تکمیل «بازارچه صنایعدستی» لرستان گامی بلند برای تحقق حمایت از تولید داخل
سپهرغرب، گروه خبر: صنایعدستی لرستان در صورت وجود بازارچههای دائمی میتواند نقش تأثیرگذاری در اشتغال پایدار داشته باشد، بااینحال تاکنون بازارچه دائمی صنایعدستی استان به دلیل عدم تخصیص اعتبار، بهطور کامل تکمیل نشدهاست.
بدون شک یکی از افتخارات هر ملت و کشوری، صنایع بومی و دستی آن است، هنرهای سنتی، مجموعه هنرهای اصیل، بومی و مردمی هر کشور بوده که ریشههای عمیق و استوار در اعتقادات، آدابورسوم، عادات، سنن و درمجموع فرهنگ معنوی جامعه دارد و نمایشگر فرهنگ و تمدن اقوام است.
صنایعدستی لرستان نیز بهعنوان نماد و تبلور فرهنگ غنی این سرزمین از دیرباز شهرتی جهانی داشته، چنانچه میتواند بهعنوان سوغات و هدایای ارزشمند خریداری شود و از سوی دیگر نقش مهمی در معرفی فرهنگ هر منطقه داشته باشد، اما نکتهای که باید مورد توجه متولیان صنایعدستی قرار گیرد عرضه و بازاریابی محصولات صنایعدستی است.
لرستان با صنایعدستی متنوع مانند جاجیم، ماشته و گلیم گرفته تا ورشو و معرقکاری در صورت فراهم بودن زیرساختهای موردنیاز ازجمله بازارچههای دائمی میتواند در حوزه صادرات نیز حرفهای زیادی برای گفتن داشته باشد که پیامد آن افزایش درآمدزایی است.
بازارچه دائمی صنایعدستی لرستان در گذشته بهطور موقت و در مناسبتهای مختلف در باغ گلستان برپا میشد، اما سال گذشته ایجاد بازارچه دائمی در این مکان در دستور کار قرار گرفت، اتفاقی که در صورت تکمیل میتواند زمینه را برای عرضه مناسب صنایعدستی فراهم کند.
البته نبود تفکر صادراتمحوری، متناسب نبودن تولید با نیاز بازار، بستهبندی و نبود بازارچه دائمی از دلایلی است که باعث شده صنایعدستی لرستان نتواند نقش تأثیرگذار خود را در توسعه استان بهخوبی ایفا کند.
وجود بازارچههای دائمی و رفع مشکل بازار
یک فعال صنایعدستی با اشاره به اینکه ما تولید داریم اما زمانی که نتوانیم آن را عرضه کنیم کار و فعالیتمان نتیجهای در بر ندارد، گفت: هرچند محصول تولیدشده از کیفیت بالایی برخوردار باشد، اما زمانی که کسی از وجود آن خبر ندارد گویی تولیدی هم صورت نگرفتهاست.
فوزیه تاجیپور اظهار کرد: خریداران صنایعدستی افراد خاصی هستند، پس باید مکانی برای عرضه این محصولات باشد که بتوان آن را به فروش رساند که بازارچههای دائمی میتوانند بخشی از مشکلات بازار صنعتگران را مرتفع کنند.
وی خاطرنشان کرد: متولیان صنایعدستی استان باید شرایطی را مهیا کنند که فعالان صنایعدستی محصول تولیدشده را عرضه کنند تا انگیزهای برای ادامه کار داشته باشند.
این فعال صنایعدستی استان با اشاره به اینکه نبود بازارچههای دائمی با توجه به ظرفیت بالای صنایعدستی بهعنوان یک ضعف، کاملاً مشهود است، ادامه داد: ایجاد تنها یک بازارچه در مرکز استان با غرفههای محدود که البته هنوز هم بهطور کامل تکمیلنشده، کافی نیست.
تأثیر بازارچههای دائمی در افزایش سطح تولیدات
یک کارشناس صنایعدستی نیز با بیان اینکه حمایتهای دولتی از صنایعدستی باید در مسیری قرار بگیرد که صنعتگران روی پای خود بایستند، عنوان کرد: این حمایتها موجب میشود که فعالان صنایعدستی استان آرامآرام گامهای بزرگی را در مسیر تحول و توسعه این بخش بردارند.
زهرا احمدی با اشاره به اینکه در دنیای امروز، صنایع فرهنگی هم ازنظر ایجاد اشتغال پایدار و هم از حیث گردش اقتصادی حائز اهمیت هستند، تصریح کرد: بدون شک فراهم کردن زیرساختهای موردنیاز میتواند توسعه پایدار کسبوکار را به دنبال داشته باشد، در این میان ایجاد بازارچههای دائمی بهمنظور معرفی و عرضه صنایعدستی گامی مهم و اساسی در جهت بالا بردن سطح تولید این محصولات است.
وی افزود: لرستان با توجه به تاریخ و فرهنگ خود، در صنایعدستی و هنرهای سنتی، استعداد و ظرفیتهای خاصی دارد، اما به دلایلی ازجمله نبود بازارچههای دائمی و موقت برای عرضه این محصولات، آنطور که بایدوشاید از این ظرفیت استفاده نشدهاست.
این کارشناس صنایعدستی تأکید کرد: ایجاد بازارچههای دائمی در همه شهرستانهای استان با توجه به جاذبههای بالای گردشگری ضروری است، چراکه با این کار نهتنها به اشتغالزایی و اقتصاد کمک کردهایم، بلکه گام بلندی در جهت معرفی فرهنگ اصیل ایرانی برداشتهایم.
احمدی گفت: ایجاد اشتغال و کسب درآمد، جاذبه گردشگری، حفظ و بقای آدابورسوم قومی، جلوگیری از مهاجرت بیرویه به شهرها، افزایش درآمد ارزی و توسعه صادرات غیر نفتی، تقویت روحیه ابتکار و خلاقیت در افراد و افزایش مشارکت زنان از پیامدهای رونق صنایعدستی در استان است.
راهاندازی فاز دوم، نیازمند تخصیص اعتبار
معاون صنایعدستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری لرستان نیز با اشاره به اینکه سال گذشته با اعتبار تخصیص دادهشده توانستیم فاز نخست بازارچه دائمی را در باغ گلستان تکمیل کنیم، اظهار کرد: فاز نخست با 15 غرفه بهصورت یکساله از طریق مزایده به 15 هنرمند که نشان ملی و درجه هنری با سابقه بالا داشتند واگذار شد.
افشین باباحسینی افزود: امسال در دو مرحله با معاون سازمان گفتوگو کرده و قولهای مساعدی مبنی بر تخصیص اعتبار بهمنظور راهاندازی فاز دوم بازارچه دادهاند.
وی بیان کرد: تکمیل فاز دوم با 15 غرفه، نیازمند 500 تا 700 میلیون تومان اعتبار است، که بر اساس دستورالعمل موجود سازمان مرکزی و با فضایی که در اختیار داریم 30 غرفه در نظر گرفته شدهاست.
معاون صنایعدستی لرستان با اشاره به اینکه بازارچههای ثابت در طول سال بهطور مداوم برقرار بوده و محل تولید و عرضه محصولات صنایعدستی هستند، تصریح کرد: به دلیل عدم تخصیص اعتبار، فاز دوم بازارچه دائمی صنایعدستی تاکنون راهاندازی نشدهاست.
ضرورت ایجاد بازارچههای دائمی
باباحسینی در بخش دیگری از صحبتهای خود به جایگاه بازارچههای دائمی صنایعدستی اشاره کرد و افزود: یکی از اصول اولیه تولیدات صنایعدستی این است که جایگاهی برای عرضه آنها وجود داشته باشد، بنابراین ایجاد بازارچه دائمی ضروری است.
وی اذعان کرد: همچنین با توجه به ارتباطی که بین صنایعدستی و گردشگری وجود دارد، گردشگری که به استان سفر میکند نیاز به سوغات دارد و چه سوغاتی ارزشمندتر از صنایعدستی که علاوه بر ماندگاری، معرف بخشی از هویت و فرهنگ ماست.
ارزآوری بالا، پایین بودن سطح دستمزد، عدم نیاز به دانش فنی گران و خارجی، مواد اولیه ارزان و در دسترس همچنین ارزشافزوده بالا بخشی از مزایای صنایعدستی است که معاون صنایعدستی مطرح کرد.
به گفته باباحسینی افرادی میتوانند غرفههای بازارچه دائمی را در اختیار داشته باشند که زیر پوشش اداره کل میراث فرهنگی صنایعدستی و گردشگری بوده، دارای نشان ملی مرغوبیت کالا باشند و همچنین توانسته باشند درجه هنری را کسب کنند.
وی ادامه داد: غرفهداران باید پیشکسوت صنایعدستی بوده، کارگاه متمرکز داشته و حتماً در زمینه یکی از رشتههای بومی و سنتی استان کارکرده و یا کد رشته و استاندارد شناخته شده داشته باشند.
شهرداری و دهیاریها برای ایجاد بازارچههای موقت ورود کنند
باباحسینی با بیان اینکه محصولات صنایعدستی بهترین کالایی است که میشود روی آن سرمایهگذاری کرد، گفت: همکاری سازمانهایی مانند شهرداریها و دهیاریها در ایجاد بازارچههای موقت و فصلی برای مستقر شدن هنرمندان صنایعدستی ضروری است.
وی تصریح کرد: دهیاریها در روستاهای هدف گردشگری و گردشگر پذیر به دلیل وجود جاذبههای بالا میتوانند ورود جدی داشته باشند.
معاون صنایعدستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری لرستان با اشاره به اینکه لازمه تولید، عرضه و فروش است، خاطرنشان کرد: در هر شهرستانی نیاز به یک مکان ثابت برای عرضه محصولات صنایعدستی است تا گردشگرانی که از منطقه بازدید میکنند با این محصولات آشنا شوند.
باباحسینی گفت: ادارهها نیز در مناسبتهای ویژه میتوانند بازارچههای موقت دایر کنند، همچنین در همایشها و جشنوارهها هدایای خود را از میان صنایعدستی استان انتخاب کنند که پیامد آن توسعه، ترویج و شناسایی این محصولات است.
وی تأکید کرد: برای ایجاد بازارچههای ثابت و فصلی در روستاها و مناطق گردشگری نیازمند ورود بخش خصوصی و جوامع بومی هستیم زیرا با توجه به محدودیتهای اعتباری، اداره کل میراث فرهنگی بهتنهایی نمیتواند کاری پیش ببرد.
معاون صنایعدستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری لرستان در ادامه صحبتهای خود با بیان اینکه هفت هزار فعال صنایعدستی در سامانه ما ثبت شدهاست، ابراز کرد: اما از این تعداد بین 30 تا 32 هزار فعال صنایعدستی بهطور مستقیم زیر پوشش بهزیستی، فنیوحرفهای، کمیته امداد و آموزشوپرورش فعالیت دارند؛ همچنین بین 80 تا 82 هزار نیز بهطور غیرمستقیم با صنایعدستی در ارتباط هستند.
باباحسینی همچنین به تعداد بیمهشدگان صنایعدستی در استان اشاره و خاطرنشان کرد: بر اساس مشکلی که وجود داشت، بیمهشدگان صنایعدستی در کنار بیمه قالیبافان و خانمهای سرپرست خانوار که بیشتر شامل فرش بود قرار داشتند که حدود یک هزار و 500 نفر اختصاصی صنایعدستی سهمیه استان است.
وی گفت: با مصوبه مجلس قرار است در کل کشور 55 هزار فعال صنایعدستی بیمه شوند که منتظر تعیین سهمیه استان هستیم.
معاون صنایعدستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری لرستان در گفتوگو با خبرنگار تسنیم با بیان اینکه ماشته، گلیم، البسه محلی، ورشو چوغا، جاجیم، کارهای چوب و تراش سنگ از صنایعدستی متمرکز در استان است، گفت: اقبال عمومی نیز به سمت کیف و چرمدوزی، مسگری، محصولات حاصل از ماشته، مشبک و معرق است.