سپهرغرب، گروه زیست‌بوم: «درخت» نماد آبادانی و شاخص سبزی و خرمی و مظهر زندگی و باعث تلطیف هوا و موجب آسایش و رفاه مردم و پاکی طبیعت است.

نیمه اسفند به نام روز درختکاری نام‌گذاری شده که معمولاً در این روز با کاشت نهال از سوی مردم و برخی مسئولان، بر اهمیت درختان بیشتر تأکید می‌شود.

در این گزارش به بهانه هفته درختکاری، مهم‌ترین فواید درختان در اکولوژی را یادآوری شده است.

1- تولید اکسیژن و کاهش آلاینده‌‌ها

تولید اکسیژن و کاهش آلاینده‌ها یکی از مؤثرترین ارزش‌ جنگل‌ها در زندگی انسان است. درمجموع 60 درصد از اکسیژن مصرفی جهان توسط پوشش گیاهی تولید می‌شود، بر اساس برخی برآوردها هر هکتار جنگل قادر است ضمن جذب گاز کربنیک سالانه 2.5 تن اکسیژن (نیاز 10 نفر در سال) را آزاد کند.

کاهش آلودگی صوتی، جذب گردوغبار، جذب برخی گازهای شیمیایی و از بین بردن بسیاری از باکتری‌ها، قارچ‌های تک‌سلولی و حشرات مضر از فواید دیگر درختان مناطق جنگلی محسوب می‌شود.

2- تعدیل آب‌وهوا

پوشش جنگلی باعث کاهش ماکزیمم و افزایش مینیمم دما، در مقایسه با مناطق عاری از درخت و سبب اعتدال در وضعیت آب‌وهوا می‌شود.

3- اکوتوریسم

امروزه درآمد کشورهای توسعه‌یافته از طریق گردشگری در مناطق جنگلی چندین برابر برداشت چوب از آن است. حفظ ذخایر ژنتیک گیاهی و جانوری و تنوع زیستی از کارکردهای دیگر جنگل‌هاست.

4- کنترل آب‌های سطحی و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی

برای نفوذ یک لیتر آب در اراضی جنگلی پهن‌برگ، هفت دقیقه و 40 ثانیه، در اراضی کشاورزی 46 دقیقه و 46 ثانیه و در محیط خارج از جنگل چهار ساعت و 26 دقیقه و 40 ثانیه وقت لازم است، به عبارتی در عرض یک ساعت در زمین جنگلی پهن‌برگ 8.4 لیتر، در زمین کشاورزی 1.29 لیتر و در محیط خارج از جنگل 0.22 لیتر آب وارد خاک می‌شود. این نتایج نشان‌دهنده اهمیت پوشش گیاهی به‌ویژه جنگل‌ها در جلوگیری از بروز سیل همچنین جلوگیری از تبخیر و تغذیه بهتر سفره آب زیرزمینی است همچنین جنگل منشأ بسیاری از رودخانه‌ها و چشمه‌ها است.

5- توانایی ذخیره آب توسط درختان

سایه درختان روی برکه‌ها و چشمه‌ها از تبخیر شدن بی‌رویه آب جلوگیری می‌کند، جالب است بدانید که بیشتر درختان تازه کاشته شده تنها فقط به یک پانزدهم از یک گالن آب، در طول هفته نیاز دارد (هر گالن تقریباً برابر است با چهار و نیم لیتر). درختان توانایی این را نیز دارند که رطوبت جو را نیز افزایش دهند.

6- درختان هوا را تمیز می‌کنند

درختان قادرند بو‌ها و گاز‌های آلاینده (اکسید نیتروژن، آمونیاک، دی‌اکسید گوگرد و اوزون) را جذب کنند. آن‌ها این ذرات مضر را به همراه هوا از طریق برگ‌های خود جذب کرده و علاوه بر اینکه اکسیژن تولید می‌کنند، این ذرات آلاینده را درون برگ‌ها و پوست تنه خود ذخیره می‌کنند.

7- جذب گونه‌های مختلف حیوانات به شهر‌ها با استفاده از درختان

وجود گونه‌های متفاوت درختان می‌تواند موجب شود تا گونه‌های جانوری بسیار زیبا و نادری، شهرها را برای محل زندگی و سکونت انتخاب کنند، فقط کافی است که نوع درختی که در شهر‌ها کاشته می‌شود، موردپسند جانوران، چه پرندگان و چه جوندگان باشد، به‌عنوان‌مثال، درخت بلوط توانایی بالایی برای جذب جوندگانی مانند سنجاب دارد.

8- درخت پناهگاه جانوران است

زندگی بیش 500 نوع حشره، پرنده، پستاندار، قارچ‌ها و گلسنگ‌ها به زندگی درختان وابسته است. اگر جاندارانی در محیط ریشه درختان زندگی می‌کنند را هم اضافه کنیم، باید بگوییم زندگی هزاران نوع جاندار و جانور ریزودرشت، به حیات هر درخت گره خورده است، درخت، خانه پرندگان و بعضی از حیوانات بی‌پناه نیز هست.

9- درختان به بهبود کیفیت آب کمک می‌کنند

آلودگی آب یکی دیگر از خطرات مهم سلامت است که جمعیت جهان را تهدید می‌کند، اما درختان می‌توانند به کاهش این خطر کمک کنند، درختان قدرت بارش باران را کاهش داده و ریشه‌های آن‌ها آب را تصفیه کرده و آبخوان را دوباره پُر می‌کند، افزون بر این، درختان به کاهش روان‌آب‌ها و کاهش خطر سیل کمک می‌کنند، این شرایط نیز آلودگی آب را کاهش می‌دهد.

10- فضاهای سبز احساس جمعی را بهبود می‌بخشند

داشتن احساس جمعی برای سلامت و بهزیستی انسان اهمیت دارد. درختان می‌توانند مردم را به روشی مثبت گرد هم جمع کند. مردم به پیاده‌روی در خیابان درختکاری شده تمایل بیشتری دارند که می‌تواند به مبارزه با احساس تنهایی کمک کند. همچنین، درختان آلودگی صوتی در جوامع را کاهش می‌دهند که می‌تواند به حفظ شرایط خوب در مناطق شلوغ کمک کند، افزون بر این، پژوهش‌ها نشان داده‌اند جوامعی با درختان بیشتر با نرخ‌های پایین‌تر جرم و جنایت مواجه هستند.