سرپرست فرمانداری تویسرکان با تکذیب تصمیم قطعی داشتن برای اجرای پیست موتورسواری در حریم دریاچه مادر، اعلام کرد: بازدیدهای اخیر صرفاً جنبه ارزیابی اولیه داشته و هنوز هیچ تأییدیه نهایی برای این مکان صادر نشده است.
در قلب شهر تویسرکان، «مجموعه تفریحی دریاچه مادر» بیش از آنکه یک پروژه عمرانی باشد، به‌عنوان یکی از معدود ریه‌های سبز و پناهگاه‌های آرام‌بخش شهر شناخته می‌شود. این دریاچه مصنوعی با ایجاد تعادلی میان آب و فضای سبز، نه‌تنها سیمای بصری شهر را دگرگون کرده، بلکه به محیطی تبدیل شده است که خانواده‌های تویسرکانی در ساعات سخت روزمره، برای بازی کودکانشان، پیاده‌روی و بازگشت به آرامش، به آن پناه می‌برند.
از سوی دیگر این مجموعه از دیدگاه زیست‌محیطی، بسیار چشمگیر است. وجود یک توده آبی مصنوعی در محیط شهری، نقشی حیاتی در تعدیل دمای منطقه، جذب گردوغبار و ایجاد یک ریز‌اقلیم مطلوب دارد که منجر به رشد پوشش گیاهی و جذب پرندگان مهاجر و گونه‌های بومی می‌شود.
به دیگر سخن، دریاچه مادر نقطه‌ای است که در آن «طبیعت» و «شهر» باهم آشتی کرده‌اند و فضایی فراهم آمده که حقوق شهروندی برای دسترسی به هوای پاک و محیطی آرام، به معنای واقعی کلمه محقق شده است. به ویژه در مجاورت آرامگاه میررضی‌الدین آرتیمانی، این منطقه به یک «حریم معنوی» تبدیل شده که هرگونه مداخله در آن، مستقیماً بر کیفیت زندگی اجتماعی و روانی شهروندان تأثیر می‌گذارد.
اما اخیر طی انتشار خبرهایی مبنی حضور فرماندار در پارک و دریاچه مادر و تأیید احداث پیست موتورسواری دقیقاً در همین نقطه، جایی که آرامش و طبیعت باهم پیوند خورده‌اند، یک چالش مدیریتی ظهور کرده است؛ ‌چراکه توسعه شهری و رفاه اجتماعی برای شهروندان در یک شهر، زمانی معنا پیدا می‌کند که با «مطالعات کارشناسی» و «احترام به حقوق عمومی»، گره بخورد. در غیر این صورت، هرگونه پیشرفتی که به بهای تخریب محیط‌ زیست و سلب آرامش شهروندان به‌دست آید، نه توسعه، بلکه یک «بدهی زیست‌محیطی» برای نسل‌های آینده خواهد بود. حال پروژه احداث پیست موتورسواری در مجاورت «دریاچه مادر» و در نزدیکی آرامگاه «میررضی‌الدین آرتیمانی»، دقیقاً در نقطه همین تضاد قرار دارد.
از یک‌سو، نیاز جوانان به فضاهای ورزشی انکارناپذیر است، اما از سوی دیگر، واقعیت‌های جغرافیایی و محیطی منطقه، پرسش‌های بنیادینی را ایجاد کرده است: آیا می‌توان در یکی از حساس‌ترین و آرام‌ترین نقاط تفریحی و معنوی شهر، پروژه‌ای را اجرا کرد که ذاتاً با «سر و صدا» و «آلودگی صوتی» گره خورده است؟ تبدیل این محیط به یک پیست موتورسواری، بدون در نظر گرفتن «پیوست زیست‌محیطی» و «ارزیابی اثرات اجتماعی»، به معنای پذیرفتن این خطر است که آرامش جمعی و تنوع زیستی منطقه را فدای یک پروژه ورزشی کنیم.
در این میان، ابهاماتی که پیرامون مجوزهای قانونی، به‌ویژه مصوبه «شورای ترافیک» و بررسی‌های فنی در مورد محل جایگزین وجود دارد، فضای تردید را بیشتر می‌کند. توسعه کارشناسی‌شده حکم می‌کند که ابتدا اثرات ترافیکی، آلودگی‌های صوتی و تخریب احتمالی پوشش گیاهی بررسی شود و سپس درصورت عدم وجود جایگزینی بهینه‌تر، تصمیم‌گیری شود؛ بنابراین بر آن شدیم تا در این خصوص گفت‌وگویی را با مهدی قهرمانی، سرپرست فرمانداری تویسرکان ترتیب دهیم که در ادامه می‌خوانید:
* اولویت با تکریم خانواده‌ها است
سرپرست فرمانداری تویسرکان در پاسخ به این دغدغه‌ها، ضمن بررسی وضعیت این طرح، تأکید کرد: پروژه احداث پیست موتورسواری هنوز در مراحل اولیه بررسی قرار دارد و هیچ تصمیم قطعی برای جانمایی در منطقه دریاچه مادر، گرفته نشده است.
مهدی قهرمانی با بیان اینکه بازدیدهای اخیر از منطقه دریاچه مادر تنها جهت بررسی یکی از «گزینه‌های پیشنهادی» بوده است، خاطرنشان کرد: درحال حاضر پروژه در مرحله جانمایی قرار دارد و هنوز تأییدیه نهایی و مجوزهای قطعی صادر نشده است؛ بنابراین هرگونه تصمیم‌گیری عجولانه دراین‌باره پذیرفتنی نیست.
سرپرست فرمانداری تویسرکان با تأکید بر اولویت‌های مدیریتی دستگاه اجرایی، تصریح کرد: محور تمام فعالیت‌های ما در شهرستان بر تکریم و احترام به خانواده‌ها استوار است؛ بنابراین اگر احداث این مجموعه در مکان مذکور موجب آزار و اذیت خانواده‌های تویسرکانی و تداخل با آرامش آن‌ها شود، قطعاً در تصمیمات تجدید نظر خواهیم کرد و این پروژه در آن منطقه اجرا نخواهد شد.
وی همچنین افزود: برای یافتن بهینه‌ترین مکان، مناطق دیگری نظیر «باباپیر» و «شازده ناصر» نیز در دستور کار بررسی قرار دارند تا درنهایت تصمیمی گرفته شود که مورد اجماع تمامی مجموعه‌ها و اقشار جامعه باشد.
قهرمانی در ادامه به لزوم ایجاد فضاهای ورزشی برای نسل جوان اشاره کرد و اذعان کرد: ما به ضرورت ایجاد مکانی برای انجام ورزش‌های هیجانی توسط جوانان شهرستان واقف هستیم. برخورد سلبی و صرفا انتظامی با حرکات خطرناک موتورسواران در سطح شهر، نتیجه‌بخش نخواهد بود. راهکار درست این است که در کنار نظارت، بستری استاندارد فراهم کنیم تا انرژی جوانان در محیطی ایمن، تخلیه شود.
وی در بخش پایانی سخنانش تأکید کرد: هدف نهایی، ایجاد تعادلی میان نیازهای ورزشی جوانان و صیانت از حقوق تفریحی خانواده‌ها بوده و تمام تلاش‌ها برای دستیابی به این نقطه مشترک، درحال انجام است.
این مقام مسئول تأکید کرد: برای دستیابی به اجماع همگانی و در راستای تکریم خانواده‌ها، مکان‌های جایگزین درحال بررسی هستند تا نیاز جوانان بدون خدشه وارد کردن به آرامش شهر و محیط‌ زیست، برآورده شود.
مع‌الوصف؛ پاسخ مسئولان مبنی بر اینکه «پروژه در مرحله جانمایی است»، نباید به معنای چراغ سبز برای هرگونه مداخله در حریم حساس دریاچه مادر تلقی شود. پذیرش این واقعیت که «آرامش خانواده‌ها اولویت است»، تنها زمانی پذیرفته می‌شود که این ادعا با یک «تعهد رسمی و مکتوب» مبنی بر عدم اجرای پروژه در این منطقه، همراه باشد.
ما نمی‌توانیم اجازه دهیم ریه‌های سبز شهر و فضای معنوی آرامگاه میررضی‌الدین آرتیمانی، قربانی تصمیمات عجولانه یا نگاه‌های تک‌بُعدی به ورزش شود. پیست موتورسواری جایگاهی است که با آلودگی صوتی و ترافیک گره خورده است؛ بنابراین، حتی بررسی آن به‌عنوان یک «گزینه» در حریم دریاچه مادر، به معنای نادیده گرفتن بدیهیات زیست‌محیطی است.
از فرماندار و دستگاه‌های اجرایی می‌خواهیم به‌جای وعده دادن به «آینده»، همین امروز شفافیت را جایگزین ابهام کنند. تویسرکان نیازمند ورزشی است که با طبیعت در صلح باشد، نه ورزشی که برای اجرا شدن، باید آرامش مردم و حریم طبیعت را قربانی کند. صیانت از دریاچه مادر، خط قرمز شهروندان است و هرگونه تخلف در این مسیر، به معنای پذیرش یک «بدهی زیست‌محیطی» سنگین برای نسل‌های آینده خواهد بود.
گفتنی است، دراین‌باره بر آن شدیم تا با شهردار تویسرکان نیز گفت‌وگویی داشته باشیم که متأسفانه به‌دلیل عدم پاسخگویی، محقق نشد.

طاهره ترابی مهوش