سپهرغرب، گروه گردشگری: استان کردستان نه‌تنها دارای طبیعت زیبا و آثار و اماکن باستانی فراوانی است، بلکه به دلیل قدمت دیرینه، آثار فرهنگ قدیمی آن در مراسم‌های شادی، عزا و سایر جشن‌ها و حتی غذاهای آن‌ها دیده می‌شود.

غذاهای محلی کردستان که ریشه در فرهنگ دیرینه کُردها دارد در بین غذاهای محلی ایران دارای جایگاه خاصی بوده و در نوع خود منحصربه‌فرد هستند. این غذاها نه‌تنها به‌عنوان جاذبه‌های فرهنگی کردستان به‎شمار می‌روند بلکه به دلیل مواد ترکیب‌شده در آن، دارای خاصیت غذایی فوق‌العاده‌ای نیز هستند.

مردم کردستان در طول دوره برخی بیماری‌ها و مخصوصاً سرماخوردگی در فصل زمستان از غذاهای محلی، بیشتر استفاده می‌کنند.

اکثر زنان کُردستانی در پخت‌وپز غذاهای محلی، تبحر خاصی داشته و این هنر را که ریشه در تمدن و فرهنگ آنان دارد نسل به نسل به دختران خود آموزش داده‌اند و تا به امروز گوهر این هنر بدون نقص باقی‌ مانده‎است.

در این گزارش سعی شده تا رونمایی از غذاهای محلی کردستان شود که به‌عنوان جاذبه‌های گردشگری استان می‌تواند مطرح باشد. با توجه به اینکه سالانه مسافران زیادی از سراسر نقاط ایران به این خطه سرسبز و متمدن می‌آیند، می‌توانند از غذاهای محلی آن که در برخی از رستوران‌های شهر ارائه می‌شود استفاده کنند.

     قایرمه

قایرمه یکی از غذاهای محلی استان کردستان است که ماده اصلی تشکیل‌دهنده آن کنگر و یا کرفس سرخ‎شده است. سایر مواد استفاده‌شده در آن نیز شامل آرد، تخم‌مرغ، شیر و ادویه‌جات است. قایرمه را می‌توان با کته و ماست چکیده سرو کرد. کنگرهای برش خورده جذابیت خاصی به‌ظاهر این غذای خوشمزه می‎دهد.

     شلکینه

شلکینه یکی دیگر از غذاهای محلی کردستان است که آن را به مقدار زیاد و معمولاً بر روی وسیله‌ای به نام ساج درست می‌کنند و خیلی زیبا و نازک درست می‌شود. این غذای سنتی مخصوص مهمانی‌های دسته‌جمعی مردم سنندج در فصل بهار است، اما می‌توان در فصل‌های دیگر و به مقدار کم با توجه به شرایط گفته‌شده، آن را در خانه نیز درست کرد. این غذا سرشار از خاصیت است زیرا در طبخ آن تخم‌مرغ، شیر و آرد وجود دارد و می‌تواند یک میان‎وعده مناسب به‌خصوص برای کودکان باشد. شلکینه را بر طبق سنت مرسوم با کره حیوانی چرب کرده و می‌خورند. بر طبق ذائقه هنگام خوردن می‌توان به آن شکر اضافه کرد که این امر سلیقه‌ای است.

     آش عدس بلغور

آش عدس بلغور از دیگر غذاهای محلی کردستان است که به علت داشتن عدس به‎عنوان یکی از ترکیبات اصلی آن بسیار مقوی است و دیگر ترکیبات آن شامل بلغور، فلفل، پیاز و سیب‌زمینی است. بعد از آنکه آش پخته و لعاب‌دار شد، آن را در ظرف کشیده روی آن نعنا داغ می‌ریزند و با لیموترش تازه سرو می‌کنند.

     آش دانه کولانه

این آش جزء غذاهای تقریباً مناسبتی خطه کردستان است که هنگام نخستین رویش دندان‌های شیری کودکان تهیه و بین اقوام پخش می‌شود، اما آن را در فصل‌های سرد سال نیز بنا بر ذائقه افراد طبخ می‎کنند. محتویات آن شامل گندم، نخود، لوبیا قرمز و عدس است. همچنین جهت خوش‌طعم کردن این آش می‌توان قلم گوسفندی را هنگام فرایند پخت اضافه کرد (در مورد اشخاصی که چربی خون دارند منع شده‎است).

به‌جای قلم گوسفندی می‌توان زمانی که آش کاملاً پخته شد برای خوشمزه کردن و تزئین آن از قیمه‌های کوفته‌ریزه یا کوفته‌قلقلی استفاده کرد.

     آش پرپوله

آش پرپوله یا آش عدس غذای محلی کردستان است. این نوع آش مخصوص فصل‌های سرد سال در شهر سنندج است.

عدس، پیاز، رشته آشی و ادویه‌جات محتوای تشکیل‌دهنده آن است. این آش باید با حرارت ملایم جا بیفتد و درست شود.

     خورشت ریواس

مردم کردستان به دلیل شیوه معیشت مبتنی بر دامداری، زراعت، باغداری و زنبورداری از گیاهان طبیعی خوراکی مانند قارچ، کرفس، ریواس، خوژه، گیلاغه، کنگر و دیگر گیاعان خودرو به هر دو صورت تازه و خشک کرده بسیار استفاده می‌کنند.

الگوهای غذایی و مواد تشکیل‌دهنده این غذاها در میان کردها بسیار ساده و از موادی تشکیل می‌شود که در دسترس خانوارها قرار دارد.

خورشت ریواس ازجمله این غذاهاست که مواد تشکیل‌دهنده آن گوشت، ریواس، ادویه‌جات و سبزی نعنا و جعفری است.

     که لانه

که لانه یکی از غذاهای سنتی کردستان است که با آغاز فصل بهار در سفره مردم کُرد قرار می‌گیرد. این غذای خوشمزه و بسیار ساده فقط با استفاده از مقداری «پیازچه» یا «پیچک» و نان پخته‌شده بر روی «ساج» مخصوص درست می‌شود. درست کردن این غذا اغلب به‌صورت خانگی و در میهمانی‌های فامیلی رواج دارد که معمولاً آن را با روغن حیوانی و یا کره چرب می‌کنند و همراه با دوغ مصرف می‌کنند.