ایران در برابر بدعهدیها «عمل متقابل» خواهد کرد
سخنگو و رئیس مرکز دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اینکه تعهدات بهگونهای تنظیم شده که کاملاً «متناظر» باشد، گفت: در هر مرحله اگر طرف مقابل از ایفای تعهد خود خودداری کند، ایران نیز مجاز به عمل متقابل خواهد بود؛ البته در روابط بینالملل بهترین ضمانت، قدرت یک کشور است. ایرانیان در 40 روز دفاع قهرمانانه اخیر، درس فراموشنشدنی به دشمن دادند و ثابت کردند در دفاع از عزت و استقلال خود، مصمم هستند.
اسماعیل بقایی در نشست خبری روز شنبه خود که در سالن شهدای استانداری همدان برگزار شد، با ادای احترام به مقام شامخ شهدای استان، بر نقش بیبدیل رسانهها در تبیین واقعیات و حراست از منافع ملی، تأکید کرد.
وی در ابتدای این نشست با ابراز خرسندی از حضور در دیار هگمتانه، اظهار کرد: باعث افتخار من است که در سالگرد شهادت جمعی از بهترین فرزندان این سرزمین، بهویژه شهید والامقام «علی شادمانی»، توفیق زیارت مردم نجیب و فهیم همدان را پیدا کردم. شرکت در مراسم گرامیداشت این شهید بزرگوار وظیفهای بود که بهواسطه مسئولیتم برعهده داشتم و معتقدم هیچ سفری کامل نخواهد بود، مگر آنکه دیداری صمیمانه با اصحاب رسانه و نخبگان خبری آن منطقه داشته باشیم.
* رسانه، عرصهای برای مقابله با جنگ ترکیبی
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با اشاره به جایگاه راهبردی رسانهها در دنیای امروز، افزود: نقش رسانه در صیانت از امنیت و منافع ملی بر کسی پوشیده نیست؛ اگر در گذشته رسانه پیوستی از دفاع محسوب میشد، در یکونیم سال اخیر خودِ عرصه رسانه به میدان اصلی جنگ تبدیل شده است. امروز شاهد یک جنگ شناختی و ترکیبی همهجانبه علیه ایران هستیم و در این میان، نقش شما خبرنگاران در تشریح حوادث و نشر روایت صحیح از مظلومیت و درعینحال اقتدار ایران، غیر قابل جایگزین است.
وی خاطرنشان کرد: دشمنان تلاش میکنند با استفاده از ابزار رسانه، شکستهای خود را بپوشانند و نقاط ضعفشان را قوت جلوه دهند تا پیروزیهای ملت ایران در عرصههای مختلف دفاعی را وارونه منعکس کنند.
* افشای ابعاد جدید از جنایات رژیم صهیونیستی و آمریکا
بقایی با اشاره به گذشت دو ماه از پایان درگیریهای اخیر، از افشای تدریجی ابعاد جنایات و شکستهای دشمن پرده برداشت و گفت: در زمان جنگ بسیاری از حقایق پوشیده میماند، اما اکنون رسانههای ما رسالتی سنگین در تبیین دروغپردازیهای دشمن دارند؛ جنایتی که در میناب و همچنین در منطقه «لامرد» تحت عنوان آزمایش موشک جدید صورت گرفت و منجر به شهادت و مجروح شدن حدود 140 تن از هموطنانمان شد، مصداق بارز جنایت جنگی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی است.
وی همچنین به حوادث مشابه اشاره کرد و افزود: تخریب مخازن آب آشامیدنی سیریک در استان هرمزگان و حوادثی همچون فاجعه میناب، باید بهدقت مستندسازی شده و به جهانیان نشان داده شود؛ این مستندسازی علاوهبر ثبت در تاریخ، میتواند نقش بازدارندگی ایفا کرده و از تکرار چنین فجایعی علیه ملت ایران، جلوگیری کند.
رئیس مرکز دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه با خطاب قرار دادن مردم همدان بهعنوان میراثداران تمدنی چندهزارساله، تأکید کرد: یکسال اخیر و حوادث آن در مقابل تاریخ شکوهمند ایران، برههای کوتاه است؛ ملت ایران در طول قرنها با شرایط مختلف وفق یافته و بر مشکلات و دشمنان ریز و درشت غلبه کرده است. غلبه بر دشمنانی که در این مدت به ایران هجوم آوردهاند، برای ایرانیانی که از گردنههای سختتر تاریخی عبور کردهاند، کار دشواری نیست.
بقایی در ادامه سخنان خود ابراز کرد: رسالت امروز ما این است که نسلهای آینده بدانند ملت ایران چگونه در این روزهای تاریخی با انسجام و اتحاد، دشمن را شناختند و برای فائق آمدن بر اهریمنانی که هیچ حد و مرزی در جنایت نمیشناسند، مصمم ایستادگی کردند.
* ظرفیتهای «همدان» در اولویت دیپلماسی استانی و اقتصادی
رئیس مرکز دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه ایران با اشاره به رویکرد جدید این وزارتخانه در دولت سیزدهم، تصریح کرد: معاونت دیپلماسی اقتصادی ما در دو سال اخیر برنامه دیپلماسی استانی را با تمرکز بر شناسایی ظرفیتهای بومی و اتصال فعالان اقتصادی به بازارهای جهانی، تعریف کرده است؛ اگرچه بهدلیل شرایط اخیر، برخی از این نشستها (مانند نشستهای خراسان رضوی و شیراز) با وقفهای کوتاه مواجه شد، اما وزارت خارجه مصمم به ادامه این مسیر است.
وی با اشاره به نقش دفتر نمایندگی وزارت خارجه در استان، افزود: حضور یکی از دیپلماتهای باسابقه ما در همدان، ظرفیت بسیار خوبی برای تبدیل امکانات بالقوه استان به فرصتهای بالفعل، بهویژه در حوزه گردشگری و مراودات تجاری است که در چارچوب دیپلماسی اقتصادی با قوت پیگیری خواهد شد.
* «تنگه هرمز»، اعمال حاکمیت ملی و صیانت از امنیت بینالمللی
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره موضع آمریکا نسبت به وضعیت تنگه هرمز، با قاطعیت گفت: پذیرش یا نپرفتن آمریکاییها برای ما تعیینکننده نیست؛ ما براساس منافع ملی و اصول حقوق بینالملل عمل میکنیم. تنگه هرمز طبق حقوق بینالملل در قلمرو سرزمینی ایران و عمان قرار دارد و اعمال حاکمیت ایران بر این آبراه، در راستای تأمین امنیت ملی و حق حاکمیت ما است.
وی ادامه داد: هرچند ایران عضو کنوانسیون 1982 حقوق دریاها نیست، اما براساس «حقوق عرفی بینالملل»، رژیم تردد در این تنگه مشخص است. تجربه دو ماه اخیر نشان داد که آمریکا و رژیم صهیونیستی از این آبراه برای تهدید امنیت و نقض حاکمیت ایران سوء استفاده کردند؛ بنابراین ایران مجاز و محق است که تدابیر لازم را برای جلوگیری از تداوم این وضعیت، بیندیشد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران تأکید کرد: اقدامات ایران برای مدیریت تردد ایمن در تنگه هرمز علاوهبر صیانت از امنیت ملی، در جهت «خیر عمومی جامعه بینالمللی» است؛ ما این موضوع را با همکاری کشور عمان و مشورت کشورهای منطقه پیش خواهیم برد و یقین داریم جامعه جهانی نیز از تضمین ایمنی تردد در این آبراه راهبردی، استقبال میکند.
بقایی با تأکید بر اینکه رسانهها بازوی توانمند سیاست خارجی در خنثیسازی جنگ شناختی هستند، اظهار کرد: انتشار بهموقع و دقیق اخبار مرتبط با موضوعات مختلف در حوزه سیاست خارجی و ارائه روایت دسته اول و مبتنی بر واقعیات، بسیار حائز اهمیت است. ما با نوعی هرجومرج روایتی از سوی منابع غربی مواجهیم که عمدتاً بر پایه جعلیات است. رسانههای داخلی باید با نقش «دروازهبانی خبر»، از ترجمه بدون فیلتر اخبار بیمبنای غربی، پرهیز کنند.
* روایت فرازونشیب مذاکرات با میانجیگری پاکستان
وی در پاسخ به پرسشی درباره روند مذاکرات غیر مستقیم اخیر تصریح کرد: از زمان اعلام آتشبس در 19 فروردینماه، فرآیندی با میانجیگری کشور پاکستان آغاز شد که بهدلیل رویکرد غیر متعارف و مواضع ضد و نقیض مقامهای آمریکایی، با فرازونشیبهای بسیاری همراه بوده؛ تغییر مداوم دیدگاههای طرف آمریکایی علاوهبر دشوار کردن کار میانجیگرها، باعث طولانی شدن روند شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران افزود: ما وظیفه داریم با بدبینی و احتیاط فوقالعاده این روند را دنبال کنیم، چراکه در همین مسیر مذاکراتی یکونیم سال گذشته، طرف آمریکایی دوبار همچون قبل مرتکب بدعهدی و حتی جنایات بزرگ علیه ملت ایران شده است؛ بنابراین هر گامی از سوی ما با دقت، حزم و دوراندیشی برداشته میشود.
بقایی درخصوص محتوای گفتوگوها روشنگری کرد و ادامه داد: باید درنظر داشت که آنچه اکنون مطرح است، یک توافق نهایی نیست، بلکه تفاهمی بر سر رئوس کلی اختلافات است؛ در رابطه با خاتمه جنگ و برخی از موضوعات، راه حلهایی مورد توافق قرار خواهد گرفت.
وی افزود: براساس تجارب قبلی، تصمیم داریم در این مرحله به جزئیات موضوع هستهای ورود نشود و گفتوگوهای فنی در این خصوص، به یک بازه زمانی 60 روزه موکول شود. درحال حاضر تمرکز اصلی تفاهم بر موضوعاتی چون پایان جنگ، رفع راهزنیهای دریایی آمریکا، توقف تعرض به کشتیرانی ایران و مدیریت تردد در تنگه هرمز است.
* زمان امضای تفاهم قطعی نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه نشست خبری خود با اشاره به احتمال امضای تفاهم در روزهای آتی، بر لزوم هوشیاری در برابر تزلزل مواضع آمریکا تأکید کرد و قدرت دفاعی ایران را برترین تضمین برای صیانت از منافع ملی دانست.
بقایی در پاسخ به سؤالی درباره زمان امضای تفاهم اخیر گفت: باید کمی منتظر ماند. قطعاً این اتفاق فردا نخواهد بود، اما احتمال وقوع آن در روزهای آتی منتفی نیست؛ بااینحال، بهدلیل تزلزل و رفتار غیر قابل پیشبینی طرف مقابل در روند مذاکرات، در اظهار نظرها محتاط هستیم.
وی درخصوص ابزارهای مقابله با بدعهدی طرف مقابل تصریح کرد: تعهدات بهگونهای تنظیم شده که کاملاً متناظر باشد؛ در هر مرحله اگر طرف مقابل از ایفای تعهد خود خودداری کند، ایران نیز مجاز به عمل متقابل خواهد بود. البته در روابط بینالملل، بهترین ضمانت، قدرت یک کشور است و ایرانیان در 40 روز دفاع قهرمانانه اخیر، درس فراموشنشدنی به دشمن دادند و ثابت کردند در دفاع از عزت و استقلال خود، مصمم هستند.
* استقبال از تکثر آرا و دیدگاههای نخبگان
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با اشاره به پویایی جامعه ایران و نقدهای موجود به روند مذاکرات، افزود: وزارت خارجه با سعه صدر، پذیرای دیدگاههای مختلف است. دغدغهمندی نسبت به امنیت ملی، امری مقدس است و بیان این نظرات تا زمانی که منجر به تفرقه نشود، باعث هوشیاری بیشتر تصمیمگیران خواهد شد.
بقایی در بخش مهمی از سخنان خود به روابط با کشورهای منطقه پرداخت و گفت: ما با هیچیک از همسایگان خود دشمنی نداریم و آنچه در جریان جنگ اخیر رخ داد، ناشی از عدم پایبندی برخی کشورهای منطقه به مسئولیتهای حقوقی خود بود؛ اجازه دادن به دشمن برای استفاده از قلمرو خاکی، آبی یا هوایی جهت حمله به ایران، یک عمل خلاف قوانین بینالملل و غیر قانونی است که برای آن کشورها مسئولیت ایجاد میکند.
وی خاطرنشان کرد: ما در راستای حق دفاع مشروع، مبدأ اقدامات متجاوزانه را هدف قرار دادیم که کاملاً منطبق بر حقوق بینالملل بود؛ بااینحال، کماکان همسایگان را به همکاری برای شکلدهی به «امنیت دستهجمعی» دعوت میکنیم. تنها راه رسیدن به امنیت پایدار، خاتمه حضور نظامی بیگانگان در منطقه و اتکا به ظرفیتهای کشورهای همسایه است.
بقایی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات برخی مقامات سابق و فعلی آمریکا، گفت: مقامات آمریکایی بهراحتی دروغ میگویند و مواضع خود را تغییر میدهند. اینکه مکرراً ادعا میکنند توافق نزدیک است، صرفاً بخشی از جنگ روانی آنها برای ایجاد تفرقه در حاکمیت است. تکلیف مذاکرات، تیم مذاکرهکننده و میانجیها کاملاً روشن است و نباید فریب این روایتسازیهای جعلی را خورد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران با اشاره به لزوم سرعت عمل رسانههای داخلی در انتشار اخبار و روایت اول، افزود: گاهی ما نخستین خبر را منتشر میکنیم، اما رسانههای خودمان صبر میکنند تا همان خبر با پردازش رسانههای غربی منتشر شود و سپس به آنها استناد میکنند؛ برای نمونه در سفر هیئت قطری، ایسنا نخستین خبر را کار کرد، اما بسیاری از رسانهها پس از بازنشر در منابع خارجی، به سراغ ما آمدند.
وی ابراز کرد: از رسانهها میخواهیم قبل از بازنشر چنین شایعاتی، با یک تماس ساده از صحت آن مطلع شوند تا در دام جنگ روانی دشمن نیفتند.
رئیس مرکز دیپلماسی عمومی وزارت خارجه درخصوص پیگیری حقوقی جنایات صورتگرفته علیه ایران تصریح کرد: نخستین وظیفه ما مستندسازی دقیق این جنایات برای ثبت در تاریخ و اقدام حقوقی است؛ هرچند میدانیم سازمانهای بینالمللی تحت فشار و تحریمهای آمریکا، عدالت را بهدرستی اجرا نمیکنند، همانطور که در برخورد با گزارشگر ویژه حقوق بشر فلسطین و دیوان بینالمللی کیفری دیدیم که با تحریم مواجه شدند، اما ما از هیچ فرصتی برای افشای وحشیگریهای آنها نمیگذریم.
وی با تمجید از اقدامات نمادین در عرصه بینالملل، گفت: ما جلسات ویژهای در شورای حقوق بشر و نشستهای بینالمللی با همکاری دانشگاهها برای تبیین جنایات میناب و سایر موارد برگزار کردهایم تا این وقایع بهعنوان مصداق بارز جنایت جنگی آمریکا و رژیم صهیونیستی در جهان شناخته شوند.
* لبنان، خط قرمز تفاهمات دیپلماتیک
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر لزوم توقف جنایات رژیم صهیونیستی، تصریح کرد: در متن تفاهم پیش رو، صراحتاً قید شده است که آتشبس در تمام جبههها، بهویژه در لبنان، باید بخشی از تفاهم و خاتمه جنگ باشد. تلاشهای دیپلماتیک و حتی اقدامات دفاعی و ضربات ما علیه رژیم صهیونیستی، همگی در راستای تحقق این هدف و برقراری امنیت در منطقه بوده است.
وی درخصوص داراییهای مسدودشده ایران گفت: ما مصمم هستیم داراییهایی که متعلق به مردم ایران است و سالها به ناحق دسترسی ما به آنها قطع شده، آزاد شود. سازوکارهای لازم پیشبینی شده و این موضوع، بخش لاینفک و غیر قابل تغییر هرگونه تفاهمی خواهد بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به تعامل سازنده وزارت خارجه و مجلس شورای اسلامی، افزود: رابطه ما با نمایندگان و کمیسیون امنیت ملی بسیار نزدیک و مستمر بوده و نکته حائز اهمیت این است که ریاست هیئت مذاکرهکننده برعهده شخص رئیس مجلس بوده؛ این امر نشاندهنده بالاترین سطح انسجام، وحدت و هماهنگی بین اجزای مختلف نظام برای پیشبرد روند دیپلماتیک است.
* همافزایی بیسابقه میدان و دیپلماسی
بقایی با تمجید از ایثار مدافعان وطن، به تعامل دستگاه دیپلماسی و نیروهای مسلح اشاره و خاطرنشان کرد: دیپلماسی و میدان، هر دو به پشتوانه مردم و خیابان عمل میکنند. هماهنگی میان این دو بخش در یکونیم سال اخیر، بیسابقه بوده است؛ اگر کشور توانست از چالشهای بزرگ عبور کند، مدیون این همکاری تنگاتنگ است.
وی در پایان سخنانش تأکید کرد: وظیفه ما این است که در تراز ملت بزرگ ایران ظاهر شویم؛ صدای رسای آنها در سازمانهای بینالمللی باشیم، مانع از اجماعسازی علیه کشور شویم و از دستاوردهای ملی و منافع مردم در پای میز مذاکره با قدرت، صیانت کنیم. فرآیند دفاع از منافع ملی کماکان ادامه دارد و ما تا رسیدن به نتیجه مطلوب، از هیچ کوششی فروگذار نخواهیم کرد.
