این یک حقیقت است که فرهنگ‌سازی هر رفتارو باور متناسب با هنجارهای جامعه نیازمند تأمین یک سری زیرساخت‌ها است مثلا اگر بخواهیم مردم را تشویق به دیدن برنامه‌های صدا و سیما کنیم ابتدا باید برنامه‌های جذاب در رسانه ملی تولید و پخش کنیم یا اگر بخواهیم مردم به جای سفر به شمال، به سایر نقاط کشور نیز بروند باید جاده مناسب، هتل‌، رستوران و سایر زیرساخت‌ها را در شهرهای مختلف کشور ایجاد کنیم.
فرهنگ پوشش متعارف با هنجارهای جامعه اسلامی و ایرانی ما نیز همین‌طور است؛ پیش از آنکه هر اقدام فرهنگی و روشنگری درخصوص حجاب، عفاف و پوشش بانوان و آقایان مطرح شود، باید یک‌سری زیرساخت‌ها توسط نهادهای دولتی فراهم آید. زیرساخت‌هایی که اگر نباشد هر چه قدر از حجاب و عفاف بگوییم نیز فایده‌ای ندارد.
این درحالی است که موضوع حجاب که این روزها گاهی بر سر زبان می‌افتد و گاهی از تیتر اخبار دور می‌شود، یکی از مسائلی است که نیاز به کار کارشناسی دقیق دارد براین اساس با توجه به اهمیت موضوع بر آن شدیم تا دراین خصوص با شهین عالی‌بیگ مدرس طراحی لباس در دانشگاه‌ها همدان و نیز مدیر آموزشگاه طراحی لباس پانیک گفت وگویی را ترتیب دهیم که در ادامه می‌ خوانید:
این طراح لباس همدانی با بیان اینکه بیش از 15 سال است که در عرصه آموزش و طراحی لباس در خدمت علاقمند هستم،گفت: علاوه براین بنا به رشته و مدرک تحصیلی ( کارشناسی ارشد طراحی لباس) طی چند سال اخیر در تعدادی از دانشگاه‌های همدان همچون دانشگاه زینب‌کبری (س)، ملایر و جهاددانشگاهی تدریس می‌کنم.
شهین عالی‌بیگی با تاکید براینکه در قیمت یک لباس پارامترها مختلفی از مدل لباس گرفته تا نوع پارچه و طراحی آن و نیز سختی کار تاثیرگذار است،گفت: براین اساس نمی‌توان گفت صرفا متعارف و پوشیده بودن لباس در قیمت آن تاثیرگذار است.
وی افزود: البته بنده همواره در فضای دانشگاه و کلاس‌هایم این نکته را به دانشجویان گوشزد می‌کنم که ما به عنون طراح لباس گرچه می‌بایست همواره نیم نگاه به مد داشته باشیم اما مسئله اینجاست که می‌بایست موقعیت اجتماعی، سنت‌ها و اعتقادات نیز دراین فرایند مورد توجه قرار گیرد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه می‌توان با تلفیق این دو مقوله نسبت به طراحی لباس پوشیده و متعارفی با قیمت قابل قبول هم اقدام کرد افزود: حتی از نظر من می‌توان این فرایند را نه تنها برای لباس‌های اجتماعی بلکه برای لباس‌ها مجلسی و عروس نیز در نظر گرفت.
وی با اشاره به اینکه درحال حاضر غالب بانوان جامعه ما معتقد به پوشش متعارف هستند پس باید نیا این بخش نیز در فضای پوشاک مورد توجه قرار گیرد تشریح کرد: نکته حائز اهمیت اینکه یقینا طراحان لباس علاقمند ورود به این عرصه هستند اما حمایت لازم از آن‌ها صورت نمی‌پذیرد.
عالی‌بیگی ادامه داد: برای مثال بنده چند سال پیش به دنبال ایده طراحی لباس عروس پوشیده اما شیک بودم زیرا تعداد افرادی که به سالن ما برای تهیه و طراحی این گونه لباس‌ها مراجعه می‌کردند زیاد بود پس پیگیر این موضوع شدم و درنهایت بنا به وعده‌های حمایتی که ازسوی نهادهای متولی صورت پذیرفت با همکاری تعدادی از مربیان طراحی وارد این کار شدیم اما متاسفانه گرچه در بدو کار حمایت‌های مناسبی صورت پذیرفت اما در ادامه علیرغم وعده حمایت در راستای تولید در سطح فراهم شدن بستر صادرات به کشورهای همسایه به یک باره این حمایت‌ها قطع شد.
وی با تاکید براینکه به معنای واقعی علیرغم وجود پتانسیل بالا درعرصه طراحی لباس دراستان گویا نهاد‌های متولی این عرصه برنامه‌ای برای این بخش ندارند،گفت: هیچ وقت این فرصت برای من طراح و یا دیگر دوستانم از طریق برگزاری همایش و یا ایجاد نظرسنجی برای ارائه ایده فراهم نشده این درحالی است که یقینا این ظرفیت در طراحان ما با فراوانی بالایی روبه رو است.
وی با شاره به اینکه البته طی چند سال اخیر قیمت پارچه نیز به صورت سرسام‌آوری افزایش‌یافته است تشریح کرد: در نظر بگیرد قیمت دوک 20 هزار تومانی امسال به 80 هزار تومان رسیده و یا قیمت آستری متری 5 هزار تومان امسال به 25 هزار تومان رسیده چه برسد به پارچه که میزان افزایش قیمت در آن غیر قابل باور است.
در ادامه مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان در پاسخ به این گلایه‌مندی‌ها و در گفتگو با خبرنگار سپهرغرب گفت: همدان به لحاظ دارا بودن خوشه‌های صنعتی پوشاک که در روستاها شکل گرفته به نوعی از تولیدکنندگان اصلی پوشاک در کشور به حساب می‌آیدکه بخش اعظمی از بازار پوشاک تهران و حتی سایر شهرها را دراختیارگرفته‌اند که این مهم خود هم به نحوی فرصت و درعین حال تهدید به حساب می‌آید.
مسعود ویژه افزود: فعالیت تولیدکنندگان بزرگ پوشاک در همدان بدان جهت فرصت تلقی می‌شود که اگر فعالیت آن‌ها براساس بسترهای مناسب فرهنگی انجام پذیرد می‌تواند در ساماندهی بخش اعظمی از فضای پوشاک ایران نقش‌آفرین باشد.
وی با اشاره به ابعاد تهدیدی این بستر فراهم شد،تشریح کرد: از آنجاکه برای تولیدکنندگان اولویت نوع تولید براساس کشش بازار شکل می‌گیرید اولویت آن‌ها که اکثریت بخش خصوصی هستند تامین منافع خویش است و دولت در این میان فقط ناظر است.
ویژه با تاکید براینکه یقینا افراد دربخش خصوص زمانی دست به‌سرمایه‌‌گذاری می‌زنند که برای آن‌ها سود کلانی در پی داشته باشد، گفت: ازسوی دیگر ما متاسفانه ما به لحاظ بسترسازی از شبکه‌ها ماهواره‌ای که برخی از آن‌ها درحوزه پوشش و لباس لحظه به لحظه روی مدکارکرده و درخصوص تنوع‌بخشی به طراحی، فعال هستند بسیار عقب هستیم.
ویژه با تاکید براینکه با تقویت حوزه طراحی پوشاک و تنوع‌بخشی به آن با در نظر گرفتن موازین اسلامی و ملی یقینا دست انتخاب برای مخاطبان ما باز خواهد بود،تشریح کرد: مسئله اینجاست که متاسفانه این نگاه در تولیدکنندگان و طراحان همدان به عنوان چشم‌انداز وجود ندارد به‌طوریکه بنده اخیرا با تلاش فراوان با توجه به ظرفیت همدان در حوزه پوشاک توانستیم میزبان دکتر امامی رئیس شورای فرهنگ عمومی کشور باشیم و حتی بنده وی را به بازدید از یکی از مجموعه‌ها بزرگ تولیدکننده پوشاک در حوزه عفاف و حجاب بردم تا بتوانیم از ظرفیت حضور وی بهترین بهره‌برداری را داشته باشیم اما متاسفانه این مهم در نبود این چشم انداز در تولیدکننده اتفاق نیفتاد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان، فعالان پوشاک اسلامی در همدان ایده‌های جذاب برای رونق و توسعه کار خود ندارند افزود: با این وجود ما دراین عرصه بیکار ننشستیم بلکه با یکی از تولیدکنندگان پوشاک که با ویژندهای مطرح ملی در عرصه عفاف و حجاب همکاری( با 80 ویژند مطرح کشور همکاری دارد ) می‌کرد رایزنی کردیم و درپی آن توانستیم نخستین رویداد عرضه محصولات عفاف و حجاب را در هتل کتیبه همدان برگزار کردیم که علیرغم کم و کاستی‌ها به الگوی در سطح ملی بدل شد.
این مدیرحوزه فرهنگ استان همدان با اشاره به اینکه با توجه به تنوعی که در برگزاری این رویدادها شاهد آن بودیم ضعف گزینه‌های انتخاب ازسوی مخاطب نیز مرتفع می‌شود، تصریح کرد: با آسیب‌شناسی نحوه برگزاری رویداد در دوره نخست، دور دوم آن قرار است با رفع ایرادات، به ویژه در بخش قیمت‌ها و برخی دیگر از جزئیات در تیر ماه برگزار شود.
ویژه افزود: برگزاری این رویداد باعث شد برخی از دغدغه‌مندان حوزه عفاف و حجاب که خود آن‌ها نیز جزو طراحان این عرصه نیز هستند بنا به نیاز بازار دراین بخش نسبت به استقرار واحدهای صنفی اقدام کنند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان،تشریح کرد: در رویداد دوم یقینا نقش این طراحان دغدغه‌مند پررنگ‌تر دیده خواهد شد.
وی با اشاره به اینکه یقینا دراین زمینه ازظرفیت طراحان و مدرسان دانشگاهی نیز استفاده خواهیم کرد، گفت: براین اساس فراخوان شرکت در دومین جشنواره مدو لباس استان طی روزهای آتی ابلاغ خواهد شد که دراین بین نکته حائز اهمیت اینکه اختتامیه جشنواره همزمان با اغاز به کار نمایشگاه مدو لباس خواهد بود.
ویژه با اشاره به اینکه درحال رایزنی هستیم که بتوانیم برای این جشنواره به عنوان سخنران از افراد مطرح کشوری در همدان میزبانی داشته باشیم،گفت: آنچه مسلم است اینکه درعرصه حمایت بیشتر از طراحان یقینا امکان پرداخت تسهیلات به صورت مستقیم را نداریم اما امکان فراهم کردن زیرساخت‌ها برای فعالتر شدن آنها و نیز معرفی و شناساندن آنها را دنبال خواهیم کرد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان دراین بین مطرح کرد: چند بار نیز استاندار پیگیر این موضوع شده‌اندکه از مکان‌های بلااستفاده دولتی برای برگزاری نمایشگاه دائمی در عرصه پوشاک ایرانی – اسلامی بهره‌بردار مطلوب صورت پذیرد
این مقام مسئول در ادامه خاطرنشان کرد: علاوه براین درحال تهیه بروشوری با هزینه این اداره کل هستیم تا نسبت به معرفی تولیدکنندگان دراین عرصه اقدام کرده ودرعین حال این امکان نیز فراهم است که در سطح شهر برای آن‌ها بنرهایی نیز در راستای معرفی محصولاتشان زده‌شود.
مع‌الوصف با توجه به آنچه گفته شد هر جامعه‌ای بنا به مقتضیات پیشینه، اعتقادات و آنچه که به عنوان عرف اجتماعی مطرح است،نوع پوشش خود را برمی‌گزیند. اما متاسفانه با نگاهی اجمالی به بازار فروش پوشاک به روشنی پی می‌بریم که بازار همدان در حوزه عرضه پوشاک مناسب با ضعف‌هایی جدی مواجه است.
شاید تلخ و تاسف‌آور به نظر برسد اما واقعیت این است که هجمه فرهنگی دشمن در برخی از مراکز عرضه پوشاک به عینه مشاهده می‌شود. شال‌های کم عرض،لباس‌های بی دکمه، روسری‌های کوچک،پارچه‌های بدن نما تنها بخشی از لباس‌هایی به شمار می‌رود که بعضا در برخی از واحد‌های صنفی فروش البسه عرضه می‌شود
به تعبیری باید گفت بازار البسه همدان آنچنان که باید اسلامی-ایرانی نیست زیرا اساسا برخی از پوشش‌ها نه با ایرانی و نه با اسلامی بودن سنخیتی ندارد.
درواقع نمی‌شود تولیدکننده محصولات اسلامی تولید کند و از طرفی دولت نظارتی بر روی نحوه عرضه لباس نامتعارف در بازار پوشاک با فراونی بالا نداشته باشد. نمی‌شود تولید کننده محصول با کیفیت داخلی و با بهای تمام شده بالا تولید کند آن وقت هموطنش در بازار‌های غیر قانوی به دنبال محصول بنجل و چین و ترک باشد! نمی‌شود محصول مرغوب با قیمت مناسب تولید کرد در شرایطی که تولیدکننده باید به قیمت آزاد خرید کند و مالیات بالا پرداخت کند و یا هیچ نظارتی بر فروش محصول در فروشگاه‌ها صورت نگیرد.
درواقع ما درعرصه پوشاک به مدیرانی نیاز داریم که در گام اول در کنار زنان مسلط به این حوزه باشند تا مشکلات زنان برای دسترسی به محصول با کیفیت اسلامی را بدانند و در گام دوم نظارتی کلان بر کلیه طراحان، تولیدکنندگان و فروشندگان داشته باشند و در گام بعد تسهیلات، فضای تولید و فضای عرضه مناسب برای محصولات ایرانی-اسلامی تهیه کنند.

طاهره ترابی مهوش