سپهرغرب، گروه گردشگری: منطقه اورامانات در غرب کشور دارای موقعیتی خاص و منحصربه‌فرد است، این منطقه با دارا بودن جاذبه‌ها، ظرفیت‌ها و قابلیت‌های فراوان گردشگری به‌عنوان گنجی پنهان در کردستان محسوب می‎شود که بالفعل‌ کردن ظرفیت‌های آن، اقتصاد کردستان را رونق می‌بخشد.

سیر و سیاحت به‌ویژه به منظور گذران اوقات فراغت، یکی از نیازهای اصلی بشر تلقی می‌شود، به‌گونه‌ای که این پدیده با تخصیص یک دهم جمعیت جهان، بزرگ‌ترین جابه‌جایی صلح‎آمیز تاریخ بشر محسوب می‌شود.

پیشرفت فناوری حمل‎ونقل و ارتباطات، توسعه تولیدات صنعتی و افزایش درآمد، جهانی‌شدن و ابعاد مرتبط با آن، افزایش اوقات فراغت، بهبود خدمات بازنشستگی، ارتقای سلامت جوامع و دیگر عوامل، تغییرات چشم‌گیری را در کشورهای صنعتی و به‎خصوص در شهرها ایجاد کرده و توانسته‎است جهانگردی (صنعت بدون دود) را در هزاره سوم میلادی به‎عنوان یکی از مهم‌ترین نیروهای محرک توسعه اقتصادی و یکی از سه صنعت درآمدزای مهم جهان در کنار صنعت نفت و خودروسازی مطرح کند.

امروزه در بسیاری از کشورها گردشگری، نیروی اصلی پیشبرد و رشد اقتصادی کشور محسوب شده و با فراهم آوردن فرصتی راهبرد، به اقتصاد محلی تنوع بخشیده و موجب اشتغال‎زایی شده‎است چنانکه ایجاد درآمد می‌‌کند و موجب افزایش روزشمار منابع وارد شونده به محیط می‌شود.

ازاین‎رو توسعه گردشگری نخستین گزینه در امر توسعه هر منطقه است، امروزه گردشگری به قدری در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها اهمیت یافته‎است که دانشمندان آن را صادرات نامرئی نام نهاده‌اند و از آن به‎عنوان رکن اصلی توسعه پایدار یاد می‌کنند.

کشور ایران با دارا بودن جاذبه‌های متنوع، منحصربه‎فرد و شرایط آب و هوایی چهارگانه (چهار فصل) و متنوع در تمامی فصول می‌تواند در راستای توسعه صنعت گردشگری گام‌های استوار برداشته و بهره‌های فراوان ببرد.

ایران با دارا بودن چشمه‌ها، رودخانه‌ها، جنگل‌ها، آبشارها و غیره می‌تواند سهم مهمی در جذب گردشگردان داشته باشد. بهترین شیوه برای استفاده مطلوب از این همه جاذبه‌ها، شناسایی آن‎ها و رفع کاستی‌های مورد نیاز این مناطق است.

منطقه اورامانات در غرب کشور دارای موقعیتی خاص و منحصربه‎فرد است، این منطقه با دارا بودن جاذبه‌ها، ظرفیت‌ها و قابلیت‌های فراوان گردشگری می‌تواند از این حیث در سطوح منطقه‌ای، ملی و بین‌المللی مورد توجه قرار گیرد.

اورامانات با دارا بودن کثرت جاذبه‌های تاریخی و مذهبی، فرهنگی، طبیعی و انسانی می‌تواند زمینه حضور فراوان گردشگران داخلی و خارجی باشد، با وجودی که این منطقه از منطقه‌های محروم کشور است، اما از این حیث بسیار غنی بوده چنانکه با سرمایه‌گذاری و توسعه این صنعت می‌توان فعالیت‌های بسیاری در منطقه به وجود آورد.

منطقه اورامانات با برخورداری از جاذبه‌های متنوع، زیبا و کم‌نظیر گردشگری، طبیعی، اکوتوریستی، تاریخی، فرهنگی و زمین‌شناسی می‌تواند نقش بسیار مؤثری در سطوح منطقه‌ای، ملی و حتی بین‌المللی ایفا کند.

این در حالی است که اگر برنامه‌ریزی و طراحی صحیح و اندیشیده شده‌ای برای جذب گردشگر و توسعه فضاهای گردشگری در منطقه انجام گیرد، توانایی تبدیل شدن به یک قطب قوی گردشگری در منطقه و کشور، از سوی این منطقه، وجود خواهد داشت.

همچنین زمینه‌های جذب درآمد و اشتغال‌زایی نیز برای ساکنان این شهر بیش از پیش مهیا خواهد شد و از این طریق اوضاع اقتصادی و فرهنگی منطقه بهبود می‌یابد، چراکه توسعه گردشگری می‌تواند مناطق دارای استعداد و قابلیت را از انزوای جغرافیایی و اقتصادی خارج و تحرک چشم‌گیری در بنیان‌های اقتصای منطقه به وجود آورد.

توسعه فعالیت گردشگری تنها به دستاوردهای اقتصادی محدود نمی‌شود، بلکه پیامدهای اجتماعی و فرهنگی آن نیز حائز اهمیت است. 

     گردشگری و اقتصاد

صنعت جهانگردی، گردشگری و مسافرت عبارت است از گروهی از فعالیت‌های اقتصادی که درمجموع بزرگ‎ترین صنعت جهانی را تشکیل می‌دهند، در حد وسیعی اشتغال ایجاد می‌کند و یکی از بزرگ‎ترین صادرات جهان است چنانکه برای سرمایه‌گذاری و رشد یکی از عواملی است که بیشترین انگیزه را به وجود می‌آورد.

از سال 1950 که مسافرت جهانی و در سطح بین‌الملل به‎صورت یک فعالیت عمومی در آمد، هر سال بر تعداد جهانگردان افزوده شده و نرخ این افزایش به طور متوسط 2.7 درصد بوده که اینک به 3.12 درصد رسیده‎است. 

در سال 1995 جهانگردان و کسانی که در سطح جهان با هدف گذراندن تعطیلات به تفریح و مسافرت رفتند به 563 میلیون نفر و درآمد حاصل از آن منهای هزینه حمل‎ونقل به بیش از 399 میلیارد دلار آمریکایی رسید، سازمان جهانی جهانگردی پیش‌بینی کرد که در سال 2000 تعداد کسانی که برای گذراندن تعطیلات و تفریح به مسافرت می‌روند به 702 میلیون نفر و در سال 2010 این تعداد به بیش از یک میلیارد نفر برسید.

در دهه 1980 درآمد حاصل از جهانگردی در سطح بین‌الملل سرعتی بیش از تجارت جهانی داشت و اینک از نظر ارزش صادراتی، درصد بسیار بالایی را تشکیل می‌دهد و بسی بیش از مجموع فرآورده‌های نفت و محصولات خودرو و قطعات یدکی آن‌هاست.

     دلایل اقتصادی دخالت دولت در گردشگری

دولت‌ها در طول تاریخ در جهانگردی دخالت کرده و امروز نیز در مدیریت جهانگردی به دلایل اقتصادی دخالت دارند. این امر در تمام سطوح دولتی صحیح است و تمام آنان انتظار دارند اقتصادشان از جهانگردی بهره‌مند شود. عموماً به جهانگردی به منزلة یک صنعت اصلی و یک عامل شکوفایی اقتصادی از طریق نتایج یا جریان مداوم تأثیر تکاثر نگریسته می‌شود.

در انگلستان، دولت کاملاً ضرورت کمک صنعت جهانگردی به اقتصاد، ایجاد شغل و ظرفیت جهانگردی را تشخیص داد و تشویق به توسعه، رشد و رقابت بین‌المللی صنعت جهانگردی در انگلستان دنبال شد، ازلحاظ بین‌المللی جهانگردی در حال حاضر یکی از بزرگ‎ترین صنایع رشد‌یافته جهان به شمار می‌رود.

مطابق اظهارات سازمان جهانگردی جهانی، درآمد جهانگردی در سال 1993 نسبت بزرگ‌تری از صادرات جهانی در تمام بخش‌ها را به غیر از نفت خام، تولیدات نفتی، وسایل نقلیه و قطعات وابسته بدان تشکیل داده درآمد‌های جهانگردی بین‌المللی رشدی سریع‌تر از بازرگانی جهانی داشته‎است. 

دولت‌های مرکزی خاصه تلاش می‌کنند تا جهانگردی بین‌المللی را برای اقتصاد ملی و اصلاح وضع مبادلات خارجی تقویت کنند. برای برخی از کشورها جهانگردی مهم‌ترین منبع منفرد کسب ارز خارجی است، مانند تایلند که جهانگردی در سال 1983 جایگزین صادرات برنج به‎عنوان درآمد شماره یک شد.

     اشتغال

مشاغل واقعی و فرصت‌هایی که در صنعت جهانگردی به وجود می‌آیند درگرو چندین عامل هستند که یکی از این عامل‌ها کیفیت و میزان منابعی است که در محل یا مقصد مسافر وجود دارد (مانند آثار تاریخی، منحصربه‎فرد بودن منظره‌های طبیعی و سنت‌های فرهنگی) و عامل دیگر ماهیت بازاری است که برای این منابع وجود دارد.

توانایی و رغبت سازمان‌های محلی، متصدیان امور مسافرت و جهانگردی و سرانجام نهادها و سازمان‌های دولتی در تدوین برنامه‌ها، بازاریابی و تبلیغ برای جلب نظر مسافران و جهانگردان بالقوه نیز از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. 

منابع انسانی یکی از بزرگ‌ترین مسئله‌هایی است که دست‎اندرکاران صنعت جهانگردی باید مورد توجه قرار دهند. طبق آمار‌ها و پیش‎بینی‌های سازمان جهانی جهانگردی، در سال 2005 مشاغلی که به وسیلة صنعت جهانگردی ایجاد می‌شود، به میزان 59 درصد رشد می‌یابد.

شورای جهانگردی و مسافرت جهانی برآورد کرده که از هر 9 نفر کارگر کارمند در سراسر دنیا، یک نفر در صنعت جهانگردی به کار مشغول است و تعداد این افراد در سراسر دنیا به 212 نفر می‌رسد. این صنعت بزرگ‌ترین سازمان یا نهادی است که نیروی انسانی به کار می‌گیرد. در بسیاری از کشورها این صنعت به‎صورت بزرگ‌ترین کارفرما در آمده‎است. 

صنعت جهانگردی علاوه بر ایجاد میلیون‌ها شغل در سراسر دنیا، در سال 1994 بیش از 7.1 میلیون دلار دستمزد و حقوق پرداخت کرد؛ یعنی مبلغی برابر با 3.10 درصد کل دستمزدها و حقوق کارکنان در سراسر دنیا.

جهانگردی موجب اشتغال مستقیم و غیر مستقیم افراد می‌شود. شرکت‌هایی که به‎صورت مستقیم اشتغال‌زایی می‌کنند آن‌هایی هستند که کارکنانشان با جهانگردان در تماس هستند و به‎صورت مستقیم با تجربه‌های جهانگردی سروکار دارند. 

     جهانگردی و سیاست

مجموع روابط انسانی شبیه کاسه‌ای مملو از تیله‌های مدور است. تکان دادن یکی به منزله حرکت جملگی تیله‌هاست. اگرچه تیله‌ها در میزان حرکت متفاوت‌اند اما اطمینان از سکون آن‎ها غیر قابل انتظار است. 

حال می‌توان سیاست را با عنوان «مجموعه رنگارنگی از پیش‎بینی، ساخت، تهیه و اطمینان تعریف کرد.»

سیاست جهانگردی عبارت است از تلاشی پیگیر به منظور دخالت در انگیزه، گنجایش و اصلاح بخش جهانگردی در راستای تداوم بخشیدن به اثراتی معین در شرایطی ویژه، اما هرگونه دخالت از طریق لمس یک قاعده منظم، موجبات پیدایش عمل‌ها و عکس‌العمل‌هایی در بیلان‌ها و موازنه‌ها را فراهم می‌آورد. سؤال این است: « آیا می‌توان با استفاده از پاره‎ای از روش‌ها، بیلان‌ها و ترازهای جدیدی را پیش‌بینی کرد؟

ادامه دارد...