معرفی مکانهای دیدنی مریوان
سپهرغرب، گروه گردشگری: تقریباً همه ما ایرانیها اعتقاد داریم که در حق گردشگری این مملکت جفا شده است. وقتی در جمعی صحبت از مسافرت به مکانهای مختلف دنیا است، حتماً این جمله برای یکبار هم که شده، گفته میشود که: «ایران خودمان هم مکانهای دیدنی کم ندارد.»
واقعیت آن است که این جمله کاملاً درست است؛ اما معمولاً وقتی تصمیم میگیریم تا به مکانهای دیدنی ایران سفر کنیم، متوجه میشویم که خودمان چیز زیادی از آنهمه مکان دیدنی که حرفش را میزدیم، نمیدانیم!
ایران پُر از جاذبههای گردشگری است که کمتر دیده شدهاند و مردم شناخت زیادی از آنها ندارند. یکی از این مکانها که در بحث گردشگری کمتر اسمش به گوش هر کسی خورده، استان کردستان است. مردم کمتر با جاذبههای شگفتانگیز این استان آشنایی دارند و کردستان را بیشتر با نام شهر مرکزیاش یعنی سنندج میشناسند؛ درحالی که یکی از زیباترین شهرهای کردستان، مریوان است.
اگر از مرکز استان کردستان یعنی شهر سنندج 125 کیلومتر به سمت غرب حرکت کنید، رفتهرفته مناظر طبیعی حیرتآوری پیش چشمانتان خودنمایی میکنند. این مناظر نوید آن را میدهند که به مریوان رسیدهاید؛ مریوان با کوهها و دشتهای سرسبز و زندهاش، انگشتری است که به نگین دریاچه زریوار مزین شده است. دریاچه زریوار بزرگترین چشمه آب شیرین دنیا بوده که البته بهخاطر عدم رسیدگیهای اخیر و رشد نیزارها کمکم آن فروغ گذشته را از دست میدهد؛ اما بااینحال هنوز هم منظرهای فوقالعاده دارد که شما را شگفتزده خواهد کرد.
شهر مریوان بهخاطر مرز مشترکی که با عراق دارد، بهواسطه واردات و صادرات وضع اقتصادی خوبی داراست. مخصوصاً بازارهای مرزی که کالای اصلیشان پارچه و لباس هستند، قطب جذب مسافر مهمی از این شهر بهحساب میآیند. آبوهوای بسیار مطلوب و سرزنده این شهر بهخاطر جریانهای هوایی مدیترانهای است که پس از برخورد با ارتفاعات کوهها، بارشهای زیادی را با خود برای این منطقه به ارمغان میآورند. بارشهایی که جاذبههای طبیعی گردشگری حیرتآوری در این شهر پدید آورده است؛ مکانهای دیدنی مریوان بهقدری زیاد هستند که اگر یکبار قدم در آن بگذارید، دیگر نمیخواهید از این بهشت گمشده بیرون بیایید.
چرا به این شهر مریوان میگویند؟!
داستانها و روایتهای متعددی وجود دارد که چرا نام این شهر به مریوان شهرت یافته است. عدهای معتقدند از آنجایی که مریوان در زبان و گویش کردی به معنی مرغابی است و دریاچه زریوار مأمن و زیستگاه انواع گوناگونی از مرغابیهاست، به همین جهت نام آن به مریوان، یعنی شهر مرغابیها شهرت یافته است.
از آنطرف گروه دیگری هم هستند که معتقدند محصولات جنگلی مانند کتیرا و مازوج که در این منطقه بسیارند، در گذشته بسیار مورد علاقه تجار مروی بوده که به این شهر میآمدهاند. تُجاری که رفتهرفته در اینجا ساکن شدهاند و نام شهرشان را مریوان گذاشتهاند.
اما گروه سومی هم وجود دارند که برخلاف دو گروه قبلی معتقدند پس از شکست و خروج خاندان امویان، مروانیان به این منطقه فرار کردهاند و شهری بنا نهادهاند که به مریوان شهرت یافته است.
اما دلیل انتخاب این نام هرچه که باشد، هیچ تأثیری بر طبیعت شگرف و جادوی این مکان ندارد.
جمعیت شهر مریوان
طبق آخرین سرشماری عمومی که در سال 1395 صورت گرفته، آمار جمعیت ساکنین مریوان به عبارت زیر است:
جمعیت کل شهرستان 195 هزار و 263 نفر است که از این تعداد 151 هزار و 188 نفر ساکنین مناطق شهری و 44 هزار و 74 نفر ساکنین مناطق روستایی هستند. مریوان ازنظر جمعیت سومین شهر بزرگ استان کردستان بهشمار میرود که از میان کل جمعیتش 9 هزار و 956 نفر را مردان و 95 هزار و 307 نفر را زنان شکل میدهند؛ این آمار بهخوبی نشان میدهد که مریوان شهر پُرجمعیتی نیست.
حالا که اطلاعات کلی درباره زیستبوم این ناحیه بهدست آوردید، بهتر است به سراغ معرفی مکانهای دیدنی مریوان برویم.
دریاچه زریوار
دریاچه زریوار با ارتفاع یکهزار و 250 متر از سطح دریا، در فاصله دو کیلومتری از شهر مریوان قرار گرفته است. در مورد اندازه و وسعت دریاچه نمیتوان اطلاعات دقیقی داد، چراکه بهواسطه تغییر حجم آبش در فصول مختلف، اندازهاش تغییر میکند. کمترین عمق آب در این دریاچه دو متر و بیشترین عمق 6 متر بوده، دریاچه زیبای زریوار همانطور که قبلاً هم اشاره کردیم، بزرگترین چشمه آب شیرین در جهان است.
اما جدای از اطلاعات آماریاش، دریاچه زریوار منظره فوقالعادهای دارد. اگر دوست دارید طعم تجربهای تکرارنشدنی در دل طبیعتی بکر را بچشید، حتماً توصیه میکنیم که از این دریاچه دیدن کنید. پوشش گیاهان آبزی و گیاهانی که در اطراف این دریاچه میرویند، ازجمله نیلوفر آبی، نعناع، بزواش، جگن و هزاران هزران نی، دریاچه زریوار را به زیستگاهی بسیار ایدهآل برای انواع گونههای جانوری ازجمله ماهیها، پرندگان و پستانداران مختلف تبدیل کرده است.
آبشار گویله یکی از مکانهای دیدنی مریوان
اگر در مسیر مریوان- سقز رانندگی میکنید، حتماً به شما توصیه میکنیم سری هم به آبشار گویله بزنید. درواقع پیشنهاد میکنیم بهجای سر زدن وقتتان را مدیریت و حتماً از این آبشار دیدن کنید. آبشار گویله بهویژه در اوایل فصل بهار، یکی از زیباترین و بهترین مکانهای دیدنی مریوان است؛ آبشار شگفتانگیزی که از کوه پایین میریزد و حیات سبز زمینهای پاییندست را ممکن میکند.
البته اگر قصد دیدن این آبشار را دارید، توصیه میکنیم لوازم اولیه و آمادگی لازم را داشته باشید. چون ناچار باید مقداری کوهنوردی کرده و در دل جنگل پیادهروی کنید.
غار «کونا شم شم» از دیگر مکانهای دیدنی مریوان
جاذبههای گردشگری مریوان بسیار زیادند و ازجمله آنها غار کونا شم شم است.
این غار سحرآمیز که در نزدیکی روستای تراقتپه واقع شده، در کوه چهلچشمه قرار دارد. غار کونا شم شم از سنگهای آهکی منطقه شکل یافته و دارای سه دهانه مجزا است؛ این غار علاوهبر اینکه یک جاذبه گردشگری طبیعی بوده، یک اثر باستانی هم هست. چراکه سفالینههای بهدستآمده از آن که به دوره دالمایی تعلق دارند، بهخوبی نشان میدهد که قبلاً سکونتگاه مردمان آن دوره بوده است. اگر به داخل فضای غار بروید، هنوز هم میتوانید نقاشیهای دیواری باستانی را مشاهده کنید.
کونا شم شم به سکونتگاه خفاشها معروف بوده، جالب اینکه در زبان کردی هم «کونا» به معنی غار و «شم شم» به معنی خفاش است. اگر فکر میکنید تحمل دیدن خفاشهای خفته بر بام این غار را ندارید، توصیه میکنیم تنها از منظره بیرون آن لذت ببرید.
دشت بیلو مریوان
دشت بیلو تفرجگاه طبیعی مریوان و مردمانش است. اگر از مریوان حدود 15 کیلومتر به سمت جنوب حرکت کنید، با دشتی سبز مواجه میشوید که محصور در بین جنگلهای زیباست و چشمههای آب متعددی هم دارد. دشت سرسبز و زیبای بیلو یکی از جالبترین جاذبههای گردشگری مریوان است؛ مردم معمولاً در ایام تعطیلات و بهخصوص تعطیلات نوروز، به این دشت میآیند و اوقات خوشی را در طبیعت بهاری آن سپری میکنند.
دیدن پُل تاریخی گاران در مریوان
پُل تاریخی گاران که نام خود را از رودخانهای که بر روی آن ساخته شده، میگیرید، در نزدیکی مریوان قرار گرفته و یکی جاذبههای باستانی مریوان و حتی کردستان بهشمار میرود. این پُل تاریخی زیبا سه دهنه ششضلعی دارد که طول آنها 42، عرضشان 9.5 و ارتفاعشان 6 متر بوده، در ساخت پُل گاران از مصالحی مانند ملات، سنگ، آجر، سنگهای تراشیده و ساروج استفاده شده است.
اینها مواد تشکیلدهنده اکثر ابنیه آن دوران است که هنوز هم بناهای ساختهشده با آنها مستحکم و استوار باقی ماندهاند. علاوهبر ارزش باستانی خود پُل، مناظر سرسبز اطراف هم منطقه پُل گاران را به یکی از مکانهای دیدنی مریوان تبدیل میکند.
کوه برقلا مریوان
با دو کیلومتر دور شدن از مریوان و رسیدن به روستای برقلعه، میتوانید از کوه زیبای برقلا دیدن کنید. جاذبه دیدن این کوه تجربه سفری دلچسب از مردمان خوشبرخورد، میهماننواز و لذت بردن از منظره دشت سرسبزی است که در پای کوه وجود دارد.
منطقه تفریحی قمچیان مریوان
هنگامی که از جاده مریوان- سقز عبور میکنید، علاوهبر آبشار گویله، حواستان به منطقه تفریحی قمچیان هم باشد. این بهشت سبز پُر از رودها، جویبارها، کوههای آسمانخراش، درختها و پوشش گیاهی متنوع است؛ در جنگلهای این منطقه میتوانید خوراکیهایی همچون قارچ، ریواس و پیچک پیدا کنید، این منطقه زیستبوم برخی حیوانات وحشی ازجمله خرس، روباه، گرگ و خرگوش هم هست.
روستای قلقله از جذابترین مکانهای دیدنی مریوان
28 کیلومتر که از خود مریوان فاصله بگیرید، به روستای قلقله میرسید. روستایی با جمعیتی بیشتر از 500 نفر که در دهستان خاو و میرآباد مرویان قرار گرفته است. این روستا که در دامنههای زاگرس جای گرفته، از شمال، جنوب و غرب در جنگلهای طبیعی محصور شده است. همین موضوع باعث میشود چشمانداز کوهستانی حیرتآوری داشته باشد؛ این روستا مأمن یکی دیگر از مهمترین مکانهای دیدنی مریوان، یعنی ارتفاعات چهلچشمه است، قلقله از ناحیه شمال غرب به عراق میرسد.
مزارع زیبای کشاورزی این روستا محصولاتی همچون گندم، جو و نخود کشت میکنند، البته روستای قلقله یکی از مهمترین پایگاههای تولید توتون و صیفیجات هم هست.
دشت ناوطاق در مریوان
در بین بخشهای سرشیو و مرکزی، در فاصله 40 کیلومتری مریوان دشت ناوطاق گاران قرار گرفته است. سرسبزی و طراوتی که فصل بهار به این دشت میدهد، تعداد زیادی از گردشگران را به سمت خود جلب میکند.
این دشت زیبا که در میان کوههای سر به فلک کشیده دورش محدود شده، زیستگاه انواع گونههای گیاهی ازجمله ریواس، قارچهای خوراکی، پیچک و غیره است. در فصل بهار تعداد زیادی از اهالی روستاهای اطراف به این دشت سرازیر میشوند و با جمع کردن این گیاهان طبیعی، آنها را در بازارهای محلیشان میفروشند.
زیارتگاه ملاقوبی
اگر به روستای برقلعه رفتید، بهتر است بدانید که در سمت جنوب شرقی این روستا در بخش شمال زمینهای روستای هجرت، زیارتگاه ملاقوبی قرار گرفته است. این زیارتگاه که درحقیقت آرامگاه شخصی بهنام ملاقوبی بوده، در محلی مملو از طبیعت زیبا و درختان جنگلی واقع شده است. رفتن به این زیارتگاه قطعاً ارزش انرژی و وقتی که برایش میگذارید را دارد. چون علاوهبر فضای طبیعی زیبا، فضای روحانی دلگشایی هم در انتظار شما خواهد بود.
رفتن به پارک ساحلی مریوان
اگر در هنگام سفر به مریوان هوس پیکنیک در جای عمومی کردید و خواستید کمی استراحت بکنید، میتوانید محوطه وسیع پارک ساحلی مریوان را انتخاب کنید. این پارک ساحلی امکانات رفاهی بسیار خوبی ازجمله تجهیزات اقامتی، فضاهای پذیرایی، رستورانها، محل مخصوص دوچرخهسواری و پیادهروی را در اختیار مسافران عزیز قرار داده است.
جدای از تمام این امکانات، جلوگیری از ساختوساز در بخشهای جنوبی، منظره طبیعی آن را همچنان حفظ کرده و چشماندازی زیبا به این تفرجگاه بزرگ بخشیده است.
بازارچه مرزی باشماق مریوان
یکی از جالبترین تجارب در دیدن مکانهای دیدنی مریوان میتواند رفتن به بازارچه مرزی باشماق باشد. شاید مرزی بودن این بازار همین حالا هم شما را وسوسه کرده باشد که بتوانید از آنجا اجناس ارزانقیمت خریداری کنید!
اگر از دریاچه 16 کیلومتر به سمت عراق حرکت کنید، به این بازارچه مرزی خواهید رسید. از مسیر منتهی به این بازار برای دسترسی تجاری به کشور عراق، حملونقلهای ترانزیتی و دیدن آثار هشت سال دفاع مقدس هم استفاده میشود.
جاده دور دریاچه
بر نگین دریاچه مریوان حلقهای کشیده شده که به جاده دور دریاچه معروف است. این جاده زیبا که 6 روستای بردهرشه، کانی سپیکه، پیرصفا، کانیسانان، نی، ینگجه و دره تفتی را در خود جای داده، یکی از جالبترین مکانهای دیدنی مریوان است. چشمههای آب زیادی که در این مناطق حاشیهای وجود دارند، در کنار طبیعت بکر و ناب اطراف این روستاها و البته خود دریاچه، این جاده را به مکانی بسیار دلربا و شگفتآور تبدیل کرده است.
قلعه مریوان یا قلعه ایمام
یکی از دیگر از مکانهای دیدنی و البته ازجمله جاذبههای باستانی مریوان، قلعه مریوان یا قلعه ایمام است که در سه کیلومتری جنوب شهر واقع شده، بنای این قلعه ظاهراً متعلق به قرن 10 هجری بوده؛ این قلعه در دوران «سرخاب بیگ اردلان» روی کوهی ساخته شده است.
مکانهای دیدنی مریوان و ارتفاعات چهلچشمه
اگر طبیعتگردی را دوست دارید، باید بگوییم که بهترین بخش مریوان را برای آخرین بخش مقاله نگه داشتهایم. در شمال شرقی مریوان جذابترین مکان دیدنی این شهر قرار گرفته است؛ کوه سحرآمیز چهلچشمه. چهلچشمه کوهی متشکل از 20 قله بوده که ازجمله معروفترین آنها میتوان به قله شاهنشین اشاره کرد.
روستاهای زیبا و متعدد اطراف دامنه کوه، پوشش گیاهی متنوع، طبیعت زیبا و بکر، چشمههای آب بسیار زیاد و منظره حیرتانگیز طبیعی، هرساله تعداد زیادی گردشگر را از سراسر کشور در فصول مختلف سال به این کوه زیبا میکشاند.
سخن آخر
اگر به دنبال تجربهای نو و حیرتانگیز از سفر در ایران هستید، توصیه میکنیم استان کردستان و مخصوصاً شهر مریوان را از دست ندهید. جدای از مناظر و محیطهای شگفتآور طبیعی، برخورد گرم و میهماننوازی اهالی دوستداشتنی این شهر و روستاهای اطرافش میتواند برای شما بسیار خاطرهانگیز و فراموشنشدنی باشد.
زیباییهای مریوان بهقدری زیادند که هنوز هم خیلیها آن را بهشت گمشده میخوانند. پس تجربه این بهشت را از خود دریغ نکنید.