در عصر حاضر توریست نقش مهمی در توسعه اقتصادی شهرها دارد، امروزه گردشگری و سفر به‌عنوان یک صنعت پُردرآمد و اشتغال‌زا در صحنه‌های ملی و منطقه‌ای اهمیت زیادی پیدا کرده است.

به بیانی دیگر، گسترش صنعت گردشگری، توسعه اقتصادی و به‌دنبال آن تعاملات انسانی را به همراه دارد و هر کشوری سعی می‌کند با به‌وجود آوردن امکانات رفاهی و تفریحی در شهرهایش، از مزایای اقتصادی صنعت گردشگری بهره ببرد.

از طرفی این صنعت نه‌تنها در پیشبرد اقتصاد ملی و درآمدهای ارزی نقش دارد، بلکه صنعتی پاکیزه و عاری از آلودگی است و درعین‌حال ایجادکننده مشاغل جدید بوده که در این میان گردشگری طبیعی، بخش مهمی از فعالیت‌های گردشگری را به خود اختصاص داده است.

اما نکته این است که آنچه یک گردشگر را به سمت شهر یا مناطق اطراف آن جذب می‌کند، منابع و زیرساخت‌های گردشگری بوده، بنابراین طی چندسال اخیر استان همدان نیز همزمان با تدوین و تکمیل طرح جامع گردشگری خود، در موقعیت مناسبی قرار گرفته تا با انتخاب گزینه‌های مناسب توسعه، به سهم واقعی خود از بازار گردشگری دست یابد و علاوه ‌بر آن اهداف توسعه را در سطح ملی، منطقه‌ای و محلی دنبال کند، در این بین شهرستان نهاوند به‌دلیل داشتن جاذبه‌های تاریخی و طبیعی از موقعیت مطلوبی جهت رونق صنعت توریسم برخوردار بوده که با وجود این ‌ظرفیت‌ها متأسفانه در پی نبود زیرساخت‌های لازم برای رونق گردشگری، این بخش در نهاوند مغفول مانده است.

البته طی سالیان اخیر حداقل در حد تئوری به آن پرداخته شده و اقداماتی نیز در جهت گردشگری صورت گرفته است، اما برای تبدیل شدن نهاوند به یک منطقه گردشگری باید با مطالعه کارشناسی و تخصصی، ظرفیت‌های موجود مورد بررسی قرار گیرد و با استفاده از نظر متخصصان برای فراهم آوردن زیرساخت‌های لازم، بیش‌ازپیش اقدام شود. زیرا طبق آمارها بیشترین تعداد گردشگر در جهان به طبیعت‌گردی و زیرمجموعه‌های آن یعنی توریسم ورزشی، توریسم کوچ، توریسم کویر و بیابان و توریسم روستایی اختصاص دارد؛ بر این مبنا نهاوند که در سایه‌سار کوه مرتفع «گرو» قرار دارد و از زلالی سراب‌هایش حیات می‌گیرد با بیش از 80 درصد مجموعه جنگل‌های استان و داشتن بیشترین سراب، چشمه و قنات در سطح استان، جایگاه منحصربه‌فردی برای گردشگری طبیعی را به خود اختصاص داده است، پس مسئولان این شهرستان باید برای تحقق این مهم همت مضاعفی را به‌کار ببندند.

بنابراین همان‌طور که عنوان شد، طی سال‌های اخیر فعالیت‌هایی در قالب سامان‌دهی سراب‌های نهاوند از سوی نهادهای متولی مورد توجه قرار گرفته اما گویی در حال حاضر فاقد برنامه مدونی جهت توسعه گردشگری است زیرا به اذعان دهیاران و اعضای شوراهای اسلامی روستاهای اطراف این سراب، معدود زیرساخت‌های اجرا شده نیز در نبود متولی مشخص در حال از بین رفتن است؛ به طور مثال در گفت‌و‌گوی اخیری که با دهیار روستای حسین‌آباد در محدوده سراب گیان داشتیم مشخص شد علی‌رغم اینکه اعتبارات خوبی در زمان استانداری آقای نیکبخت به این سراب اختصاص یافت اما متأسفانه برخی نسبت به قطع درختان، تخریب سکوهای نشیمن، قطع روشنایی‌ها و دزدیدن آن‌ها اقدام می‌کنند.

رمضان کورانی با اشاره به اینکه متأسفانه متولی درستی برای سامان‌دهی و نظارت بر حفظ و نگهداری سراب وجود ندارد گفت: در حال حاضر وضعیت سرویس بهداشتی مجموعه، افتضاح است؛ به‌دلیل عدم تخلیه فاضلاب امکان استفاده از آن برای گردشگران وجود ندارد، به‌نحوی که گردشگران مجبورند مسافتی طولانی را طی کرده تا به نهاوند برسند که حتی با ابراز نارضایتی برخی از گردشگران همراه بود و طی تماس تلفنی با بخشداری که بنده شاهد آن بودم، خواهان رسیدگی به وضعیت سراب به‌لحاظ خدماتی شدند.

وی با تأکید بر اینکه در حال حاضر هیچ‌گونه خدمات رفاهی و تفریحی به گردشگران در سراب گیان ارائه نمی‌شود، اظهار کرد: تا سال گذشته تعدادی بوفه و مغازه توسط بومی‌ها در منطقه دایر شده بود که متأسفانه بنا به ارائه خدماتی نامتعارف (فروش مواد مخدر)، نارضایتی بخشدار و حتی امام‌جمعه را نیز در پی داشت و خواهان جمع‌آوری آن شدند.

دهیار روستای حسین‌آباد با اشاره به اینکه در حال حاضر شهرداری گیان بر زیرساخت‌های این مجموعه به‌عنوان متولی نظارت دارد، عنوان کرد: با توجه به محدودیت نیرو، تنها کاری که انجام می‌پذیرد، گرفتن عوارض، گشت یک هفته تا 10 روز و جمع‌آوری زباله است.

عضو شورای روستای وراینه هم با بیان اینکه از سال‌های گذشته اعتباراتی برای اجرای زیرساخت‌های خدماتی همچون ایجاد سکوی نشیمن و سرویس بهداشتی، تأمین روشنایی و غیره به این سراب اختصاص یافت، گفت: در حال حاضر اصلی‌ترین مشکل به نداشتن متولی حفظ و نگهداری از این زیرساخت‌ها بازمی‌گردد.

نورحسین‌ حمیدوند با تأکید بر اینکه این سراب به‌دلیل نداشتن مدیریت مشخص با مشکل مواجه است، ابراز کرد: درحال حاضر دستگاه‌هایی همچون منابع طبیعی، میراث فرهنگی، بخشداری‌ها و مردم خود را در این موضوع محق می‌دانند.

وی با تأکید بر اینکه بنده پیش از این، دهیار روستا بودم و طی 40 روز همزمان با تخصیص اعتبارات نسبت به ساخت 40 سکو، 12 چشمه سرویس بهداشتی و 12 فقره آلاچیق اقدام کردیم، افزود: حتی برق مورد نیاز مجموعه را نیز از طریق انتقال خطوط برق از روستا، تأمین کردیم.

عضو شورای روستای وراینه با اشاره به اینکه آب آشامیدنی را نیز از طریق پمپ برای مجموعه فراهم کردیم، ابراز کرد: در حال حاضر متأسفانه زیرساخت‌ها به سمت‌وسوی تخریب پیش می‌رود، به‌نحوی که از 12 چشمه سرویس بهداشتی، تنها چهار چشمه فعال بوده؛ زیرا در نبود نظارت تخلیه فاضلاب و تأمین آب با مشکل مواجه شده است.

حمیدوند با تأکید بر اینکه در حال حاضر امکان اسکان مسافر در مجموعه فراهم نیست حال آنکه تا چند سال پیش زیرساخت‌های خدماتی خانواده همچون آب آشامیدنی، سرویس بهداشتی، روشویی، ظرفشویی و جمع‌آوری روزانه زباله و انتقال آن به شهرستان انجام شده بود، اذعان کرد: حتی مسافران از استان‌هایی همچون اصفهان و کرمان در این سراب چند روز ساکن می‌شدند.

وی با تأکید بر اینکه حتی یک کارگروه سامان‌دهی متشکل از دستگاه‌های عنوان‌شده تشکیل داده بودیم که در زمان فرمانداری آقای حمیدوند منحل شد و کار از دست درآمد، ابراز کرد: تا زمانی که متولی درستی بر این ظرفیت حاکم نشود، نمی‌توان انتظار داشت که این مکان به یک قطب گردشگری با کیفیت و مطلوب بدل شود.

عضو شورای اسلامی روستای وراینه با تأکید بر اینکه در یک برهه زمانی حتی عوارض دریافتی از مسافران نیز در بحث تقویت زیرساخت‌ها استفاده می‌شد، خاطرنشان کرد: متأسفانه دخالت‌های بی‌مورد مانع ادامه کار و رونق بیشتر منطقه در حوزه گردشگری شد.

بر این اساس با توجه به آنچه عنوان شد برآن شدیم تا دراین باره گفت‌و‌گویی را با علیرضا شهبازی؛ نماینده مردم این شهرستان در مجلس شورای اسلامی و جعفر سلگی؛ سرپرست فرمانداری شهرستان ترتیب دهیم که در ادامه می‌خوانید:

نماینده مردم شهرستان نهاوند در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه طی دو سال گذشته شیوع بیماری کرونا اجازه و مجال این را نداده است که اقداماتی در جهت تشویق مردم برای حضور در این سراب‌ها انجام پذیرد گفت: در این مکان‌ها طی این چند سال همه‌چیز تعطیل است.

علیرضا شهبازی با اشاره به اینکه این سراب‌ها نه‌تنها یکی ازظرفیت‌های شهرستان نهاوند بلکه استان همدان به لحاظ گردشگری محسوب می‌شود ابراز کرد: پیگیری‌های لازم انجام و برخی زیرساخت‌ها نیز در تعدادی از این سراب‌ها به اجرا درآمده است اما بر اساس لزوم رعایت پروتکل‌های بهداشتی امکان بهره‌مندی از این ظرفیت‌ها برای گردشگران فراهم نیست.

وی با تأکید بر اینکه در حال حاضر امکان تردد گردشگر به سراب گیان فراهم نیست و حتی راه دسترسی برای جلوگیری از ازدحام جمعیت در منطقه مسدود شده گفت: در برخی سراب‌ها همچون فارسبان که کمتر به مردم معرفی شده با ایجاد زیرساخت‌های رفاهی و فروشگاهی از طریق بخش خصوصی شرایط به مراتب بهتر است.

وی با بیان اینکه برای ایجاد زیرساخت‌های اقامتی در این سراب نیز امید است با پیگیرهای انجام‌شده بتوان از تسهیلات بانکی استفاده کرد گفت: در حال حاضر بیشترین اقبال از سراب‌های نهاوند به این سراب اختصاص دارد زیرا زیرساخت‌های لازم توسط بخش خصوصی در آن تا حدودی فراهم شده است.

این مسئول با تأکید بر اینکه امید است با کمرنگ‌تر شدن بیماری کرونا و رعایت پروتکل‌های بهداشتی از سوی مردم بتوانیم گام‌های مؤثری را در حوزه اجرای اقدامات زیرساختی و زیربنایی نه‌تنها در سراب‌ها بلکه در طبیعت شهرستان نهاوند برای توسعه گردشگری برداریم عنوان کرد: در خصوص صحبت‌های برخی از دهیاران در ارتباط با سراب‌هایی همچون گیان، باید بگویم طی دو سال گذشته این سراب تعطیل بوده بنابراین کسی از آن‌ها استفاده نمی‌کند؛ در صورت حضور مردم، شهرداری از طریق دریافت مبالغی در قالب هزینه ورودی حتماً برای ارائه خدمات در این منطقه حضور داشت حال آنکه شهرداری به لحاظ تنگنای مالی حتی امکان تأمین حقوق کارکنان خود را نیز ندارند.

در ادامه خواهان گفت‌و‌گو با سرپرست فرمانداری نهاوند نیز شدیم که متأسفانه علی‌رغم هماهنگی‌های لازم این مهم محقق نشد.

مع‌الوصف با توجه به آنچه گفته شد گرچه فعالیت‌های صورت‌گرفته در قالب سامان‌دهی طی سال‌های گذشته در تعدادی ازسراب‌های نهاوند بسیار ارزشمند بوده اما با توجه به تخصیص از محل اعتبارات ملی، انتظار می‌رفت این روند با سرعت بیشتر از سوی نماینده این شهرستان پیگیری شود تا این پروژه‌ها طی مدتی که کشور و استان درگیر کرونا هستند زیرساخت‌های مورد نیاز با فراغ بال بیشتر از سوی متولیان امر مهیا شود تا این مهم همچون سنوات قبل مورد توجه رسانه‌ها و حتی جوامع محلی قرار نگیرد.

از طرفی می‌بایست با توجه به نیاز شهرستان در بستر توسعه، این مهم با جدیت بیشتری از سوی مدیران مربوطه دنبال شود و در اولویت کاری مسئولان با مشخص کردن متولی در عرصه پاسداشت و نگهداری این ظرفیت گردشگری طبیعی، قرار گیرد اما گویی این مهم هنوز از اهمیت لازم برای دستگاه‌های ذی‌نفع و مسئولان، برخوردار نیست چراکه منطبق با گفته دهیاران و اعضای شورای‌ها روستاهای اطراف این سراب‌ها هر آنچه در قالب زیرساخت از اعتبارات ملی و استانی در این سراب‌ها ایجاد شده بود نیز متأسفانه در نبود متولی درست روبه نابودی است.

از طرفی انتظار می‌رود پیگیری برای تخصیص اعتبار مشخص‌شده برای سامان‌دهی از سوی نماینده این شهرستان در مجلس شورای اسلامی، مدیریت ارشد استان و اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری همچون سنوات قبل مورد توجه قرار گیرد زیرا شرایط اقتصادی فعلی به‌هیچ‌عنوان قابل اتکا نیست و نمی‌توان بدون تلاش و پیگیری، انتظار تخصیص این میزان اعتبار به شهرستان نهاوند را داشت پس این رویکرد نماینده که در حال حاضر منتظر بمانیم که بیماری کرونا از استان و شهرستان رخت بربندد تا ما کار پیگیری را به‌صورت جدی شروع کنیم به هیچ وجه عقلانی و قبول قبول نیست.

طاهره ترابی مهوش