سپهرغرب، گروه خبر - سميرا گمار: امروزه يکي از مهم‌ترين خط مشي‌هاي جهاني گردشگري، تمرکز و گرايش به کسب‌وکارهاي کوچک گردشگري است و بررسي‌ها نشان مي‌دهد 81.5 درصد کسب‌وکارهاي اين بخش در سطح جهاني در طبقه کوچک قرار دارند. اقامتگاه‌هاي بوم‌گردي نمونه‌اي از کسب‌وکارهاي کوچک‌مقياس با مالکيت محلي هستند که با فشار کمتر براي محيط طبيعي و انساني و البته کاهش نشت اقتصادي از فعاليت‌هاي اساسي در تحقق توسعه پايدار محسوب مي‌شوند که ساختار بومي محصولات، خدمات و فعاليت‌هاي گردشگري، ساختار محيطي بوم‌گرا، ساختار مالکيت، مديريت خانوادگي، مشارکت جامعه محلي و ساختارهاي مناسب زيربنايي گردشگري، ارکان اصلي اين اقامتگاه‌ها را تشکيل مي‌دهند.

درواقع اقامتگاه‌هاي بوم‌گردي اقامتگاه‌هايي هستند که در محيط‌هاي بکر طبيعي، بافت‌هاي روستايي و بافت تاريخي شهرها با رعايت بالاترين سطح ممکن ضوابط زيست‌محيطي و به شکلي سازگار با معماري بومي و سيماي طبيعي منطقه احداث شده و ضمن حداکثر تعامل با جامعه محلي، زمينه حضور و اقامت گردشگران را با کيفيتي قابل قبول و تعريف‌شده فراهم مي‌آورند.

با اين وصف آنچه در ادامه مي‌خوانيد نگاهي به فعاليت‌ها، اقدامات، فرصت‌ها و ظرفيت‌هاي اقامتگاه‌ بوم‌گردي خادملوي صالح‌آباد است که در گفت‌وگو با مدير اين اقامتگاه به آن مي‌پردازيم:

مدير اقامتگاه بوم‌گردي خادملو با بيان اينکه مجوز اقامتگاه را در سال 96 گرفته‌ايم، عنوان کرد: حدود سه ماه است که از افتتاح و آغاز به‌کار اين اقامتگاه مي‌گذرد و در طول اين مدت پذيراي نزديک به 40 نفر ميهمان بوده‌ايم.

عباس رضايي‌عارف با اشاره به ظرفت 75 تا 100 نفري اين اقامتگاه، خاطرنشان کرد: اقامتگاه بوم‌گردي خادملو نخستين خانه بوم‌گردي صالح‌آباد است و بنده به‌دليل علاقه‌اي که به گردشگري و احياي سنت‌هاي قديمي دارم، اين کار را انتخاب کردم.

وي که خود اهل روستاي همه‌کسي است، تصريح کرد: عمارت مرمت‌شده متعلق به يکي از خان‌هاي اين روستا بود که با اعتباري بالغ‌بر 310 ميليون تومان مرمت و بازسازي شد و تماماً با هزينه شخصي و بدون دريافت تسهيلات بوده است.

مدير اقامتگاه بوم‌گردي خادملو ادامه داد: اين عمارت داراي حدوداً 10 اتاق، آشپزخانه، حياط، سرويس بهداشتي مجزا و پارکينگ است که تبليغات حضور در اين مکان از طريق توزيع بروشور و نصب يک تابلو در کنار جاده اصلي منتهي به صالح‌آباد بوده است.

رضايي‌عارف با اشاره به ايجاد اشتغال براي 10 نفر در اين عمارت، گفت: برنامه‌اي براي استفاده از ظرفيت‌ها و توانمندي اهالي روستا در بخش صنايع دستي و محصولات کشاورزي و لبني داريم تا اهالي نيز از حضور ميهمانان و گردشگران بهره‌مند شوند.

وي با تأکيد بر ظرفيت‌هاي تاريخي و گردشگري صالح‌آباد، اظهار کرد: وجود يک حمام تاريخي، پارک جنگلي، عمارت حاج‌غيبعلي، پُل انگليسي‌ها و کشف يک شهر سوخته با چهار هزار سال قدمت، جايگاه ويژه‌اي به صالح‌آباد بخشيده و افرادي که به اين شهر مي‌آيند، مي‌توانند از اماکن مذکور نيز بازديد کنند.

مدير اقامتگاه بوم‌گردي خادملو ادامه داد: قرار گرفتن صالح‌آباد در مسير استان‌هاي کردستان و کرمانشاه و غار عليصدر اين فرصت را فراهم مي‌کند که مسافران نيز به اقامتگاه بوم‌گردي ما آمده و در مواقع ضروري در راه نمانند.

رضايي‌عارف در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به وجود مشکلات و موانع، تصريح کرد: عدم حمايت دولت در بخش تبليغات يکي از موانع اصلي کار است، ضمن اينکه عدم صدور مجوز بيمه براي بناي عمارت نيز يکي از مسائل اصلي بوده، نور کافي نيز در اين محوطه وجود ندارد که از مشکلات است.

وي در پايان ابراز کرد: اعطاي تسهيلات نيز با موانع بسياري مواجه است، ازجمله اينکه بنا بر اعطاي تسهيلات 200 ميليون توماني با سود 6 درصد بود، اما در اصل اين سود 16 تا 18 درصد اعلام شد که ما براي دريافت آن منصرف شديم.

در خاتمه بايد گفت؛ گردشگري يکي از مؤلفه‌هاي اصلي در شکل‌گيري و توسعه اقتصاد پايدار است و اهميت آن وقتي دوچندان مي‌شود که اين بخش با تاريخ، فرهنگ و آيين سنتي عجين باشد که در اين صورت نه‌تنها توسعه اشتغال، توسعه اقتصاد محلي و شکل‌گيري گردشگري پايدار را در بُعد داخلي به همراه دارد، بلکه در بُعد خارجي نيز مزيت‌هايي همچون انتقال فرهنگ و تاريخ و آشنايي گردشگران خارجي با آداب‌ورسوم آييني را به دنبال خواهد داشت.

درواقع اهميت گردشگري در ابعاد اقتصادي، اجتماعي، سياسي و فرهنگي بسياري از کشورها را به سرمايه‌گذاري و استفاده از همه ظرفيت‌هايشان ترغيب کرده که کشور ما و به تبع استان همدان نيز متأثر از اين توجه به ظرفيت‌هاي بي‌شمار بوده و به‌دليل تنوع تاريخي و فرهنگي در روستاها و برخي محلاتش، وارد اين حوزه شده است. در اين راستا يکي از مدل‌هايي که برخي کشورها در دو دهه اخير براي توسعه گردشگري پايدار خود به آن توجه کرده‌اند، بحث پرداختن به «هويت و ساختار‌هاي بومي» در حوزه گردشگري بوده که باعث شکل‌گيري پديده بوم‌گردي شده و تلاش دارد تا علاوه‌بر بهره‌مندي از ظرفيت‌هاي تاريخي، فرهنگي و بومي يک کشور جهت رونق گردشگري و توسعه پايدار اقتصادي، بر حفظ ساير شاخص‌هاي زيست‌محيطي و زيست‌انساني نيز توجه کند.

يکي از مسائل اصلي و مهم در بخش اقامتگاه‌هاي بوم‌گردي عدم توجه به افزايش عرضه بر تقاضا و همچنين عدم توجه به شاخص‌هاي گردشگري پايدار در راه‌اندازي اقامتگاه‌هاي بوم‌گردي است که برنامه‌ريزي و سياست‌گذاري ويژه مسئولان را در اين راستا مي‌طلبد. مسئله قابل توجه ديگر نيز آموزش و تسهيل امور در راه‌اندازي و اداره اقامتگاه‌هاي بوم‌گردي است که به نظر مي‌رسد بسيار جدي بوده و بايد مورد توجه قرار گيرد.