توسعه کشت «سماق»، راهبرد تویسرکان برای تبدیل ظرفیت بومی به ثروت پایدار
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان تویسرکان با تأکید بر اینکه این شهرستان خاستگاه اصلی سماق در استان همدان است، گفت: توسعه کشت سماق، ایجاد نهالستان تخصصی، تکمیل زنجیره فرآوری، بستهبندی و بازاریابی، مهمترین برنامههای جهاد کشاورزی برای تبدیل این محصول به یک برند ملی است.
سجاد محمداصغری از برگزاری همایش توسعه گیاهان دارویی با محوریت سماق همزمان با هفته همدان خبر داد.
وی با بیان اینکه همزمان با هفته همدان و بزرگداشت حکیم بوعلی سینا موضوع توسعه کشت گیاهان دارویی در سراسر استان مورد توجه قرار گرفته و شهرستان تویسرکان نیز برنامه ویژهای در این زمینه تدارک دیده است، افزود: همایش توسعه کشت گیاهان دارویی با محوریت سماق در شهرستان برگزار شد و در این برنامه مسئولان شهرستان، بهرهبرداران، فارغالتحصیلان بخش کشاورزی، استادان دانشگاه و صاحبنظران حوزه گیاهان دارویی حضور داشتند.
محمداصغری هدف از برگزاری این همایش را ایجاد همافزایی میان بخشهای مختلف برای توسعه کشت گیاهان دارویی دانست و گفت: در گام نخست باید سطح زیر کشت افزایش یابد و در ادامه به سمت فرآوری، بازاریابی، بستهبندی و صادرات حرکت کنیم؛ زیرا تنها با تکمیل زنجیره ارزش است که تولیدکنندگان از منافع واقعی این محصول بهرهمند خواهند شد.
این مقام مسئول با بیان اینکه تویسرکان خاستگاه سماق در استان همدان است، اظهار کرد: بیشترین سطح زیر کشت سماق استان به این شهرستان اختصاص دارد.
وی افزود: براساس اطلاعات ثبتشده در سامانه پهنهبندی، سطح زیر کشت سماق حدود 50 هکتار ثبت شده، اما بررسیهای میدانی نشان میدهد این رقم بیش از 100 هکتار است و اصلاح اطلاعات سامانه نیز در دستور کار قرار دارد.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان تویسرکان ادامه داد: این اختلاف آماری نشان میدهد ظرفیت واقعی شهرستان بیش از آمارهای موجود است و برنامهریزی برای توسعه این محصول، باید براساس ظرفیت واقعی انجام شود.
* هدفگذاری برای ثبت ملی سماق
مدیر جهاد کشاورزی تویسرکان با اشاره به تجربه موفق ثبت جهانی گردوی تویسرکان، گفت: همانگونه که گردوی این شهرستان به یک برند معتبر تبدیل شد، تلاش میکنیم سماق تویسرکان نیز در سطح ملی و حتی جهانی، معرفی شود.
وی تصریح کرد: سماق تولیدی تویسرکان ازنظر کیفیت، ارزش غذایی و ترکیبات مؤثره در جایگاه بسیار مطلوبی قرار دارد و قابلیت تبدیل شدن به یک برند معتبر را دارد.
محمداصغری با بیان اینکه سماق تنها یک ادویه غذایی نیست، اظهار کرد: خواص درمانی این گیاه موجب شده استقبال مردم از آن روزبهروز بیشتر شود.
وی افزود: سماق در کاهش قند خون، تقویت سیستم ایمنی، بهبود سلامت قلب و عروق، سمزدایی بدن، مقابله با قارچها و نیز بهدلیل خاصیت آنتیاکسیدانی، در پیشگیری از ابتلا و کمک به درمان بسیاری از بیماریها، مؤثر است.
این مقام مسئول ادامه داد: همین ویژگیها باعث شده ارزش اقتصادی این محصول افزایش یابد و امروز بسیاری از کشاورزان برای توسعه کشت آن، انگیزه بیشتری داشته باشند.
* توصیه به توسعه کشت
مدیر جهاد کشاورزی تویسرکان گفت: با توجه به شرایط اقلیمی مناسب شهرستان، به بهرهبرداران توصیه میکنیم سطح زیر کشت سماق را افزایش دهند.
وی افزود: این گیاه هم در اراضی کشاورزی و هم در اراضی ملی، قابلیت رشد دارد و در اراضی شیبدار نیز عملکرد مطلوبی از خود نشان میدهد؛ بنابراین میتواند به یکی از محصولات اقتصادی آینده شهرستان تبدیل شود.
محمداصغری با اشاره به ظرفیت گردشگری این گیاه، اظهار کرد: زیبایی درختچههای سماق، بهویژه تغییر رنگ برگها در فصل پاییز، ظرفیت کمنظیری برای جذب گردشگران ایجاد میکند.
وی گفت: توسعه سماق تنها به معنای افزایش تولید نیست، بلکه میتواند زمینه رونق گردشگری طبیعی و کشاورزی را نیز فراهم کند و منبع درآمد جدیدی برای روستاها باشد.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان تویسرکان از برنامه ایجاد نهالستان تخصصی سماق نیز خبر داد و اذعان کرد: با همکاری مسئولان شهرستان و سازمان جهاد کشاورزی استان، ایجاد نهالستان تولید نهال سماق را دنبال میکنیم.
مدیر جهاد کشاورزی تویسرکان افزود: هدف از این طرح، تولید نهال بومی، سالم و سازگار با اقلیم منطقه است تا کشاورزان بتوانند با اطمینان بیشتری نسبت به توسعه باغات سماق اقدام کنند.
محمداصغری با اشاره به وضعیت صنایع تبدیلی، اظهار کرد: درحال حاضر حجم تولید به اندازهای نیست که بتوان واحدهای صنعتی بزرگ فرآوری ایجاد کرد و بخش عمده محصول بهصورت فلهای به فروش میرسد.
وی افزود: برنامه ما جذب سرمایهگذار برای ایجاد واحدهای فرآوری، بستهبندی استاندارد و عرضه محصول با برند تویسرکان است؛ زیرا ارزشافزوده واقعی زمانی ایجاد میشود که محصول بهصورت فرآوریشده و با بستهبندی مناسب، وارد بازار شود.
* «گل محمدی» و «زعفران»، 2 ظرفیت دیگر شهرستان
مدیر جهاد کشاورزی تویسرکان با اشاره به سایر گیاهان دارویی شهرستان، گفت: هماکنون 44 هکتار گل محمدی و 25 هکتار زعفران در شهرستان زیر کشت است.
وی افزود: توسعه این محصولات از طریق برگزاری کلاسهای آموزشی، آموزشهای ترویجی و مشاورههای تخصصی به کشاورزان، دنبال میشود.
محمداصغری با اشاره به پیشینه تاریخی کشت زعفران در شهرستان، اظهار کرد: زعفران از گذشتههای دور در تویسرکان، بهویژه در روستای رودآور، کشت میشده و منابع تاریخی نیز به این موضوع اشاره کردهاند.
وی افزود: بسیاری از خریداران زعفران، کیفیت محصول تولیدی تویسرکان را بسیار مطلوب ارزیابی میکنند و حتی آن را با زعفران مناطق شاخص کشور قابل رقابت میدانند.
این مقام مسئول تأکید کرد: تلاش میکنیم با آموزش، تأمین پیاز استاندارد، آمادهسازی بستر مناسب و ارائه خدمات کارشناسی، جایگاه تاریخی زعفران تویسرکان دوباره احیا شود.
مدیر جهاد کشاورزی تویسرکان آموزش را مهمترین عامل توسعه گیاهان دارویی دانست و گفت: کارشناسان مدیریت جهاد کشاورزی، مراکز خدمات و مراکز غیر دولتی بهطور مستمر کلاسهای آموزشی برای کشاورزان برگزار میکنند.
وی افزود: آموزش آمادهسازی خاک، روشهای صحیح کاشت، تغذیه، مدیریت مزارع و انتقال تجربیات موفق به بهرهبرداران، موجب میشود افراد بیشتری با اطمینان وارد عرصه تولید گیاهان دارویی شوند.