سپهرغرب، گروه گردشگری: برای گردش در دنیای اسرارآمیز زمین باید به پایتخت ژئوتوریسم ایران سفر کرد، جایی که در دل خود دره‌ای رؤیایی به‌نام «شیرز» را جای داده و حالا احداث دو پُل معلق نیز در این محل آغاز شده است.

ژئوتوریسم یا زمین‌گردشگری به‌عنوان یکی از زیرمجموعه‌های صنعت گردشگری در سال‌های اخیر با شتاب زیادی گسترش ‌یافته و علاقه‌مندان زیادی را به ‌سوی خود جذب کرده و نسبت به دیگر رشته‌های گردشگری رشد و توسعه بیشتری داشته است.

ظهور زمین‌گردشگری بخشی از هم‌گرایی گردشگری طبیعت‌محور است که بر موضوعات زمین و گردشگری پایدار تأکید دارد و به‌عنوان یک پدیده جهانی نوظهور به شکلی از گردشگری گفته می‌شود که به‌طور ویژه بر زمین‌شناسی و چشم‌اندازهای آن متمرکز است.

      «شیرز» دره‌ای رؤیایی

زمین‌گردشگری منبعی قابل اتکا در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه است و می‌تواند تأثیر فزاینده‌ای روی افزایش درآمد در سطح ملی و نیز افزایش فرصت‌های شغلی، دستمزدها، تحول و گسترش تولیدات محلی و غیره داشته باشد.

لرستان به‌عنوان پایتخت ژئوتوریسم کشور ژئوپارک خیره‌کننده‌ای به‌نام دره رؤیایی «شیرز» را در قلب خود دارد، دره باستانی «شیرز» در 45 کیلومتری شمال شرق کوهدشت و بر سر راه رودخانه سیمره واقع شده است؛ این دره حیرت‌انگیز با جاذبه‌های گردشگری بکر و شگفت‌انگیز، سرچشمه‌ها و آبشارها و درختان وحشی پُرمیوه‌اش آماده است تا به یکی از گردشگاه‌های زیبای کشور و جهان تبدیل شود.

این جاذبه طبیعی در بخش «زردلان» و در منطقه‌ای به‌نام «اولاد قباد» قرار دارد و دارای طبیعتی زیبا و چشمه‌های جاری با آب فراوان، صخره‌های تندوتیز و میوه‌های وحشی فراوان است.

آب این چشمه‌ها به رودخانه سیمره که شاخه اصلی کرخه است، می‌ریزد؛ زیبایی و بکر بودن منطقه شیرز برای هر بازدیدکننده‌ای ابتدا عظمت و شوکت این کوه‌های سر به ‌فلک کشیده را مجسم می‌کند، سپس آهنگ خوش‌ترنم شرشر آب خستگی را از تن درمی‌آورد.

طول این دره چند کیلومتر است و رودخانه خروشان سیمره از میان آن عبور می‌کند. رودی با سراب‌ها و چشمه‌های زلال که در مسیر خود آبشارهای زیبایی را به‌وجود آورده و می‌رود تا در دهانه ورودی شیرز به رودخانه خروشان سیمره ملحق شود.

این تنگه که پُر است از درخت‌های کوهی میوه ازجمله انگور، انجیر و گلابی در میان دو کوه شگفت‌انگیز قرار گرفته، بر سینه و کمرکش این دو کوه غارهایی زیبا جا گرفته که گویای سکونت بشر غارنشین در این منطقه است.

      «شیرز» با صخره‌های خشن آهکی و رودخانه خروشان «سیمره»

کارشناس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لرستان در رابطه با ظرفیت گردشگری دره شیرز اظهار کرد: دره یا تنگه شیرز یکی از مناطق نمونه گردشگری لرستان محسوب می‌شود که ثبت ملی شده است.

عطا حسن‌پور با بیان اینکه در اطراف دره مذکور هیچ‌گونه روستایی وجود ندارد، عنوان کرد: از تنگه شیرز رودخانه خروشان سیمره عبور می‌کند و آنجا از نقاط جالب، دیدنی و بی‌نظیر محسوب می‌شود.

این کارشناس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لرستان در ادامه سخنان خود با اشاره به انتخاب لرستان به‌عنوان پایتخت ژئوتوریسم ایران، گفت: یکی از تأکیدات مدیریت ارشد لرستان بهره‌برداری از این تنگه یا دره برای جذب توریسم و توسعه گردشگری است.

حسن‌پور با اشاره به ویژگی‌های زیبایی‌شناسی دره شیرز، بیان کرد: در این تنگه صخره‌های آهکی بی‌نظیر و خیلی زیبایی قد برافراشته‌اند که چشم‌انداز خشن و همچنین دیدنی دارند.

وی با بیان اینکه از دره شیرز رودخانه خروشان سیمره می‌گذرد، گفت: همچنین اطراف این دره را جنگل‌های بسیار انبوه و بکری فرا گرفته است.

این کارشناس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لرستان با بیان اینکه آب رودخانه سیمره از درون غاری بیرون می‌آید که پدیده بسیار زیبایی بوده و مسیر طبیعت‌گردان و گردشگران است، عنوان کرد: دره شیرز تمام ویژگی‌های تبدیل ‌شدن به یک ژئوپارک بین‌المللی و جهانی را دارد.

حسن‌پور با تأکید بر اینکه به لحاظ باستان‌شناسی دره شیرز حرف‌های زیادی برای گفتن دارد، تصریح کرد: در درون تنگه یا دره شیرز محوطه‌های باستان‌شناسی بسیار قدیمی وجود دارد؛ متأسفانه قبل از پیروزی انقلاب برخی از اشیا تاریخی موجود در این محوطه‌های باستان‌شناسی به غارت رفته است.

وی با بیان اینکه سابقه زندگی انسان در دره شیرز و این محوطه‌های باستانی به هزاره سوم قبل از میلاد تا هزاره اول میلاد برمی‌گردد، گفت: حیات فرهنگی با توجه به بررسی‌های صورت‌گرفته در محوطه‌های باستانی دره شیرز به اثبات رسیده است.

حسن‌پور همچنین از وجود چندین غار تاریخی در اطراف دره شیرز خبر داد و عنوان کرد: از ابتدا تا انتهای این دره چند غار پیش از تاریخ وجود دارد که قدمت آن‌ها نیز براساس بررسی‌های اولیه صورت‌گرفته به 20 هزار سال پیش برمی‌گردد.

      از زیتون‌های هزارساله تا عبور عشایر از «شیرز»

وی با بیان اینکه همچنین مسیری که آب رودخانه سیمره از آن (یک غار) بیرون می‌آید به کوهی به‌نام «هنجس» در شرق آن می‌رسد که این مسیر بسیار بکر و دیدنی است، ادامه داد: همچنین غیر از درون دره شیرز که محوطه‌های باستانی دارد، در اطراف این دره نیز چند محوطه باستانی هست.

این کارشناس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لرستان با بیان اینکه همچنین در اطراف دره شیرز زیتون‌های هزارساله‌ای به‌نام «وره زرده» وجود دارند، عنوان کرد: این زیتون‌ها به‌عنوان میراث طبیعی لرستان به ثبت ملی رسیده‌اند.

حسن‌پور با بیان اینکه در سه‌راهی رسیدن به دره شیرز غار تاریخی هومیان با نقوش صخره‌ای بسیار زیبا و دیدنی وجود دارد، گفت: همچنین در بخشی دیگر روستای «ظنور» یا «ضرون» وجود دارد که در این روستا امام‌زاده‌ای به‌نام «ظنور» دفن شده است.

وی از وجود روستاهای تاریخی مانند «چنار مداوی»، «سرخه مهر» و «نله» در مسیر رسیدن به دره شیرز خبر داد و بیان کرد: هرکدام از این روستاها ویژگی‌های اکوتوریسمی فراوانی دارند.

این کارشناس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لرستان در ادامه سخنان خود با تأکید بر اینکه مجموعه ویژگی‌های طبیعی، تاریخی، ژئوتوریسمی، اکوتوریسمی و غیره موجب شده که دره شیرز و اطراف آن بتواند به‌عنوان یک محوطه جهانی معرفی شود، گفت: همچنین این منطقه محل ییلاق و قشلاق عشایر نیز بوده و از ویژگی‌های مردم‌شناسی برخوردار است.

حسن‌پور بیان کرد: عبور گله‌های عشایر از این منطقه و به‌جا ماندن مسیر حرکت آن‌ها از دل کوه‌ها و صخره‌ها خود ویژگی بی‌نظیری محسوب می‌شود.

و اما موضوع ایجاد زیرساخت‌های گردشگری در ژئوپارک‌های لرستان در قالب مصوبه دولت در این رابطه بسیار مهم و ضروری است تا این امر موجب رونق گردشگری استان شده و زمینه برای معرفی لرستان در سطح ملی و بین‌المللی نیز فراهم شود.

      ایجاد پُل کابلی در دو نقطه منطقه زیبای گردشگری «شیرز»

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان لرستان در این خصوص گفت: به‌منظور خدمات‌رسانی مطلوب به گردشگران مطالعات زیرساخت‌های گردشگری دره «شیرز» کوهدشت در دستور کار این اداره کل قرار گرفت که در آن چهار پهنه زیرساختی در اطراف دره پیش‌بینی شد.

سیدامین قاسمی بیان کرد: به‌منظور تسهیل در رفت‌وآمد گردشگران در مسیر دره «شیرز» کوهدشت، بررسی لازم برای ایجاد پُل کابلی در دو نقطه این منطقه زیبای گردشگری توسط معاونت گردشگری و دفتر فنی اداره کل صورت پذیرفت و با تأمین اعتبار لازم و عقد قرارداد با پیمانکار، عملیات اجرایی آن آغاز شد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری لرستان با اشاره به اینکه این دو پُل کابلی در ورودی دره به طول هر کدام 50 متر احداث خواهند شد، افزود: برای اجرای این طرح چهار میلیارد ریال اعتبار اختصاص یافته است.

قاسمی تأکید کرد: این پُل‌ها علاوه بر کاربرد تردد برای گردشگران، با توجه به معلق بودن دارای هیجان و جذابیت نیز هستند، در این خصوص توصیه‌های لازم به پیمانکار برای تطبیق سازه با شرایط محیطی و طبیعی منطقه نیز ارائه شده است.

      لرستان پایتخت ژئوتوریسم ایران

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری لرستان با بیان اینکه درصورت تأمین اعتبار و برحسب نیاز، احداث پُل کابلی را در دیگر نقاط دره «شیرز» کوهدشت در دستور کار قرار خواهیم داد، گفت: تعریض یک کیلومتر از مسیر راه دسترسی و سامان‌دهی و بهسازی زیرساخت‌های گردشگری در این منطقه زیبای گردشگری، از دیگر برنامه‌های در دست اقدام این اداره کل بوده که درحال حاضر عملیات اجرایی آن‌ها آغاز شده است.

بنا بر این گزارش، پایتخت ژئوتوریسم کشور آماده ثبت جهانی ژئوسایت‌های خود بوده تا گردشگری اسرارآمیز ایران با جاذبه‌هایی از دره رؤیایی گرفته تا آلپ ایران و بزرگ‌ترین زمین‌لغزش دنیا، جهانی شود.

لرستان با قابلیت‌های منحصربه‌فرد در حوزه زمین‌شناسی یکی از استان‌های مطرح در این بخش است، استانی که به‌دلیل توپوگرافی خاص می‌تواند گردشگران زیادی را به خود جذب کند.

سال 1393 پنج استان کشور کاندیدای انتخاب به‌عنوان پایتخت ژئوتوریسم ایران بودند که در این میان لرستان به‌دلیل داشتن ژئوسایت‌های زیبا و بی‌نظیر موفق شد این عنوان را به خود اختصاص دهد و حال باید دید متولیان امر چه اقداماتی را برای ثبت جهانی آن‌ها انجام می‌دهند تا پایتخت ژئوتوریسم ایران را به گردشگران جهانی معرفی کنند.