سعید ماهری: ایستگاه تولید بذور مرتعی شهرستان بهار با 87 هکتار وسعت زیر کشت، به عنوان یگانه مرکز تخصصی تولید بذر در استان همدان، نقشی بی‌بدیل در تأمین پوشش گیاهی مقاوم برای طرح‌های آبخیزداری، بیولوژیک و بیومکانیک ایفا می‌کند.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزاری شهرستان بهار گفت: این مرکز در تازه‌ترین ارزیابی سازمان منابع طبیعی کشور، در ردیف برترین ایستگاه‌های تولید بذر در ایران قرار گرفته است.
مهدی محمدی، رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان بهار، با ارائه جزئیات عملکرد سال جاری گفت: سطح زیر کشت گونه‌های مرتعی شامل 5 هکتار بروموس اینرمیس، یک هکتار دزرتروم، 7 هکتار النگاتوم، و کشت جدید 5 هکتار دزرتروم و 7 هکتار تومنتلوس است و در سالهای آتی سطح زیر کشت آن افزایش خواهد یافت.
وی میانگین تولید سالانه (1405) این ایستگاه را حدود 5 تن بذر اعلام کرد و افزود: راندمان برداشت به ازای هر هکتار برای گونه دزرتروم 600 کیلوگرم، بروموس اینرمیس 300 کیلوگرم و النگاتوم 500 کیلوگرم ثبت شده است.
وی افزود: همچنین گونه بروموس تومنتلوس از سال دوم کشت به اوج بازدهی می‌رسد که افق مناسبی برای افزایش تولید در سال‌های آتی ترسیم می‌کند.
هم‌اکنون بروموس اینرمیس در حال برداشت است
رئیس اداره منابع طبیعی بهار با تشریح فرآیند فنی–علمی تولید بذر گواهی‌شده، خاطرنشان کرد: عملیات برداشت تنها زمانی آغاز می‌شود که رطوبت بذر بین 14 تا 18 درصد باشد؛ این کار در ساعات خنک روز و با کمباین‌های مخصوص انجام می‌گیرد.
وی اعلام کرد: هم‌اکنون بروموس اینرمیس در حال برداشت است و دزرتروم تا دو هفته دیگر آماده برداشت خواهد بود و النگاتوم نیز اواخر شهریور با توجه به میزان رسیدگی بذور، وارد مرحله درو می‌شود.
وی تأکید کرد: پس از برداشت، بذور تحت فرآیند بوجاری قرار گرفته و پیش از ذخیره‌سازی در انبارهای استاندارد، نمونه‌ها برای تعیین درصد خلوص و قوه نامیه به مراکز تحقیقاتی ارسال می‌شود و در صورت تأیید کیفیت، لیبل استاندارد بر روی بسته‌بندی‌های 25 کیلوگرمی نصب و بذرها برای کپه کاری پاییزه در مناطق دچار آتش‌سوزی، چرای بی‌رویه یا فرسایش توزیع می‌گردد.
چالش‌های فراروی تولید؛ از تنش خشکی تا آسیب مکانیکی
محمدی با اشاره به معضل کاهش قوه نامیه، آن را ناشی از عواملی چون تنش‌های خشکی، آفات قارچی و آسیب‌های مکانیکی حین برداشت دانست و گفت: برای غلبه بر این موانع، برنامه‌های نظارتی سختگیرانه در حوزه زمان‌بندی دقیق آبیاری، کوددهی و پایش مستمر سلامت مزارع اجرا می‌شود تا کمترین افت کیفی در بذرهای تولیدی رخ دهد.
افق توسعه؛ از نوسازی زیرساخت تا تبدیل به قطب آموزشی–پژوهشی
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری بهار در تشریح چشم‌انداز توسعه این مرکز، محورهای زیر را برشمرد و گفت: نوسازی ماشین‌آلات و احداث انبارهای استاندارد با دمای زیر 15 درجه، بهینه‌سازی سیستم‌های آبیاری و افزایش راندمان مصرف آب، ورود به عرصه تکثیر گیاهان دارویی و تدوین تقویم دقیق تولید را از برنامه‌ها دانست.
وی از تلاش برای تبدیل ایستگاه به پایگاه آموزشی–پژوهشی با همکاری دانشگاه‌ها و اجرای طرح‌های پایلوت برای کشت گونه‌های جدید خبر داد و گفت: ارتقای این ایستگاه نه تنها یک ضرورت محلی، بلکه گامی راهبردی در مدیریت پایدار سرزمین و تأمین امنیت زیستی کشور محسوب می‌شود.
وی اظهار کرد: بذرهای تولیدی در این ایستگاه که کاملاً سازگار با اقلیم منطقه و استان همدان هستند، تنها منبع تأمین بذر مرتعی استان به شمار می‌روند و در فصل پاییز برای احیای مراتع تخریب‌یافته در سطح استان مورد استفاده قرار می‌گیرند.
محمدی تصریح کرد: این مرکز با حفظ رکورد تولید سالانه 5 تن، نقش کلیدی خود را در بازسازی پوشش گیاهی غرب کشور تثبیت کرده است و در سالهای آینده هم سطح زیر کشت و هم تناژ محصولات افزایش خواهد یافت.