سپهرغرب، گروه زیست‌بوم: افرادی که از طریق جمع‌آوری پسماندها کسب درآمد می‌کنند، نه‌تنها طی شیوع بیماری کووید-19 دست از فعالیت برنداشتند، بلکه بسیار بیشتر از قبل به انجام این کار مشغول شده‌اند. اگرچه ادامه فعالیت آن‌ها برای شهرها در این دوران بسیار مفید واقع‌شده است، بااین‌حال، زیان‌های جانی زیادی نیز در پی داشته است.

وضعیت کاری افرادی که در بخش جمع‌آوری مواد زائد فعالیت داشته‌اند همیشه چالش‌برانگیز بوده که در دوران کرونا از قوت بیشتری نیز برخوردار شده است. هر ساله بیش از دو میلیارد تن پسماند جامد در سراسر دنیا جمع‌آوری می‌شود که بیش از 85 درصد کارکنان در این زمینه، به‌صورت غیررسمی و بدون نظارت دولت فعالیت می‌کنند.

متأسفانه شیوع بیماری کووید -19 سلامت این افراد را بسیار تحت تأثیر قرار داده و این در حالی است که اغلب آن‌ها از دید و حمایت مقامات رسمی خود پنهان مانده‌اند. از سوی دیگر، بسته شدن مرزها و کاهش چشمگیر مواد پلاستیکی و نفت، معیشت کارکنان بخش مدیریت پسماند را تحت تأثیر قرار داده و اغلب آن‌ها را به وضعیت فقر مطلق کشانده است.

مدیریت درست مواد زائد در شهرهای جهان، به‌خصوص در دوران کرونا، نباید از دید مقامات ارشد کشورها پنهان بماند چراکه علاوه بر پاک‌سازی هوا، مزایای اقتصادی و غیراقتصادی زیادی در پی دارد. در ادامه به بعضی از مهم‌ترین فواید جمع‌آوری پسماندها پرداخته می‌شود.

     کارآفرینی

اکوسیستم مدیریت پسماند جامد، از قابلیت بسیار بالایی برای ایجاد مشاغل سبز برخوردار است. از بهترین و موفق‌ترین کشورهای جهان در زمینه‌ی کارآفرینی از طریق مدیریت مواد زائد می‌توان به برزیل و هند اشاره کرد که در آن‌ها، افراد بسیاری به این شیوه کسب درآمد می‌کنند. بسیاری از کارکنان این بخش، حتی از طریق جمع‌آوری مواد زائد بسیار کوچک و سبک‌وزن، ماهانه درآمدهای زیادی به دست می‌آورند به‌طوری‌که می‌توانند تمام نیازهای خود و اعضا خانواده را تأمین کنند. ایستگاه‌های تحویل ضایعات در جوامع کم‌درآمد امکان ترکیب مواد را فراهم می‌آورد، تسهیل جمع‌آوری مواد قابل بازیافت حجم آن‌ها را بهینه می‌کند و توجه ویژه به کارکنان این بخش، بر انگیزه آن‌ها برای کار بهتر می‌افزاید.

     پایداری و حفاظت از محیط‌زیست

بیش از 90 درصد ضایعات در کشورهای کم‌درآمد یا سوزانده می‌شود یا اینکه به دفن‌گاه‌های زباله انتقال می‌یابد. چنانچه مدیریت ضایعات به‌درستی انجام نگیرد، آنگاه بخش اعظمی از این مواد به رودخانه‌ها، کانال‌های آب، مرداب‌ها و چاله‌های شهری راه پیدا می‌کند که این امر، خطر وقوع سیل را در شهرها به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. جمع‌آوری زباله‌ها در دفن‌گاه‌ها از سایر مکان‌ها رایج‌تر است که همین باعث جمع شدن پشه‌ها، موش‌ها و سایر جانداران بیماری‌زا می‌شود. به‌عنوان‌مثال، در کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب، منشأ بسیاری از بیماری‌ها مربوط به انتقال ویروس از جانداران نزدیک به مواد زائد به ساکنان اطراف است.

فجایع اقلیمی نظیر طوفان‌ها، سیل‌ها و گردبادها هر روز نسبت به قبل افزایش می‌یابد که همین امر سیستم‌های مدیریت ضایعات را با چالش‌های بسیاری مواجه کرده است. اگرچه شیوع بیماری کووید -19 از یک‌سو و تغییرات اقلیمی از سوی دیگر منجر به کاهش بودجه‌ها در سراسر جهان شده است، بااین‌حال، مقامات می‌توانند مدبرانه استراتژی‌هایی برای کاهش اثرات جزایر گرمایی و آلودگی هوا به‌کارگیرند تا اثرات ناشی از زیان‌های اقتصادی دو پاندمی فوق را به حداقل برسانند.

     کاهش نابرابری

به گزارش ایمنا شیوع همه‌گیری ویروس کرونا نابرابری‌های موجود در جهان را چند برابر کرده و شکاف طبقاتی بین مردم را به‌طور قابل‌توجهی افزایش داده است. این در حالی است که بهبود سیستم‌های مدیریت پسماندها می‌تواند شرایط را تغییر دهد و باعث رشد اقتصادی و درآمد افراد فقیر شود. به‌عنوان‌مثال، برنامه‌های بهبود نه‌تنها به ایجاد مشاغل پایدار منجر می‌شود بلکه می‌تواند ایجاد و توسعه بنگاه‌های کوچک و متوسط را در پی داشته باشد که این مؤسسات اغلب توسط زنان، ساکنان مناطق کم‌درآمد، جوانان محروم، افراد داری معلولیت جسمی و سایر افراد نیازمند اداره می‌شود.

بنابراین، مدیریت درست مواد زائد می‌تواند یکی از بهترین استراتژی‌ها برای کسب درآمد افراد فقیر به شمار رود و نابرابری‌های اجتماعی را به‌طور چشمگیری تحت تأثیر قرار دهد. بدیهی است که اگر تمام افراد جامعه، به روش‌های درست مشغول به کار شوند، آنگاه نابرابری‌ها و شکاف طبقاتی به حداقل می‌رسد. از بهترین نمونه‌های جهان که با مدیریت موفق مواد زائد، نابرابری‌ها را به حداقل رسانده‌اند می‌توان به کشور یمن اشاره کرد.