سپهرغرب، گروه خبر - طاهره ترابی‌مهوش: فرماندار شهرستان همدان با بیان اینکه دستگاه تخصصی در این زمینه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان بوده و میزان خسارت به طبیعت را بررسی خواهد کرد که یقیناً این دخالت‌ها در طبیعت در همین نقطه فعلی متوقف خواهد شد، ابراز کرد: نکته این است که الوند کوه بکر و دست‌نخورده نیست، بلکه تأسیسات گردشگری دارد و باید بین اقتصاد، طبیعت و جان انسان‌ها تعادل وجود داشته باشد.

تخریب در دل طبیعت، تعرض به آن، ایجاد مشکلات زیست‌محیطی و نابود شدن تدریجی طبیعت بکر کوه الوند داستان قدیمی است که با گذر زمان نه‌تنها کم‌رنگ نشده، بلکه هرروز فصل جدیدی از آن رقم می‌خورد.

طی چند روز اخیر تصاویر و اخباری مبنی بر دست‌کاری در منطقه توریستی تفریحی گنجنامه و تخریب حریم کوه الوند در فضای مجازی و رسانه‌ها منتشر شد که نگرانی‌ شهروندان همدانی، فعالان محیط‌زیست، گردشگری و رسانه‌ها را به همراه داشت.

خبرها حاکی از تعریض جاده پاکوب اختصاصی برای تله‌کابین گنجنامه، آسیب شدید به محیط‌زیست کوه الوند، حضور ماشین‌آلات مکانیکی و لودرها در منطقه و از بین رفتن هویت بکر چندهزارساله همدانی‌ها بود؛ بنابراین انعکاس این خبر مسئولان استان ازجمله فرمانداری را بر آن داشت که به همراه خبرنگاران در محل حاضر شوند که بر این اساس با حضور در محل در معیت دیگر خبرنگاران با فرماندار همدان همراه شدیم که نتیجه گفت‌وگوهای این بازدید را در ادامه خواهید خواند.

فرماندار همدان در این بازدید با تأکید بر آنکه به گفته مدیرعامل دهکده توریستی گنجنامه جاده‌ای ساخته نشده و طبق آنچه می‌بینیم اینجا تابلو هم دارد که روی آن عبارت «ورود وسیله نقلیه ممنوع» نوشته شده، گفت: ایجاد رگلاژ و تسطیح در این مسیر صورت گرفته است.

حسین افشاری با بیان اینکه در زمان ساخت تله‌کابین گنجنامه همدان نیز راه دسترسی ایجاد نشد درحالی ‌که در برخی تله‌کابین‌های کشور معمولاً راهی برای مقصد نهایی ایجاد شده است، گفت: دغدغه‌مندی خبرنگاران ستودنی است، زیرا منطقه الوند و میشان برند گردشگری استان همدان و غرب کشور به‌شمار می‌روند و باید حافظ طبیعت بود.

وی ضمن اشاره به حادثه‌ای که سال گذشته طی اجرای یک برنامه زنده در میدان میشان رخ داد، تأکید کرد: در این اتفاق 150 نفر از گردشگران دچار مشکل شدند و نیروهای هلال‌احمر با استفاده از خودروهای ویژه و تردد از همین مسیر، مشکل را حل کردند.

افشاری با بیان اینکه اگر خاک جاده دچار شستگی و فرسایش شود باید تسطیح صورت گیرد چراکه به‌طور میانگین هر هفته در مسیر میشان حوادثی رخ می‌دهد که وجود این مسیر لازم است، عنوان کرد: تصور کنید حادثه‌ای رخ دهد و به‌دلیل عدم دسترسی به پایین، یک انسان جان خود را از دست بدهد؛ آن‌وقت چه کسی پاسخگو خواهد بود و بر همین اساس وجود یک راه ایمن ضروری است.

فرماندار شهرستان همدان با بیان اینکه دستگاه تخصصی در این زمینه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان بوده و میزان خسارت به طبیعت را بررسی خواهد کرد که یقیناً این دخالت‌ها در طبیعت در همین نقطه فعلی متوقف خواهد شد، ابراز کرد: نکته این است که الوند کوه بکر و دست‌نخورده نیست، بلکه تأسیسات گردشگری دارد و باید بین اقتصاد، طبیعت و جان انسان‌ها تعادل وجود داشته باشد.

مدیرکل حفاظت از منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان نیز در ادامه با اشاره به اینکه کوه الوند دارای شرایط ویژه‌ای است، گفت: به‌هرحال یک تفرجگاهی تحت عنوان تله‌کابین گنجنامه در این منطقه مستقر شده است.

اسفندیار خزایی با بیان اینکه بخشی از کوه الوند در داخل حریم و بخشی نیز در خارج از حریم شهر واقع شده است، تصریح کرد: تا ارتفاع دو هزار و 520 متری این کوه جزء حریم شهر محسوب شده و اسناد آن به‌صورت مشاعی به اداره کل راه و شهرسازی منتقل شده است.

وی با اشاره به اینکه ما هفته گذشته از بروز این مسئله مطلع شدیم، اذعان کرد: گلایه‌مندی ما از مجموعه این بوده که تسطیح بدون هماهنگی و یا اطلاع منابع طبیعی انجام پذیرفته است.

خزایی با اشاره به اینکه اگر این اطلاع‌رسانی انجام می‌شد یقیناً کارشناسان ما برای نشانه‌گذاری و برآورد خسارت اقدام می‌کردند، گفت: طبق بازدیدی که داشتیم، جاده‌ای ایجاد نشده است؛ زیرا تصاویر جاده قبلی موجود بوده و طبق تطبیقی که از سوی مدیر شهرستان انجام گرفت، مشخص شد راهی که بر اثر عبور و مرور ماشین‌آلات از گذشته ایجاد شده و طی سنوات قبل نیز تسطیح‌های جزئی در آن صورت گرفته بود، درحال حاضر توسط لودر لول و رگلاژ شده است.

وی با اشاره به اینکه البته این رگلاژ کردن نیازمند برخی مباحث کارشناسی است، تصریح کرد: از آنجایی که ممکن است خاک در اثر تسطیح دچار فرسایش (ازهم‌پاشیدگی) شود و بر اثر بارندگی به حرکت درآید، نیاز به اجرای عملیات فشرده کردن خاک در آینده می‌شود.

خزایی با بیان اینکه انتظار می‌رود برای اجرای این عملیات حداقل با اداره کل راه و شهرسازی هماهنگی لازم انجام پذیرد، عنوان کرد: طبق نظر کمیته طرح‌های عمومی، عمرانی و معادن که در اداره کل منابع طبیعی استقرار دارد، این طرح‌ها مورد بررسی قرار گرفته و خسارت‌ها حساب شده و از مجموعه مجری خواهان پرداخت می‌شویم.

وی ادامه داد: البته دراین‌بین می‌بایست اداره کل راه و شهرسازی به‌صورت جدی ورود پیدا کند تا این داستان‌ها تکرار نشود.

خزایی با بیان اینکه به نظر بنده چندان خسارتی به طبیعت وارد نشده است، اذعان کرد: همان‌طور که عنوان شد، کار صورت‌گرفته در حد رگلاژ است که این رگلاژ نیازمند کارشناسی است که در آینده شاهد فرسایش بیشتر نباشیم.

مدیرکل حفاظت از منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان با تأکید بر اینکه به‌هیچ‌وجه نباید از این جاده تردد غیر ضروری انجام شود، عنوان کرد: این جاده تنها برای شرایط اضطراری می‌بایست مورد استفاده قرار گیرد، زیرا در مواقعی برای نجات مردم گرفتار در ارتفاعات (زمانی که تله‌کابین دچار ایراد می‌شود) حتی اداره کل منابع طبیعی خود وارد عمل شده است.

وی با اشاره به اینکه مسیر حتی می‌تواند جهت اطفای حریق برای اداره کل منابع طبیعی مثمر ثمر واقع شود، تأکید کرد: یقیناً این مسیر سرعت رسیدن به محل را افزایش خواهد داد، البته بازهم تأکید می‌کنم درصورت باز بودن مسیر برای تردد خودروها، یقیناً شاهد آسیب دیدن طبیعت خواهیم بود.

خزایی در واکنش به سؤال سردبیر روزنامه سپهرغرب مبنی بر اینکه برآیند گفته‌های شما بیانگر اختصاصی بودن این جاده برای مجموعه تله‌کابین است و درعین‌حال به زعم شما آسیب رساندن این جاده به طبیعت الوند مهم نیست زیرا شما با دریافت مبلغی پول به‌عنوان خسارت قانع خواهید شد، عنوان کرد: حساسیت شما بر هیچ‌کس پوشیده نیست، اما نباید در این مسئله خلط مبحث کنیم، زیرا قرار نیست به بهانه نبود فرهنگ علم روز را در مباحث این‌چنینی به‌کار نبریم.

وی با تأکید بر لزوم فرهنگ‌سازی در بستر بهره‌مندی از کوه الوند، گفت: به‌واقع کسی که به کوه مراجعه می‌کند، می‌بایست به دنبال صرف انرژی باشد، چراکه بهره‌مندی از ظرفیت خودرو در این مناطق تنها مختص شرایط اضطراری است.

مدیرکل حفاظت از منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان خاطرنشان کرد: البته بنده به‌عنوان مدیرکل منابع طبیعی توصیه نمی‌کنم در طبیعت کوه شاهد چنین جاده‌هایی باشیم، اما این جاده از قبل بوده است.

وی با تأکید بر اینکه قطعاً با تردد خودرو در شرایط غیر ضروری برخورد خواهیم کرد، عنوان کرد: بنده دستور می‌دهم بذر‌های جنگلی و شبه‌جنگلی در سینه‌های خاک‌ریزی این جاده به‌لحاظ مستعد بودن فرسایش کاشته شوند.

خزایی در پاسخ به سؤال خبرنگار هفته‌نامه همدان‌نامه نیز مبنی بر اینکه آیا برای فعالیت صورت‌گرفته در این جاده از اداره کل منابع طبیعی مجوز لازم توسط مجموعه تله‌کابین دریافت شده؟ گفت: متأسفانه مجوزی برای اجرای این کار از سوی منابع طبیعی صادر نشده است.

وی در واکنش به دیگر سؤال مطرح‌شده مبنی بر اینکه آیا برای کاشت درختان در این وسعت مجوزی دریافت شده نیز بیان کرد: این منطقه شراب‌لند (مراتع) است، بنابراین نباید گونه‌هایی همچون زبان گنجشک و اقاقیا کاشته شود؛ می‌بایست در این منطقه گونه‌های جنگلی و شبه‌جنگلی همچون زرشک و زالزالک (که در بخش‌هایی کاشته شده) کاشته شوند.

خزایی با بیان اینکه نباید چشم‌هایمان را بر خوبی‌های کار ببندیم، تصریح کرد: گرچه ضعف غیر قابل انکار است.

مدیرکل حفاظت از منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان با تأکید بر اینکه نباید انتظار داشت مجموعه گنجنامه سررشته در جنگل‌داری داشته باشد، اذعان کرد: تخریب و تصرف در راستای توسعه همواره وجود داشته و یک واقعیت است.

وی با بیان اینکه نباید کاسه داغ‌تر از آش شد! تصریح کرد: شما در اروپا نیز شاهد چنین صحنه‌هایی حتی به‌مراتب بدتر هستید.

این مقام مسئول ادامه داد: البته می‌بایست از شدت تخریب‌ها کاست، اما به‌واقع در منطقه شاهد اتفاق وحشتناکی نیستیم.

مدیرعامل جمعیت هلال‌احمر استان همدان نیز حساسیت جامعه رسانه‌ای استان را نسبت به حفظ طبیعت ستودنی قلمداد کرد و گفت: یقیناً شما خبرنگاران بر این صحبت بنده صحه خواهید گذاشت که پیش از هر چیز ابتدا باید به جان انسان‌ها حساس بود.

علی سنجربیگی‌ با اشاره به اینکه گاهی در دشت میشان شاهد حضور صدها تن از گردشگران و کوهنوردان هستیم که یا با تله‌کابین و یا به‌صورت پیاده به تفریح می‌پردازند، خاطرنشان کرد: در زمان وقوع حوادث وجود راه دسترسی برای امدادگران هلال‌احمر و سایر بخش‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است.

وی با تأکید بر اینکه در زمان وقوع حوادث زمان طلایی اهمیت دارد و باید مصدوم را در این زمان از کوه به پایین برسانیم و همین فاکتور تأکید می‌کند که راه دسترسی از ملزومات کوه به‌شمار می‌رود، اذعان کرد: یقیناً شما نیز تأیید می‌کنید که باید شرایط برای امدادرسانی در اسرع وقت، فراهم شود.

در ادامه مدیرعامل دهکده توریستی گنجنامه نیز با انتقاد از رسانه‌ها، گفت: آنچه از سوی خبرنگاران و رسانه‌ها به‌عنوان جاده‌سازی مطرح ‌شده، در حد تسطیح است.

سعید ترابیان با بیان اینکه تمامی تله‌کابین‌های دنیا برای دسترسی به پایه‌های خود جاده مجزا دارند، اذعان کرد: حال آنکه ما به‌خاطر دغدغه‌مندی برای حفظ طبیعت از این زیرساخت بی‌بهره‌ایم و درصورت بروز اشکال نیز با دشواری فراوان از قاطر برای رسیدن به محل بروز مسئله استفاده می‌کنیم.

وی با تأکید بر اینکه سیلاب هرساله بخشی از جاده موجود را دچار فرسایش می‌کند، عنوان کرد: شدت سیلاب امسال به‌گونه‌ای بود که برای کنترل آن کانال ایجاد شده است.

ترابیان با اشاره به اینکه حتی خاک حاصل از تسطیح نیز به طبیعت بازگردانده خواهد شد، گفت: سال‌ها است که برای جلوگیری از فرسایش خاک این مجموعه اقدام به درختکاری می‌کند.

وی با بیان اینکه تاکنون بیش از 40 هزار قطعه درخت غرس شده است، اذعان کرد: این درحالی است که در تله‌کابین نمک‌آبرود شاهد قطع وسیع درختان بودیم.

مدیرعامل دهکده توریستی گنجنامه با اشاره به اینکه هرساله این تسطیح جاده قدیمی با استفاده از لودر چهارساعته انجام می‌پذیرد و مسئله جدیدی نیست، تشریح کرد: به‌واقع نمی‌دانم پشت این مباحث چه کسی و یا چه کسانی دنبال چه چیزی هستند!

وی با تأکید بر اینکه به‌صورت ماهانه زباله‌های رهاشده در دشت میشان توسط عوامل این شرکت به پایین‌دست انتقال داده می‌شود، اذعان کرد: امسال در یک کار ابداعی برای تثبیت خاک تسطیح‌شده با استفاده از مشاوره کارشناسان، اقدام به کاشت درخت در مسیر کردیم.

مدیرعامل مجموعه تله‌کابین در واکنش به سؤال خبرنگاران از مدیرکل حفاظت از منابع طبیعی مبنی بر اینکه اگر تسطیح این جاده ‌ایرادی ندارد چرا مجوز لازم برای انجام دریافت نشده است؟ خاطرنشان کرد: بازهم تأکید می‌کنم همه‌ساله شاهد اجرای عملیات تسطیح بوده‌ایم.

ترابیان با بیان اینکه سیلاب این مسیر را فرسوده و باز کرده است، تأکید کرد: ای‌کاش کمی منصفانه‌تر نگاه کنیم.

وی ادامه داد: درخصوص درختکاری نیز اگر مشاهده می‌کنید منافعی برای ما ایجاد شده، اعلام کنید که ما سند این مجموعه را به‌نام دولت بزنیم و صحنه را ترک کنیم.

مدیرعامل دهکده تفریحی توریستی گنجنامه در انتقادی دوباره از رسانه‌ها با این مضمون که چرا ایجاد راه برگشت برای گنجنامه را پیگیری نمی‌کنند؟ خاطرنشان کرد: تاکنون 11 مصوبه برای اجرای راه برگشت گنجنامه ارائه شده، اما نتیجه‌ای حاصل نشده است و جالب‌تر اینکه هیچ‌یک از خبرنگاران نسبت به اجرا نشدن این مصوبات واکنش نشان نمی‌دهد.

ترابیان با بیان اینکه درحال حاضر دهکده گنجنامه به‌خاطر برخی مشکلات ضررده است و حتی یک‌دهم تله‌کابین حیران درآمد دارد و اگر سودده بود با ما چه می‌کردید؟ افزود: تصفیه‌خانه فاضلاب برای نخستین‌بار توسط این مجموعه ایجاد شد، اما کسی آن را نمی‌بیند.

ترابیان با اشاره به اینکه پرداخت حقوق 300 نفر کارکنان را در شرایط کرونایی هیچ‌کس ندید، در واکنش به گلایه‌مندی جامعه رسانه‌ای مبنی بر وسعت تعریض‌ها (12 متر) در بعضی از نقاط با تأکید بر اینکه بخش ابتدای این راه دسترسی در مالکیت مجموعه قرار دارد، گفت: اداره استاندارد هر سه ماه یک‌بار فعالیت دهکده گنجنامه را مورد ارزیابی قرار می‌دهد و حتی در تابستان و زمستان مدل ثبت تأیید استاندارد متفاوت است و اگر همین جاده دسترسی وجود نداشته باشد، استاندارد بودن مجموعه مورد تأیید نخواهد بود.

طاهره ترابی مهوش