اقامتگاه بومگردی؛ از فراغت تا درآمد
سپهرغرب، گروه خبر: گاهی احساس میشود که هنوز زندگی با رنگوبوی قدیمی، باوجود زندگی پر زرقوبرق امروزی طرفداران زیادی دارد و میطلبد که هر از چند گاهی برای فراغت و داشتن حس خوب و رسیدن به آرامش، به مکانی دور از هیاهوهای روزانه سفر کرد.
یک خانه قدیمی با معماری خاص و بومی که با نان و غذای محلی در دل یک روستا و طبیعت نهفتهاست، میتواند شاخصه مکانی برای آرامش باشد که امروز این مکانها بیشتر به نام اقامتگاه بومگردی شناخته میشوند. خانههای محلی که در طبیعتی دیدنی، فرهنگ، آدابورسوم محلی را ارائه میدهند.
امروزه اقامتگاههای بومگردی عاملی مؤثر بر متنوع کردن پایههای درآمدی روستاها نیز به شمار میآیند، اما باید ذهنیتها را نسبت به اقامتگاههای بومگردی تغییر داد، باوجود اینکه بافت قدیمی روستا و غذاهای محلی میتواند بهعنوان یک عنصر پولساز مطرح باشد اما هنوز بسیاری نسبت به این مسئله بیتفاوت هستند و تنها راه کسب درآمد را همان کشاورزی میدانند.
سالار کهزادی، دکتری گردشگری در تعریف بومگردی گفت: در ابتدا توسعه گردشگری به دلیل تأثیرات اقتصادی اشتغالزایی و ویژگیهای جذاب، موجب شد که عمدتاً دیدگاه مثبت، حمایت گسترده و تکاپوی خاصی در مقاصد مختلف برای توسعه گردشگری شکل بگیرد. همچنین در کنار توسعه شهرنشینی حملونقل و فنّاوری در دنیا باعث شد که روزبهروز با افزایش تعداد درخواستها برای فعالیتهای گردشگری روبهرو باشیم.
وی افزود: فعالیتهای گردشگری انبوه شکل گرفت، اما با گذشت زمان تأثیرات منفی، هم ازلحاظ زیستمحیطی و هم ازلحاظ فرهنگی و اقتصادی آشکار شد، به همین دلیل موضوع گردشگری جایگزین؛ که یکی از آنها بومگردی است، مطرح شد.
این دکتری گردشگری، رایجترین تعریف بومگردی در گردشگری را یک سفر مسؤولانه به یک منطقه طبیعی میداند که همزمان با لذت بردن گردشگر از آن محیط، زمینه حفظ محیط زیست و ارتقای زندگی محلی را نیز فراهم میکند.
وی آگاهی گردشگر از محیط طبیعی و محافظت و احترام به آن را از ارکان مهم فعالیتهای بومگردی بیان کرد.
اقامتگاه از ارکان حیاتی گردشگری است
کهزادی در خصوص تأثیر اقامتگاههای بومگردی بر گردشگری استان کردستان، عنوان کرد: اقامتگاه یکی از ارکان حیاتی گردشگری است که بخش زیادی از هزینهکرد گردشگران به آن مرتبط میشود.
وی ادامه داد: اقامتگاهها انواع مختلفی دارند و نمونه جدید آن که در کشور بسیار رونق پیداکرده اقامتگاه بومگردی است که مبتنی بر طبیعت و فرهنگ یک منطقه جغرافیایی باید تأسیس شود.
این دکتری گردشگری، زندگی صنعتی و ماشینی و مشکلات ناشی از شهرنشینی، تغییر سلایق گردشگران نسل جدید و گرایش به طبیعت را ازجمله دلایل رونق اقامتگاهها دانست و گفت: این عوامل موجب شده روزبهروز تمایل برای حضور در این واحدهای اقامتگاهی بیشتر شود.
وی معتقد است که استان کردستان شاید ازلحاظ جاذبههای گردشگری، توان رقابت با اصفهان و بسیاری از دیگر شهرهای کشور را نداشته باشد، اما ازلحاظ تنوع بافت و طبیعت روستایی، فرهنگی، زیستمحیطی و تجارب مختلفی که میتواند متناسب با محیطهای مختلف روستایی برای گردشگران طراحی شود، ظرفیت بسیار بالایی دارد.
کهزادی، 15 واحد اقامتگاه بومگردی در استان کردستان را دارای مجوز و فعالیت در این زمینه عنوان و اذعان کرد: هر یک از این اقامتگاهها خود تبدیل به وسیلهای برای جذب گردشگر به استان کردستان شدهاند.
وی با بیان اینکه در گردشگری بُعد عرضه میتواند بر تقاضا تأثیرگذار باشد، تشریح کرد: متناسب با افزایش تعداد گردشگران، تعداد اقامتگاهها نیز افزایش مییابد و مشاهده میشود که در شبکههای اجتماعی روزبهروز گردشگران از نقاط مختلف داخل و خارج کشور به سمت این اقامتگاهها جذب میشوند.
این دکتری گردشگری، معتقد است، تفاوت ماهیتی که در اقامتگاه بومگردی به نسبت سایر اقامتگاهها ایجاد شده و تجارب شخصی که به گردشگر ارائه میدهد، موجب شده گردشگرانی که وارد استان کردستان میشوند در این واحدها اقامت کنند و خود تبدیل به محرکهایی برای جذب گردشگر از نقاط مختلف شوند.
وی با بیان اینکه اقامتگاههای بومگردی کوچکمقیاس هستند و بر اساس فرهنگ و معماری سنتی منطقه ساخته میشوند، افزود: درواقع آثار زیستمحیطی کمتری نسبت به سایر اقامتگاهها دارند و همچنین میتوانند باعث احیای مشاغل سنتی در روستاها و ایجاد اشتغال شوند.
کهزادی اقامتگاه بومگردی را عاملی مؤثر بر متنوع کردن پایههای درآمدی روستا برشمرد و یادآوری کرد: درگذشته بیشترین تأثیر درزمینهٔ دامداری و کشاورزی بود که در حال حاضر بعد خدمات گردشگری هم میتواند تنوعی در پایههای اقتصادی و درآمدی افرادی که در نواحی روستایی زندگی میکنند، ایجاد کند.
وی در خصوص ظرفیتهای استان کردستان، بیان کرد: باید قبول کنیم که کردستان یک استان صنعتی نیست، اما در بُعد خدمات میتواند قوی باشد، ظرفیتهای خوبی که ما در این زمینه داریم شامل تعداد و تنوع روستاهایی بوده که اکثراً نزدیک مراکز شهری هستند و دسترسی به آنها به نسبت بسیاری از روستاهای مناطق مختلف کشور راحتتر است و میتواند زمینه توسعه گردشگری را بیشازپیش فراهم کند.
کهزادی افزود: بعد فرهنگی و طبیعت روستاهای استان کردستان موجب شده که این استان به همراه کرمانشاه میزبان اجلاس بینالمللی گردشگری روستایی 2020 شوند؛ همچنین شهر سنندج کاندید شهر خلاق موسیقی شدهاست.
این دکتری گردشگری عنوان کرد: هرکدام از این رویدادها میتوانند تأثیر فوقالعادهای بر رونق و توسعه گردشگری استان کردستان در آینده داشته باشند درصورتیکه برنامهریزی منظم و بازاریابی خوبی در این زمینه اتفاق بیافتد و متناسب با آن برنامههای سفر به استان کردستان طراحی شود.
اقامتگاههای بومگردی کردستان نیازمند آموزش هستند
وی در خصوص مشکلات اقامتگاههای بومگردی ابراز کرد: بسیاری از اقامتگاههای بومگردی استان کردستان نوپا هستند، آموزش و تخصص لازم را ندارند و درزمینهٔ فعالیتهای بازاریابی و چگونگی برخورد با گردشگران، طراحی محیط و ارائه خدمات به مشتری مشکلات بسیاری دارند.
کهزادی معتقد است، باوجود تمام این مشکلات، اقامتگاهها به نسبت هتلها باهم خوب کار میکنند و شرایطی را ایجاد کردهاند که روزبهروز گردشگران بیشتری را به استان جذب و بین اقامتگاههای مختلف توزیع میکنند؛ با در نظر گرفتن طراحیها و استانداردهایی برای واحدهای بومگردی و لحاظ شدن آنها امیدواریم که مشکلات کمتر شوند.
وی سلایق گردشگران جدید را با گردشگران قدیم بسیار متفاوت ذکر کرد و گفت: نسل قدیم گردشگران مشارکت زیادی در گردشگری نداشتند، اما نسل جدید به دنبال تجربههایی هستند که در آن دخالت داشته باشند، برای مثال محیط را تجربه کنند و با افراد محلی همصحبت و همنشین شوند. به دلیل اینکه اقامتگاههای بومگردی در روستاها دارای قابلیتهایی نظیر فرهنگهای اصیل و محیط طبیعی هستند بسیاری از گردشگران گرایش به اقامت در آنها دارند.
این دکتری گردشگری، خاطرنشان کرد: خدمات از پایههای اصلی توسعه در استان کردستان است که بعد اصلی آن به گردشگری بازمیگردد، به همین دلیل باوجود تمام مشکلات امیدواریم با همکاری و رونق بیشتر ابعاد گردشگری و مطالبههایی که در این زمینه اتفاق میافتد شاهد توسعه هرچه بیشتر این امر در استان کردستان باشیم.
تعداد اقامتگاههای بومگردی کردستان به 20 عدد افزایش مییابد
رئیس گروه توسعه گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری کردستان نیز گفت: در حال حاضر در روستاهای استان کردستان 13 اقامتگاه بومگردی فعال بوده که قرار است تا پایان تابستان به 20 اقامتگاه افزایش یابد.
آوات مکاری اظهار کرد: اقامتگاه بومگردی بهعنوان یکی از تأسیسات مهم گردشگری موردتوجه است که دولت نیز هماکنون به این موضوع اهمیت خاصی میدهد.
وی افزود: در حال حاضر در روستاهای استان کردستان 13 اقامتگاه بومگردی فعال بوده که قرار است تا پایان تابستان به 20 اقامتگاه افزایش یابد.
رئیس گروه توسعه گردشگری اداره کل میراث فرهنگی کردستان عنوان کرد: این اقامتگاهها در روستاهای سنندج، مریوان، قروه و سقز دایر شدهاند که اقامتگاههای تیشک، روژ، تریفه و ژین در روستای دولاب، واران در روستای گلین، ژوانگه در روستای شیان، میرزا سعید گومهای در روستای گومهای، نشینگهی بنار در روستای درهتفی، سیرکول و ژاوه رو در روستای آویهنگ و ههساره در روستای نوره فعال هستند.
وی با اشاره به اینکه اساس بومگردی بر ضوابط زیستمحیطی و فرهنگی بوده و موضوع اقامت در آخر کار است، ادامه داد: کسی که میخواهد اقامتگاه دایر کند بیش از هر چیزی باید به مباحث زیستمحیطی و معرفی گونههای گیاهی و یا جانوری منقرضشده توجه کند.
مکاری اضافه کرد: آنها همچنین باید سعی کنند رویدادهای فرهنگی و جشنهای برداشت محصول و شکرگزاری را به نام خود ثبت کنند.
رئیس گروه توسعه گردشگری اداره کل میراث فرهنگی کردستان، به اعطای تسهیلات به این واحدها نیز اشاره و اذعان کرد: طی دو سال اخیر حدود یک میلیارد و 600 میلیون تومان تسهیلات به واحدهای بومگردی استان اعطا شدهاست.
وی در بخش دیگری از سخنان خود تعداد روستای هدف گردشگری استان را 43 روستا عنوان کرد و گفت: 13 روستا مصوب ملی و 30 روستای دیگر مصوب استانی هستند.
رئیس گروه توسعه گردشگری اداره کل میراث فرهنگی کردستان یادآوری کرد: سال گذشته منظر فرهنگی 10 روستای استان کردستان شامل روستاهای گلین، حلوان، هشهمیز، دولاب، تخته، وصی سفلی، وصیعلیا، شیان، ژان و بزلانه نیز به ثبت ملی رسید.
به گزارش خبرگزاری ایسنا؛ مکاری گفت: در حال حاضر 31 هتل، 24 مهمانپذیر، 56 خانه مسافر، 13 مجتمع گردشگری، 13 اقامتگاه بومگردی، دو سفرهخانه، سه مرکز تفریحی سرگرمی، دو هتلآپارتمان و 112 واحد پذیرایی در استان کردستان فعال هستند.
وی عنوان کرد: کل تأسیسات و واحدهای گردشگری استان کردستان بالغبر 251 مورد است.