برداشت خرما از نخیلات قصرشیرین آغاز شده و پیش‌بینی تولید 6 هزار و 500 تن از نخلستان‌های بارور شهرستان، بار دیگر ضرورت توسعه زیرساخت‌های پس از تولید شامل بازار فروش، سردخانه، بسته‌بندی و صنایع تبدیلی و فرآوری را برای تبدیل این ظرفیت کشاورزی به ارزش افزوده و فرصت‌های جدید اقتصادی پررنگ کرده است.
رئیس جهاد کشاورزی قصرشیرین روز دوشنبه با اعلام آغاز برداشت خرما، سطح نخلستان‌های بارور شهرستان را 650 هکتار عنوان کرد و گفت: با متوسط برداشت 10 تن در هکتار، تولید امسال حدود 6 هزار و 500 تن برآورد می‌شود.
«مراد محمودیان‌فر» افزود: از مجموع یک هزار و 950 هکتار باغ مثمر شهرستان، 650 هکتار نخلستان بارور است و 345 هکتار از نخیلات نیز هنوز به مرحله باردهی نرسیده است.
رییس جهاد کشاورزی قصرشیرین گفت: برداشت خرما در شهرستان آغاز شده و متناسب با ارقام مختلف تا اواخر مهرماه ادامه خواهد داشت.
نخیلات قصرشیرین ارقام متنوعی دارد که از جمله آنها می‌توان به زاهدی، اشرسی، پیارم، برحی، ربی، خضراوی، جعفری، دیری و مجول اشاره کرد؛ تنوعی که امکان توسعه ارقام تجاری و بازارپسند را نیز فراهم کرده است.
افزایش سطح زیرکشت خرما در سال‌های اخیر نشان می‌دهد این محصول همچنان ظرفیت توسعه در قصرشیرین را دارد، در سال‌های اخیر توسعه نخیلات در دستور کار قرار گرفته است.
البته بزرگترین نخلستان یک جای کشور با 700هکتار نیز طی سال‌های اخیر در مجتمع کشت و صنعت چهار هزار هکتاری قصرشیرین در مسیر مرز خسروی اجرا شده است.
توجه به ارقام جدید و تجاری همچون مجول و پیارم در این توسعه، می‌تواند به متنوع شدن سبد تولید، افزایش قابلیت رقابت محصول و فراهم شدن زمینه حضور بیشتر خرمای قصرشیرین در بازارهای با ارزش افزوده بالاتر کمک کند.
در کنار تولید خرما، بخشی از فرآوری این محصول به شکل سنتی در میان خانواده‌های قصرشیرینی جریان دارد و شماری از زنان با تبدیل خرما به شیره و دیگر فرآورده‌ها، علاوه بر حفظ یک مهارت بومی، از این طریق برای خود فرصت درآمدی ایجاد می‌کنند.
اگر این فعالیت‌های سنتی با آموزش، بسته‌بندی مناسب، استانداردسازی و دسترسی به بازار همراه شود، می‌تواند از یک فعالیت خانگی محدود به کسب‌وکارهای کوچک و پایدار تبدیل شود و سهم بیشتری از ارزش محصول را نصیب تولیدکننده کند.
جای خالی صنعت پس از برداشت
افزایش تولید زمانی می‌تواند اثر اقتصادی پایدار داشته باشد که زیرساخت‌های پس از برداشت نیز همپای نخلستان‌ها توسعه پیدا کند.
نبود ظرفیت کافی برای نگهداری، سردخانه، سورت و درجه‌بندی، بسته‌بندی و فرآوری موجب می‌شود بخش قابل توجهی از محصول به شکل خام و با ارزش افزوده محدود از شهرستان خارج شود.
هر فصل برداشت، بار دیگر این خلأ را مقابل چشم نخلداران و مسوولان قرار می‌دهد؛ محصول تولید شده است اما حلقه‌های بعد از تولید هنوز به اندازه ظرفیت نخلستان‌ها توسعه نیافته‌اند.
رئیس جهاد کشاورزی قصرشیرین پیش‌تر نیز بر ضرورت ورود سرمایه‌گذاران به حوزه فرآوری، بسته‌بندی و صنایع تبدیلی خرما تأکید کرده و گفته بود جهاد کشاورزی آماده حمایت از سرمایه‌گذاران و ارائه تسهیلات کم‌بهره در این زمینه است.
تکمیل این زنجیره می‌تواند علاوه بر کاهش فشار فروش فوری بر نخلدار، زمینه ایجاد اشتغال در بخش‌های بسته‌بندی، فرآوری، نگهداری و توزیع را فراهم کند و درآمد حاصل از خرما را در شهرستان افزایش دهد.
مرز عراق؛ بازار نزدیک خرما
وجود بیش از 186کیلومتر مرز با عراق در قصرشیرین و فعالیت مرزهای رسمی خسروی و پرویزخان و نزدیکی به بازار عراق، ظرفیت دیگری است که می‌تواند در صورت تکمیل زنجیره تولید تا عرضه، به مزیت اقتصادی خرمای شهرستان تبدیل شود.
وجود بازار نزدیک، به‌تنهایی برای افزایش درآمد نخلدار کافی نیست؛ محصول باید امکان نگهداری، درجه‌بندی، بسته‌بندی و عرضه متناسب با نیاز بازار را داشته باشد تا بتوان از مزیت جغرافیایی شهرستان برای توسعه تجارت خرما استفاده کرد.
از این منظر، توسعه صنایع تبدیلی و بسته‌بندی در قصرشیرین فقط یک نیاز بخش کشاورزی نیست، بلکه می‌تواند حلقه اتصال نخلستان‌های شهرستان به بازارهای داخلی و خارجی باشد.
سهم بیشتر قصرشیرین از ارزش خرما
6 هزار و 500 تن تولید پیش‌بینی‌شده برای امسال، تنها یک عدد در آمار کشاورزی نیست؛ پشت این میزان محصول، ماه‌ها کار نخلداران، هزینه بالای رسیدگی به نخیلات و تلاش نیروی انسانی برای تولید قرار دارد.
اگر سردخانه، انبار، سورت، بسته‌بندی، فرآوری، بازاررسانی و حتی گردشگری کشاورزی در کنار تولید توسعه یابد، خرما می‌تواند سهم بیشتری در اشتغال و درآمد شهرستان داشته باشد و ارزش افزوده آن به جای خروج همراه با محصول خام، در قصرشیرین باقی بماند.
نخلستان‌های قصرشیرین امروز محصول می‌دهند؛ گام بعدی، ساختن زنجیره‌ای است که اجازه دهد ارزش این محصول نیز در کنار خود نخلستان‌ها رشد کند.
ایجاد صنایع بسته بندی و فرآوری خرما در این منطقه مرزی علاوه بر اشتغالزایی مناسب موجب بهبود وضعیت معیشتی باغداران و تولید کنندگان خرما و اهرمی برای تشویق سایرین برای گرایش به تولید این محصول با ارزش می‌شود.