سپهرغرب، گروه گردشگری: جنگل‌های بلوط، آبشارها و رودخانه‌های خروشان، چشمه‌های طبیعی و کوه‌های سر به فلک کشیده؛ طبیعت زیبا و چشم‌نواز استان کردستان را رقم‌زده و یکی از زیباترین جلوه‌های گردشگری طبیعی ایران را در دامنه‌های زاگرس به وجود آورده‌است.

استان کردستان به لحاظ تاریخ، قدمت طولانی و جغرافیای خاص خود از مکان‌های تاریخی و طبیعی باارزشی برخوردار است که در مناطق مختلف استان پراکنده‌شده‌اند.

جنگل‌های بلوط، آبشارها و رودخانه‌های خروشان، چشمه‌های طبیعی و کوه‌های سر به فلک کشیده؛ طبیعت زیبا و چشم‌نواز استان کردستان را رقم‌زده و یکی از زیباترین جلوه‌های گردشگری طبیعی ایران را در دامنه‌های زاگرس به وجود آورده‎است.

جاذبه‌های تاریخی و معماری منطقه که شامل قلعه‌های قدیمی، مسجدهای تاریخی، حمام‌ها و موارد دیگر می‌شوند، همراه با آیین‌ها و فرهنگ رایج بین اقوام کرد از مهم‌ترین جاذبه‌های استان کردستان است.

موسیقی کردی یکی از بارزترین ویژگی فرهنگی قوم کرد است. طراوت، شادابی، فضای عرفانی و درآمیختگی مضامین با تاریخ گذشته کردها، بخشی از خصوصیات این موسیقی است. مجموع جاذبه‌های طبیعی، تاریخی، اجتماعی و فرهنگی، استان کردستان را به منطقه‌ای دیدنی تبدیل کرده که بازدید از آن برای هر گردشگری جذاب و خاطره‌انگیز خواهد بود.

کردستان، استانی سرسبز و خرم با وسعتی معادل 28 هزار و 203 کیلومترمربع است که در غرب ایران و در مجاورت بخش شرقی کشور عراق قرار دارد.

این استان که در دامنه‌ها و دشت‌های پراکنده سلسله جبال زاگرس میانی قرارگرفته از شمال به استان‌های آذربایجان غربی و زنجان، از شرق به همدان و زنجان، از جنوب به استان کرمانشاه و از غرب با کشور عراق همسایه است.

شهر سنندج مرکز استان کردستان در فاصله 512 کیلومتری جنوب غرب تهران قرارگرفته و ارتفاع آن از سطح دریا یک هزار و 480 متر است. سنندج در سال یک هزار و 46 هجری قمری در زمان حکومت سلسله صفویه و در دوران شاه صفی و توسط سلمان خان اردلان ساخته شده‎است.

نام سنندج معرب شده سنه دژ است که مردم شهرهای دیگر استان، سنندج را همان سنه خطاب می‌کنند. سنندج به علت مرکزیت در گذشته، دارای مساجد، ابنیه و عمارات و بازار قدیمی می‌باشد که بیشترین جاذبه‌های این شهر را تشکیل می‌دهند.

در ادامه برخی از جاذبه‌های گردشگری شهر سنندج و استان کردستان معرفی شده‌است.

     مسجد جامع سنندج

مسجد جامع سنندج در ضلع شمالی خیابان امام خمینی (ره) قرار دارد. بر اساس مدارک موجود، زمان احداث این مسجد مربوط به دوره قاجار بوده و به دستور امان‌الله خان والی کردستان در سال یک هزار و 228 هجری قمری ساخته‌شده، این مسجد دو ایوانی با یک حیاط مرکزی بوده که در پیرامون آن 12 حجره برای طالب علوم دینی ساخته شده‎است.

مسجد دارای شبستانی بزرگ با 24 ستون و اطراف شبستان و سرستون‌ها با دوسوم کلام‌الله مجید مزین شده‎است. برای تزئین دیوارهای مسجد از کاشی‌های هفت‌رنگ استفاده‌شده و در ازاره‌های آن سنگ مرمر به کار رفته‎است.

     مجموعه پارک تفریحی آبیدر سنندج

این مجموعه در غرب شهر سنندج و در انتهای خیابان آبیدر بر دامنه کوهی به همین نام قرارگرفته، شهر سنندج از فراز این پارک چشم‌انداز بسیار زیبایی دارد. چندین باغ و چشمه طبیعی در این پارک وجود دارد که یکی از بزرگ‌ترین باغ‌های این مجموعه امیریه نام دارد و بزرگ‌ترین سینمای روباز (تابستانه) کشور در این باغ ایجاد شده؛ این مجموعه از قدیم‌الایام تفریحگاه مردم سنندج بوده و کوه آبیدر دارای محبوبیت خاصی میان مردم است.

     بازار سنندج

این بازار در دو طرف خیابان انقلاب قرارگرفته و در سال 1046 هجری قمری هم‌زمان با مرکزیت شهر سنندج به‌عنوان مرکز حکومت اردلان‌ها ساخته‌شده، پلان این بازار به‌صورت مستطیل بزرگی بوده که در اثر خیابان‌کشی دوران حکومت پهلوی به دو بخش تقسیم‌شده و بخش شمالی آن بازار سنندجی است و بخش جنوبی آن بازار آصف نام‌گرفته؛ باوجود مراکز خرید جدید، این بازار همچنان موقعیت و ارزش خود را ا لحاظ تجاری حفظ کرده‎است.

     عمارت آصف یا خانه کرد سنندج

عمارت آصف یا خانه کرد، موزه مردم‌شناسی مناطق کردنشین و بزرگ‌ترین موزه مردم‌شناسی مربوط به یک قوم در ایران است. این موزه در خیابان امام خمینی (ره) شهر سنندج واقع شده‎است.

این موزه در عمارت آصف برپاشده و این عمارت یکی از بزرگ‌ترین عمارت‌های اعیانی شهر سنندج است که دارای ارزش‌های ویژه معماری ازلحاظ آجرکاری، گچ‌بری و اروسی سازی است. حمام آن زیباترین حمام خصوصی در بین حمام‌های سنندج و بنای اولیه این عمارت در دوره صفویه بوده و در دوره‌های قاجار و پهلوی تکمیل شده‎است.

     عمارت خسروآباد سنندج

این عمارت در بلوار خسروآباد (شبلی) قرار دارد. این عمارت در نوع خود بی‌نظیر و مرکز حکومت اردلان به‌ویژه خسروخان اردلان بوده‌است.

مجموعه عمارت و باغ آن افزون بر دو بخش اصلی یعنی قصر سلطنتی با ورودی ستون‌دار در بخش غربی و ساختمان شرقی با غلام گردش‌ها و ایوان ستون‌دار مشرف بر صحن عمارت و فضای بیرونی بنا، دارای فضاهای دیگری چون حمام، اتاق قاپچیان و خدمتکاران است. تزئینات معماری این بنا شامل گچ‌بری، آجرکاری، ارسی‌های زیبا و حوض چلیپا شکل داخل عمارت است.

     عمارت وکیل سنندج

این مجموعه بزرگ در خیابان کشاورز واقع‌شده و شامل سه حیاط با عمارت‌های مربوطه، یک حمام خصوصی در داخل مجموعه و یک حمام عمومی در خارج آن است.

بخش اصلی عمارت وکیل در دوران زندیه ساخته‌شده و بخش‌های دیگر متعلق به دوره قاجار است. مجموعه دارای تزئیناتی چون آجرکاری‌های زیبا و ارسی‌های پرکار بوده و حیاط مرکزی دارای سقف شیروانی با طرح کلاه‌فرنگی است.

     امام‌زاده پیر عمر سنندج

امام‌زاده پیر عمر در ضلع جنوبی خیابان امام خمینی (ره) واقع‌شده و تاریخ ساخت آن سال 1046 هجری قمری است. امام‌زاده پیر عمر را پسر بلافصل حضرت علی (ع) می‌دانند. بنای آرامگاه شامل تزئینات آجری، گچ‌بری و ارسی‌های زیبا بوده و قسمت‌های عمده‌ای از بنا به علت فرسودگی در سال‌های 1372 تا 74 هجری شمسی بازسازی شده‎است.

     امام‌زاده هاجر خاتون سنندج

امام‌زاده هاجر خاتون در خیابان صلاح‌الدین ایوبی در محله قدیمی سرتپوله سنندج واقع است. بر اساس روایات موجود این امام‌زاده شریفه، خواهر امام رضا (ع) است که در سفر آن بزرگوار به خراسان در کردستان رحلت نمود و در این مکان به خاک سپرده شده است. در مجاور این امام‌زاده مسجد و آرامگاه مشایخ و بزرگان سنندج نیز قرار دارد.

     امام‌زاده پیرمحمد سنندج

این بقعه در میدان نبوت سنندج در بالای تپه‌ای که قبرستان قدیمی شهر واقع‌شده قرار دارد. این بنا محل دفن امام‌زاده محمد بن یحیی مشهور به پیرمحمد است.

     قرآن نگل- روستای نگل مریوان

در 65 کیلومتری غرب سنندج در مسیر جاده سنندج- مریوان در داخل مسجد روستای نگل، قرآنی خطی از دوران گذشته وجود دارد که بنا بر اعتقادات مردم یکی از چهار قرآن خطی بوده که در زمان خلفه سوم به رشته تحریر درآمده و به چهار اقلیم دنیا فرستاده شده‌است.

خط قرآن کوفی و دارای نقطه و اعراب و در قسمتی از شماره آیات طلاکاری شده و مزین به نقوش گیاهی است. این قرآن در بین مردم جایگاه والایی دارد و همه‌روزه عده کثیری از نقاط دوردست برای زیارت قرآن به این روستا می‌آیند.

      دریاچه سد قشلاق سنندج

در فاصله 20 کیلومتری شمال سنندج در مسیر جاده سقز روی رودخانه قشلاق، سد مخزنی قشلاق احداث شده که دریاچه پشت این سد 11 کیلومتر طول دارد و وسعتی معادل 934 هکتار را در برمی‌گیرد. این دریاچه محل مناسبی برای ورزش‌های آبی است و جزء جاذبه‌های طبیعی سنندج به‎شمار می‌رود.