بودهاند و این تعداد به جای کسانی میآیند که بازنشسته شدهاند، یا به خارج از کشور رفتهاند و یا به بیمارستانهای تازهتأسیس رفتهاند.
وی افزود: بهواقع تعداد مذکور نیروی مورد نیاز بیمارستانهای تازهتأسیس بود؛ یعنی عملاً نیرویی اضافه نشده است. در استان همدان شاهد این موضوع هستیم که نیرویی به بیمارستانها اضافه نشده و فقط تبدیل وضعیت بوده است؛ یعنی نیروی 89 روزه تبدیل به شرکتی شده، شرکتی تبدیل به قراردادی شده و قراردادی تبدیل به رسمی شده است. همان افراد قبلی نوع قراردادشان عوض شده و در بیمارستانها هستند که به این صورت، کمبودها همچنان باقی است.
زرینی گفت: کار پرستاران و پزشکان برای درمان بیماران بهصورت گروهی است که در جامعه درونخانوادگی پزشکی یکسری ایرادات داریم که این مسائل بیشتر مربوط به مدیران است؛ مثلاً یکی از سؤالاتی که وجود دارد در بحث نحوه تقسیم کارانهها بوده که میزان آن برای پزشک و پرستار چه مقدار باشد؟ اما پزشکان و پرستاران رابطه بسیار خوبی دارند و بهصورت تیمی مشغول به کار هستند.
وی مهمترین بخش مشکل را بحث مدیریتی برشمرد و اذعان کرد: امیدواریم که این مشکل حل شود، زیرا دیگر انرژی برای پیگیری نداریم؛ به هر کجا که میرویم به در بسته میخوریم. همچنین یکسری دخالتهای بیجا در مدیریتهای بیمارستان وجود دارد که از خارج کادر درمان بوده، درحالی که اصلاً تخصص ندارند و متأسفانه این مشکلات را پیش آورده است. مهمترین مشکل پرستاران همین بحث استخدامی، کارانهها و تعرفهگذاریها بوده و درنهایت موضوع فوقالعاده خاص که سازمان زندانها آن را دریافت کرده است.
این مقام مسئول افزود: درحال حاضر اگر بخواهم یک مورد کوچک از تبعیض را مثال بزنم اینکه ادارات نامهای دریافت کرده بودند تا یک ساعت زودتر تعطیل شوند که در تمام ادارات اجرا میشود؛ اگر در ماه شما 25 روز کاری داشته باشید، 25 ساعت از آن برای هر فرد کم شده، درصورتی که پرستاران این 25 ساعت را میروند و غیر از آن 100 ساعت هم اضافه درحال فعالیت هستند. پول این ساعات را چه کسی باید پرداخت کند؟ یعنی کارمند وزارت بهداشت یا کارمند آموزشوپرورش یا سایر ادارات باید از پرستاران اضافهتر حقوق بگیرند؟ یا مثلاً در سال 1400 همه ادارات بهصورت یک روز در میان سر کار میرفتند و شامل دورکاری میشدند، اما پرستار علاوهبر اینکه ساعت مقرر خود را میرفت، بهدلیل کمبود نیرو 50 تا 100 ساعت هم اضافهتر سر کار بود. کجا پول اضافهکاری آنها پرداخت شده است؟ چرا به ما گفته میشود باید اضافه کار کنید و پولی هم دریافت نکنید؟!
وی افزود: ما به چه کسی یا کجا شکایتمان را ببریم؟ اینها مشکلات جامعه پرستاری است که باید برای حل آنها یک عزم جدی داشت؛ وقتی مشکلات به استانداری گفته میشود، به علوم پزشکی ارجاع میدهند! درصورتی که اگر در این اداره حل میشد، دیگر برای شما بیان نمیشد. ما با علوم پزشکی مشکلی نداریم، اما مبلغ کارانهها ناچیز است و در حد توهین به همکاران است. مشکلات پرستاری بیشتر کشوری بوده، مثل کمبود نیرو و بحث فوقالعاده خاص و تبدیل وضعیت که انتظار داریم وقتی نامهای به استاندار ارسال میکنیم، با وزیر کشور درمیان بگذارند و بهواقع تمام استاندارها باید برای حل آن دست به کار شوند، وگرنه در استان همدان بیشتر مشکلات مدیریتی وجود دارد تا ساختاری!
در چندسال اخیر با ظهور و بروز ویروس کرونا و افزایش تعداد بیماران، میزان کار و ساعتهای کاری پرستاران افزایش یافت و موجب شد تا افراد بیشتری در این رابطه بهکار گرفته شوند؛ حال آنکه به آنها وعده استخدام هم داده شد. افزونبر اینکه پرستاران بهصورت داوطلبانه بهمنظور کمک به همنوع خود حضور داشتند، در این مدت زحمات زیادی را متحمل شدند تا بتوانند به بیماران کرونایی کمک کنند و به سیستم پزشکی کشور هم خدمت زیادی کردند، اما درحال حاضر هیچکدام از وعدهها و قولهای مسئولین محقق نشده، درحالی که کشور نیاز به وجود این پرستاران دارد. برای ساماندهی پرستاران هیچ رویهای درنظر گرفته نشده و این درحالی است که این قشر در روزهای کرونا شامل دورکاری هم نشدند و پای کار بودند و امروز هم کم شدن ساعت کاری شاملشان نشده و کارانه درخوری نیز دریافت نمیکنند. با توجه به اهمیت درمان در کشور از مسئولین انتظار میرود برای این متخصصین و ظرفیتهایشان چارهاندیشی کنند تا شاهد مهاجرت آنها بهدلیل بیکاری نباشیم.