آیتالله طاهری عالمی سادهزیست و نخبهپرور
سپهرغرب، گروه سرآمدان- شهره کرمی؛ یکی از پیشکسوتان امور تربیتی در استان همدان گفت: آیتالله حسن طاهری، که خدا او را حفظ کند، عالمی سادهزیست است که در دوران مسئولیت خود در معاونت پرورشی آموزشوپرورش همواره بهدنبال جذب نخبگان بوده است.
در گذرگاه تاریخ، شناخت و بازخوانی سیره بزرگان، تنها روایت یک گذشته سپریشده نیست؛ بلکه مشعلی است که مسیرِ پرفراز و نشیبِ امروز را روشن میسازد. جوامعِ پویا و بالنده، مدیونِ کسانی هستند که در بزنگاههای تاریخی، با تلاقیِ هوشمندانه «تعهد»، «تخصص» و «تجربه»، معماریِ ساختارهای اجتماعی را بر عهده گرفتهاند.
پاسداشتِ این شخصیتهای برجسته و واکاویِ زیستِ فکری و مدیریتی آنان، نه یک تعارفِ کلامی، که ضرورتی راهبردی برای پیوند میان نسلهای پیشرو و حافظانِ فرهنگ و تربیت است تا الگویِ مدیریتِ کارآمد، در غبارِ زمان به فراموشی سپرده نشود.
نام آیتالله طاهری در میان چهرههای ماندگار همدان، یادآور دورانی است که معاونت پرورشی آموزشوپرورش، نه یک نهاد صرفاً اداری، بلکه کانون تحول فکری و معنوی استان بود؛ دورانی که در آن، اهمیت مسائل تربیتی با سطوح عالی مدیریتی برابری میکرد.
اکنون محمد نباتی، از پیشکسوتان امور تربیتی و مدیران خوشسابقه استان، در روایتی شنیدنی به بازخوانی ابعاد ناگفتهای از این سبک مدیریتی میپردازد. این گزارش، تنها مرور خاطرات نیست، بلکه بررسیِ الگویی از «مدیریت جهادی» است که در آن، خلوصِ طلبگی با هوشمندیِ اجرایی ترکیب شده است. این سبکِ مدیریتی نشان میدهد که چگونه بزرگان با اندیشه و عمل خود، میتوانند روح تازهای به کالبدِ یک سیستم بدمند. متن این روایت را در ادامه میخوانید:
*آغاز یک مسیر؛ حکمی که مسیر خدمت را تغییر داد
محمد نباتی خاطراتش را از شهریور 1368 اینگونه آغاز کرد: آن زمان که مجروح جنگی بودم، دوست داشتم در کلاس درس حضور داشته باشم و مستقیماً فعالیت تربیتی انجام دهم. با همین روحیه نزد حاجآقای طاهری رفتم تا حکمم را بگیرم و برای تدریس به کلاس بروم. اما ایشان با نگاهی نافذ گفتند؛ «آقای نباتی، لفظاً و معناً شما باید در اداره کل بمانید.» این جمله نقطه عطفی در مسیر خدمت من شد. آنجا بود که فهمیدم تصمیم ایشان قطعی است و باید در بدنه تخصصی اداره کل بمانم.
*مدیریتی مبتنی بر شایستهسالاری و قدرتِ جذب
وی فضای معاونت پرورشی در دوران مدیریت آیتالله طاهری را بسیار پویا توصیف کرد و گفت: او نهتنها مدیری مقتدر، بلکه «جذبکننده نخبگان» بود. او بهدلیل عزتنفس و منش والایی که داشت، همیشه بهدنبال جذب افراد قوی و کارآمد بود. همین رویکرد باعث شده بود معاونت پرورشی چنان جایگاهی پیدا کند که در بسیاری از جلسات، اعتبار آن با جایگاه مدیرکل برابری میکرد و گاه حتی از آن فراتر بود. او مجموعهای از افراد عالم و متخصص را گرد هم آورده بود که هر یک از آنها منشأ خیر و برکت بودند.
*مدیریت بحران؛ گرهگشایی در سطوح عالی
یکی از خاطرات برجسته این معلم بازنشسته، ورود مستقیم و مقتدرانه آیتالله طاهری به مسائل پیچیده دانشآموزی است. دانشآموزانی که بهدلیل شرایط حاد خانوادگی، نیازمند تصمیمگیریهای فوریِ چندسازمانی بودند.
نباتی در این باره گفت: جلسهای با حضور مدیرکل وقت آموزشوپرورش، مدیرکل بهزیستی، مدیرکل کمیته امداد و رئیس وقت دادگستری تشکیل دادیم. حضور این چهار مدیرکل تنها برای حل مشکل چند دانشآموز، نشاندهنده نفوذ کلام و جایگاه والای حاجآقا طاهری بود.
وی ادامه داد: ایشان با درایت و قاطعیت، تصمیمی سرنوشتساز برای نجات این بچهها از محیط آسیبزا گرفت. او صرفاً یک مدیر نبود؛ انسانی دغدغهمند بود که برای رفع رنج مردم، شب و روز نمیشناخت.
*سادهزیستی؛ فراتر از نمادها
وی در ادامه گفت: پس از 6 سال فعالیت بهعنوان کارشناس مسئول تحت مدیریت ایشان، آیتالله طاهری برای خدمت در سازمان تبلیغات اسلامی انتخاب شدند. بسیاری از مدیران تمایلی به رشد نیروهای زیرمجموعه خود ندارند، اما ایشان با روح بزرگی که داشتند، مرا برای جایگزینی خود معرفی کردند. حتی پس از آن نیز در جلسات ما شرکت میکردند و راهنماییهای لازم را ارائه میدادند.
از نگاه این معلم بازنشسته، سادهزیستی آیتالله طاهری نه یک شعار، بلکه بخشی از منش طلبگی او بود. ایشان بنیانگذار سازمان تبلیغات اسلامی در استان همدان بودند.
نباتی در توصیف فضای کاری ایشان در این سازمان گفت: در حالی که برخی بهدنبال تجملات و مبلمانهای اداری هستند، آیتالله طاهری در ابتدای تأسیس سازمان تبلیغات، تنها با یک میز کوچک و پشتی ساده، روحیه بیتعلقی به دنیا را به نمایش گذاشت و الگویی برای همه شده بود. این سادهزیستی، نشان از روح بزرگ و منش والای ایشان داشت. حتی در دوران حضور در آموزشوپرورش نیز سادهزیست بودند و دفتر کار سادهای داشتند.
وی افزود: آیتالله طاهری در دوران امامت جمعه شهر رزن نیز بسیار تأثیرگذار و الگویی ممتاز بود. ایشان با سبکی کاریزماتیک، امور را با همکاری فرمانداران از هر طیف و نگرشی پیش میبرد و با نگاهی پدرانه، همه را منسجم و متحد هدایت میکرد.
این پیشکسوت امور تربیتی ادامه داد: این منطقه عالمپرور و دیار بزرگانی چون ملاحسینقلیخان و آیتالله آخوند است. مردم این دیار علاوه بر هوش بالا، از خلق و خوی نیکویی نیز برخوردارند.
نباتی با بیان اینکه آیتالله طاهری اکنون بهعنوان نماینده آیتاللهالعظمی نوری همدانی در همدان فعالیت دارند، افزود: ایشان همچنان بهعنوان مدرس حوزه علمیه و سخنرانی برجسته، منشأ خیر و برکت هستند.
*شخصیتی علمی با تسلط بر منابع شیعه و اهلسنت
وی در بخش دیگری از گفتوگو به عمق دانش و معرفت آیتالله طاهری اشاره کرد و او را یکی از استوانههای علمی حوزه دانست و گفت: ایشان علاوه بر مطالعات عمیق در احادیث شیعه، با تسلطی مثالزدنی بر منابع اهلسنت، عالمانه به تحلیل نقاط اشتراک و تفاوتها میپرداختند.
وی افزود: این نکتهسنجی و ورود عالمانه به مباحث تربیتی که برآمده از مطالعات قرآنی و روایی است، او را به چهرهای متمایز تبدیل کرده است. در جلسات خصوصیاش نیز، همواره یادی از استادان بزرگی همچون علامه حسنزاده آملی در میان بود که نشان میدهد او در مکتبِ شاگردانِ برجسته امام خمینی (ره) رشد کرده است.
*قاطعیت در کنار وحدتبخشی
رئیس شورای ائتلاف نیروهای انقلاب اسلامی همدان، ترکیب «مهربانی» و «قاطعیت» را ویژگی بارز آیتالله طاهری دانست و افزود: او با وجود تلاش برای حفظ وحدت و انسجام میان گروههای مختلف سیاسی، هرجا پای حق و عدالت در میان بود، ذرهای کوتاه نمیآمد. قاطعیت ایشان در بزنگاههای اجتماعی و تربیتی، بسیار تأثیرگذار و ستودنی بود.
نباتی با اشاره به ویژگیهای این عالم وارسته گفت: او با برگزاری درس اخلاق هفتگی برای مدیران استان، تلاش میکرد فضای مدیریتی را با مباحث معنوی پیوند بزند.
به گفته او، آیتالله طاهری با مسئولان استان، بهویژه مرحوم آیتالله موسوی همدانی (نماینده اسبق ولیفقیه)، ارتباطی بسیار صمیمی و دوستانه داشت.
وی در پایان سخنانش، ضمن ادای احترام به این شخصیت وارسته، او را نهتنها یک معلم و مدیر، بلکه «سرمایهای معنوی» برای همدان دانست که مسیر خدمت و تربیت را با اخلاص و دانش گره زده است.
*درسی برای مدیرانِ آینده
آنچه محمد نباتی درباره آیتالله طاهری روایت کرد، فراتر از یک خاطره از گذشته است؛ روایتی از «اصالت در مدیریت» که در دنیای پرشتاب امروز، بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم.
این گزارش بیش از آنکه صرفاً تجلیل از یک شخصیت باشد، یادآوری مهمی برای حافظه مدیریتی ماست؛ اینکه مدیریت موفق نه به ابزارهای مدرن و تشریفات اداری، بلکه به پیوند «تخصص»، «تعهد اخلاقی» و «سادهزیستی آگاهانه» وابسته است. آیتالله طاهری نیز نه با تکیه بر جایگاه اداری، بلکه با قاطعیت اخلاقی و دلسوزی پدرانه، معاونت پرورشی را به معیاری برای سنجش عدالت و تربیت تبدیل کرد.
شاید مهمترین درس این روایت آن باشد که مدیران اثرگذار، کسانی نیستند که فقط بر صندلی مدیریت تکیه میزنند؛ بلکه کسانی هستند که با درک عمیق از مسائل انسانی، برای حل مشکلات وارد میدان میشوند و گرههای پیچیده را باز میکنند. چنین افرادی میراثی از خود به جا میگذارند که سالها پس از پایان مسئولیتشان، نامشان همچنان با نیکی و خیرخواهی در یادها میماند.
این روایت میتواند چراغ راهی برای نسلهای جوان در عرصه مدیریت فرهنگی و آموزشی باشد؛ نسلی که باید بداند ماندگاری در دل مردم و تاریخ، تنها از مسیر اخلاص، دانش روز و پایبندی جدی به حق و عدالت میگذرد.
