سپهرغرب، گروه زیست‌بوم: بهار فصل زادآوری حیات‌وحش است بنابراین اگر در زمان گردش و تفریح در طبیعت با نوزاد حیوانی مواجه شدید گمان نکنید گم شده یا تنها مانده، مادرش در همان نزدیکی‌هاست و منتظر است شما از آن محدوده دور شوید تا دوباره کودک خود را نوازش کند، پس دست نزدید و حیوان را از محل دور نکنید.

بهار که می‌شود دلت می‌خواهد به کوه و دشت بزنی، گویی با بیدار شدن طبیعت و نشو و نمای زیستمندان آن، روحت به پرواز در می‌آید، این نیاز هر انسانی است که با رفتن به طبیعت به خود آرامش دهد اما در این میان هستند عده‌ای که شاید بدون غرض به محیط‌زیست و گونه‌های موجود در آن آسیب وارد می‌کنند، می‌دانیم که بهار فصل زادآوری حیات‌وحش است و در هر گوشه و کنار و زیر هر بوته‌ای نوزادی از گونه‌های مختلف جانوری چشم به جهان گشوده و منتظر است این دنیای بزرگ را تجربه کند.

وقتی نزدیک می‌شوی می‌بینی که قلبشان بسیار تند می‌زند و چشمانشان دو دو می‌کند، به نظر می‌رسد که از تنهایی ترسیده‌اند در حالی این‌طور نیست، مادرشان در همان نزدیکی‌ها منتظر است تا شما از محدوده دور شوید تا به سراغ بچه‌اش بیاید و برخی هم به سراغ تهیه غذا رفته‌اند و به‌زودی باز می‌گردند، متأسفانه برخی در این میان گمان می‌کنند که این نوزدان گم شده‌اند و یا پدر و مادر خود را از دست داده‌اند از این رو می‌خواهند به آن‌ها لطف کنند و به اصطلاح از مرگ نجاتشان دهند از این رو این نوزادان را از محل دور می‌کنند، بعد از مدتی مادر بر می‌گردد اما دیگر اثری از بچه‌هایش نیست و به همین راحتی زحمت یک ساله‌اش برای تولد نوزاد از بین می‌رود و با دلی شکسته در دشت‌ها و جنگل بی‌هدف پرسه می‌زند.

اگر چنین صحنه دردناکی را تصور کنید به‌طور قطع برای دور کردن بچه‌ها از طبیعت تأمل می‌کنید چون کارشناسان معتقدند که مادران برای خوردن غذا و آب معمولاً در روز چند ساعتی نوزادان خود را تنها می‌گذارند پس با دیدن چنین صحنه‌ای ابتدا درنگ و صبر کنید، چند ساعتی در منطقه‌ای دورتر که دیده نشوید منتظر بمانید تا اگر مادر برگشت شما نیز به راه خود ادامه دهید اما اگر برنگشت باز هم خودتان به بچه دست نزنید بلکه با نزدیک‌ترین پاسگاه محیط‌بانی تماس بگیرند و موضوع را اطلاع دهید.

فعالان محیط‌زیست معتقدند که برخی بچه‌ها را با هدف کمک از محل زندگیشان دور می‌کنند اما عده‌ای تحت تأثیر بازار پررونق قاچاق حیوانات آن‌ها را با خود می‌برند، این ظلم بزرگی است که ما انسان‌ها به محیط‌زیست و گونه‌های جانوری موجود در آن می‌کنیم.

حتماً از زمان کودکی هم به یاد دارید که بزرگترها همیشه می‌گفتند به بچه حیوانات دست نزنید چون بوی انسان می‌گیرند و مادرشان ترکشان می‌کند؛ کارشناسان معتقدند این مسئله درباره پرندگان صدق نمی‌کند اما در مورد پستانداران چون حس بویایی قوی دارند صادق است، البته در بیشتر موارد حس مادرانه غلبه می‌کند اما بهتر است که دست زده نشود چون ممکن است باعث شود اتفاقی در بدن بچه رخ دهد.

همیشه این سؤال پیش می‌آید از کجا بفهمیم که مثلاً اگر یک بچه آهوی تنها را زیر بوته‌ای دیدیم مطمئن باشیم که واقعاً مادرش را از دست نداده و بعد از مدتی به سراغش می‌آید که دوستداران محیط‌زیست بر این باورند که باید در این زمان در مکانی دورتر از جایی که نوزاد قرار دارد منتظر بمانیم اگر مادر برگشت که هیچ اگر هم برنگشت باز نباید به نوزاد دست زد و باید گذشت چون این قانون طبیعت است و طبیعت کار خودش را می‌کند، حیوانات با آن غریزه‌ای که خداوند در وجودشان قرار داده راهشان را پیدا می‌کنند.

البته ممکن است عده‌ای دلشان نیاید که نوزاد را تنها بگذارند که در این شرایط بهترین کار مطلع کردن محیط‌زیست است زیرا افراد کارشناسی که در ادارات محیط‌زیست استان‌ها مشغول به کار هستند می‌دانند که باید در این شرایط چه کار کنند تا کمترین آسیب به نوزاد حیوان وارد شود.

یک فعال محیط‌زیست در این باره گفت: بهار فصل زاد و ولد حیوانات وحشی است بنابراین اگر در مسیر خود به نوزاد حیات وحش برخورد کردید از هرگونه تماس با این نوزادان جداً خودداری کنید و تحت هیچ شرایطی به آن‌ها دست نزنید.

حسین عبیری گلپایگانی افزود: با توجه به اینکه امروزه گوشی‌های تلفن همراه مجهز به سیستم‌های پیشرفت لوکیشن (موقعیت‌یاب) است، در صورت مشاهده نوزادان حیات‌وحش با گرفتن عکس و ارسال موقعیت مکانی به نزدیک‌ترین پاسگاه محیط‌بانی آنان را در جریان حضور نوزاد تنها در طبیعت قرار دهید و از هرگونه تماس و یا غذا دادن به آن‌ها خودداری کنید.

وی ادامه داد: با توجه به اینکه بسیاری از گونه‌های حیات‌وحش در هنگام زایمان چندقلو زایمان می‌کنند و برای جابه‌جایی آن‌ها مجبور هستند برای چند دقیقه یکی از نوزادان را رها کنند از این رو با دیدن انسان در منطقه احساس خطر می‌کنند پس بهتر است هرچه زودتر محل را ترک کنید چون مادر نوزاد در همان اطراف در حال پرسه زدن است و اگر شما زیاد در آن محل توقف کنید شاید مادر ناامید شود و این ناامیدی باعث رها کردن نوزاد شود و دیگر برای نجات دیگر نوزادان به محل حضور آن‌ها نزدیک نشود، پس لطفاً سریعاً محل را ترک کنید.

این فعال محیط‌زیست درباره اینکه چگونه می‌توان فهمید که بچه واقعاً مادر خود را از دست داده، گفت: با توجه به حال و توان نوزاد و یا صبر کردن در محل می‌توان فهمید که اوضاع چگونه است اما در این شرایط هم نباید به بچه دست زد بلکه باید با هماهنگی محیط‌بانان مستقر در منطقه و گرفتن راهنمایی‌های لازم از محیط‌بانان برای کمک به نوزاد رها شده اقدام کرد.

عبیری گلپایگانی اظهار کرد: با توجه به اینکه قاچاقچیان گونه‌های حیات‌وحش، شیادان و شکارچیان غیرمجاز در این ایام دنبال فرصت هستند تا با یافتن نوزاد حیات‌وحش به نوایی برسند، در هنگام مشاهده افراد مشکوک در طبیعت سریعاً با شماره 1540 یگان حفاظت محیط‌زیست، پاسگاه محیط‌بانی و نیروی انتظامی تماس گرفته و مشاهدات خود را با آنان در میان بگذارند.

وی تأکید کرد: مهم‌ترین نکته‌ای که یک طبیعت‌گرد در هنگام زاد و ولد حیات‌وحش باید مراعات کند، اینکه تا جایی که ممکن است ترددش در طبیعت از مسیرهای اصلی باشد با توجه به اینکه ردهای زیادی از انسان در مناطق طبیعی به‌وجود آمده که بسیاری از آن‌ها به‌خاطر راحت‌طلبی تردد افراد بوده، لطفاً در هنگام بهار از تردد در جاده‌های فرعی و ردهای غیر اصولی در مناطق طبیعی خودداری کنید و دلیلش هم این است که حیات‌وحش، نوزادان خود را در مکان‌های خلوت و پرت از حضور انسان‌ها به دنیا می‌آورند و تا زمانی که بتوانند حرکت و یا از خود دفاع کنند در آنجا می‌مانند لذا وجود افراد در این مکانها باعث وحشت و استرس مادر و نوزادان خواهد شد.

وی گفت: یکی از مواردی که باعث جدا شدن نوزاد از مادر می‌شود وقوع آتش‌سوزی در طبیعت است چون اگر آتش‌سوزی در نزدیک لانه حیات‌وحش رخ دهد و امکان و یا فرصت جابه‌جایی نوزاد نباشد مادر فرزند خود را رها می‌کند، حتی در مقاله‌ای خواندم حیات‌وحشی که تجربه آتش‌سوزی در طبیعت را دارند زمانی که آتشی حتی برای پخت و پز در طبیعت روشن می‌شود و دود آن منتشر می‌شود می‌تواند باعث بروز استرس و ترس در آن حیوان شود.