سپهرغرب، گروه گردشگری: ایلام یکی از زیباترین و متنوع‌ترین استان‌های ایران است، استانی که در غرب ایران قرار دارد و نواحی کوهستانی و جنگلی از مشخصات بارز آن است. با رفتن به این منطقه‌ بکر کوهستانی، چشم‌اندازهای جذاب و حیرت‌انگیز و البته غذاهای سنتی خوشمزه در انتظارتان خواهد بود. غذاهای سنتی ایلام متنوع و چشمگیر است و انواع شیرینی‌ها، خورش‌های فوق‌العاده، آش‌ها و غیره دست در دست هم تنوع غذایی جالبی را برای این استان به‌وجود آورده؛ می‌خواهیم تعدادی از خوشمزه‌ترین غذاهای ایلام را معرفی کنیم، در ادامه همراه ما باشید.

  ترخینه

استان‌های غربی ایران سردسیر هستند و همین که فصل سرما می‌شود، مردم برای در امان ماندن از این هوای سرد رو به غذاهای گرم و پُرانرژی می‌آورند. در زمستان‌ها مردم سعی می‌کنند با رعایت یک‌سری نکات و البته درست کردن غذاهای گیاهی و گرم، مانع از سرماخوردگی شوند. ترخینه از غذاهای بومی مخصوص ایلام است که البته در استان‌های کرمانشاه و کردستان هم درست می‌شود؛ مواد لازم برای تهیه این غذا یک‌جور سبزی بومی به‌نام شلم، آب انار، گوجه‌فرنگی، گندم، پونه‌ کوهی، نعناع، ترخون، پیاز و مایه‌ خمیر است. با فرا رسیدن فصل سرد بعضی از مواد لازم این غذا دیگر در دسترس نیست، برای همین معمولاً مادران ایلامی این مواد را قبل از سرد شدن هوا تهیه می‌کنند تا برای درست کردن این غذا در زمستان مشکلی نداشته باشند.

      شِله امیری

ماده اصلی این غذا ماش است، حبوباتی پُرفایده که مصرف آن‌ها از بروز بیماری‌های زیادی پیشگیری می‌کنند. این غذا مخصوص ماه‌های سرد سال بوده و با خاصیت گرمش برای درمان سرماخوردگی خیلی خوب است. برای درست کردن این غذا به غیر از ماش، از مواد دیگری مثل برنج و روغن محلی و پیاز هم استفاده می‌شود؛ کافی است در یک عصر سرد زمستانی یک کاسه از این غذاهای داغ را بخورید تا برای همیشه عاشق طعم بی‌نظیرش شوید.

      کوفته سیرابی

در استان‌های کشورمان ایران کوفته‌های متنوع و بی‌نظیری درست می‌شوند که از معروف‌ترین و خوشمزه‌ترین غذاهای هر استان هم به‌شمار می‌روند. بسته به ‌موقعیت جغرافیایی هر استان به این کوفته مواد بومی همان ناحیه نیز اضافه می‌شود که طعم و عطر متفاوتی را برای کوفته‌های هر استان به‌وجود بیاورند. کوفته‌ها آن‌قدر محبوب و خوشمزه‌اند که حتی در کشورهای هم‌مرز ایران هم درست می‌شوند؛ کوفته سیرابی از کوفته‌های محبوب ایلام است که با سیرابی تازه درست شده و این‌طور که گفته می‌شود خوردن آن در ماه‌های نخست بارداری مفید است. مواد لازم برای درست کردن این غذا سیرابی چرخ‌کرده، آرد، روغن حیوانی، گیاهان معطر (آویشن، ترخون، پونه، نعناع)، پیاز و ادویه‌‌های محلی است.

      خورش تره کوهی

هر استان کشورمان خورش‌های متنوع و بی‌نظیری دارد که معمولاً به همراه برنج خوش‌عطر ایرانی خورده می‌شوند. در این خورش‌ها طعم، رنگ و عطر چنان ماهرانه به‌کار می‌روند که نه‌فقط ایرانی‌ها، بلکه کشورهای اطراف هم عاشق این خورش‌ها می‌شوند. ایرانی‌ها به‌خصوص مردم غرب ایران این خورش خوشمزه را زیاد درست می‌کنند، چون هم خوشمزه است و هم خوش‌رنگ و لعاب؛ با دیدن این غذا احتمالاً یاد قورمه‌سبزی می‌افتید، چون نه‌فقط شکل ظاهر، بلکه عطروطعم آن‌هم تاحدودی مثل قورمه‌سبزی است. البته ویژگی‌های منحصربه‌فرد خودش را هم دارد. مواد لازم برای درست کردن این خورش محبوب ایلامی گوشت گوسفندی، تره‌ کوهی، روغن حیوانی، لپه (یا لوبیا)، پیاز، رب‌ گوجه‌فرنگی و ادویه‌های بومی است.

      گوجه‌پلو

در غذاهای بومی و اصیل ایرانی سبزی‌های متنوعی استفاده می‌شود که این را می‌توان از جنبه‌های مثبت آشپزی سنتی استان‌های کشورمان دانست. سبزی‌هایی که با اوج هنرمندی آشپزان به غذایی لذیذ و ویژه تبدیل می‌شوند و لحظاتی دوست‌داشتنی را برای اعضای خانواده به‌وجود می‌آورند. گوجه‌پلو از پُرطرفدارترین غذاهای ایران و همان‌طور که از اسمش معلوم است، پایه و اساس آن را گوجه تشکیل می‌دهد. یک غذای مقوی که خیلی راحت هم آماده می‌شود و برای پختن آن نیاز به زمان زیادی نیست؛ برای درست کردن این غذا به غیر از برنج و گوجه، از مواد دیگری مثل رب گوجه‌فرنگی، پونه‌ کوهی، پیاز، کره و روغن محلی نیز استفاده می‌شود. حتی اگر در ایلام هم نباشید، به‌راحتی می‌توانید این غذا را در خانه درست کنید و به همراه سبزی خوردن و ماست نوش جان کنید.

      قله ماسوا

قرارگیری استان ایلام در میان تپه‌ها، کوه‌ها و مراتع سرسبز آنجا را به محلی مناسب برای زندگی عشایر تبدیل کرده است؛ برای همین ایلات زیادی این خطه از ایران را برای زندگی انتخاب کرده‌اند و از طرفی باعث به‌وجود آمدن غذاهای متنوعی هم شده‌اند. قله ماسوا هم یکی از غذاهای بومی عشایر استان ایلام است که برای تهیه‌ آن از مواد تازه‌ حیوانی و همین‌طور سبزی‌های تازه‌ دشت‌ها استفاده می‌شود. این غذا با کله‌پاچه، کشک (یا دوغ)، پونه گیاهی و نعناع درست می‌شود و خوردن خیلی می‌چسبد.

      مکش

برنج یکی از پُرمصرف‌ترین مواد اولیه‌ هر استان است که در غذاهای زیادی مثل پلو، سوپ، انواع دسرها و غیره استفاده می‌شود. مکش از پُرطرفدارترین غذاهای ایلام است که البته در استان‌های هم‌جوار هم با اندکی تغییر درست می‌شود. این غذا عطروطعم فوق‌العاده‌ای دارد و با استفاده از موادی مثل برنج و روغن محلی، پیاز، آلو بخارا، کشمش پلویی و ادویه‌ محلی درست می‌شود. اگر برای تهیه‌ این غذا آب زیادی استفاده شود، برنج نرم‌تر ‌شده و در این صورت اسم متفاوتی به‌نام زلگه دارد.