سپهرغرب، گروه زیست‌بوم: واگذاری مدیریت «بیشه دالان» به اداره کل حفاظت از محیط‌زیست لرستان، حیات تازه‌ای به این تالاب نیمه‌جان بروجرد داد تا امیدها برای احیای این اکوسیستم آبی مهم قوت بگیرد.

استان لرستان با ظرفیتی بی‌نظیر در حوزه طبیعت‌گردی و صنعت اکوتوریسم دارای تالاب‌های 14 گانه‌ای است که هرکدام می‌توانند به‌عنوان فرصتی بی‌بدیل در این حوزه مورد توجه قرار گیرند.

«بیشه دالان» نام تالابی است در شهرستان بروجرد و مساحت عمومی آن حدود 913 هکتار برآورد شده که امروز تنها 80 هکتار از آن باقی مانده، تالاب بیشه دالان در 15 کیلومتری جنوب شرقی شهر بروجرد و در دشت سیلاخور قرار گرفته است.

بیشه دالان از گذشته زیستگاه پرندگان مهاجری بوده است که برخی ماه‌های سال را در این منطقه می‌گذرانند. علاوه‌بر آن جانوران بومی دیگری از گروه پرندگان، دوزیستان، خزندگان و پستانداران در این منطقه زیست می‌کنند؛ مار، مرغابی، خرگوش، لاک‌پشت، حواصیل، گرگ، شغال و سگ آبی از حیواناتی هستند که در این ناحیه یافت می‌شوند.

در سال‌های اخیر به دلایل مختلف ازجمله استفاده بی‌رویه از زمین‌ها و منابع آبی اطراف این تالاب و نیز ورود فاضلاب روستاهای مجاور به درون آن، تالاب بیشه دالان مورد تهدید جدی قرار گرفته و مساحت آن به میزان چشمگیری کاهش ‌یافته است.

      تصرف‌های غیر قانونی اراضی «بیشه دالان» عرصه را بر تالاب تنگ کرد

بیشه دالان ازجمله تالاب‌هایی است که از گزند شرایط نامساعد در امان نمانده و از یک‌سو تصرف‌های غیر قانونی اراضی اطراف بیشه دالان توسط کشاورزان و جاری شدن فاضلاب‌های خانگی، صنعتی و کشاورزی در محیط‌زیست تالاب، استفاده بیش‌ازحد سموم رفع آفات، بهره‌برداری تجاری از نیزار اطراف تالاب، شکار بی‌رویه و غیر مجاز اهالی منطقه و غیره موجب شده تا از وسعت آن تا حد زیادی کاسته و نمونه‌های نادر گیاهی و جانوری تالاب نابود شود.

سال گذشته به‌منظور احیای تالاب «بیشه دالان» بروجرد برنامه‌ای با عنوان تدوین مدیریت جامع بیشه دالان طراحی شد که انتقال مدیریت این عرصه از اداره منابع طبیعی و آبخیزداری به اداره محیط‌زیست یکی از برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این راستا بود.

      دو روز پیش کل تالاب را طی تفاهم‌نامه‌ای تحویل گرفتیم

مدیرکل حفاظت از محیط‌زیست لرستان با اشاره به وضعیت واگذاری تالاب «بیشه دالان» بروجرد، اظهار کرد: خوشبختانه دو روز پیش کل تالاب را طی تفاهم‌نامه‌ای تحویل گرفتیم.

مهرداد فتحی بیرانوند با بیان اینکه بخش زیادی از اراضی این تالاب را قبلاً جوامع محلی به‌صورت قانونی و یا غیر قانونی تصرف کرده‌اند، تصریح کرد: ما خودمان را وارد یک چالش کرده‌ایم تا در مورد زمین‌هایی که غیر قانونی تصرف شده‌اند، اقامه دعوی کنیم؛ البته این موضوع یک فرآیند حقوقی طولانی است.

وی یادآور شد: درخصوص آن‌دسته از زمین‌هایی که سند دارند نیز باید وارد مذاکره شویم که زمین‌ها را بگیریم و برای صاحبان اسناد منافعی را تعریف کنیم.

فتحی بیرانوند با تأکید بر اینکه خوشبختانه ما کل تالاب را تحویل گرفته‌ایم و کار مطالعاتی و اجرایی برنامه مدیریت زیست‌بومی آن را انجام داده‌ایم، افزود: مشاور این طرح باید برنامه نهایی خود را اعلام کند، تاکنون چندین جلسه با جوامع محلی داشته‌ایم، درنهایت اجرایی کردن این برنامه مصوبه شورای برنامه‌ریزی را نیاز دارد و بعد شورای استان که اعتبارات ملی و استانی برای آن بگیریم.

      پاسگاه حفاظت از تالاب «بیشه دالان» دهه فجر افتتاح می‌شود

وی با اشاره به اینکه پاسگاهی را نیز برای تالاب بیشه دالان ساخته‌ایم که در دهه فجر و هم‌زمان با روز جهانی تالاب افتتاح می‌شود، اظهار کرد: با توجه به اینکه متخلفانی برای شکار پرندگان به این تالاب می‌آیند، بنابراین پاسگاه نقش خیلی مهمی در حفاظت از منطقه و امنیت آن دارد که در 250 مترمربع احداث شده است.

مدیرکل حفاظت از محیط‌زیست لرستان‬ با بیان اینکه کل پلاک‬ تالاب‬ بیشه دالان بیش از 900 هکتار است، تصریح کرد: نزدیک به 90 هکتار آن تحویل محیط‌زیست شده است و مابقی آن را در قالب این تفاهم‌نامه تحویل گرفته‌ایم، اما مساحت زیادی از آن در تصرف مردم است.

فتحی بیرانوند خاطرنشان کرد: باید پلاک به پلاک برویم و اراضی تالاب را بررسی کنیم که فرآیند زمان‌بری است، اما به‌جد دنبال آن هستیم.

به‌هرروی احیای کامل تالاب «بیشه دالان» امروز نیازمند همکاری جوامع محلی است تا بتوان این اکوسیستم آبی مهم را جان تازه‌ای بخشید؛ تالاب‌ها این زیستگاه‌های زیبا و چشم‌نواز در سراسر کره زمین، از استوا تا دشت‌های یخ‌زده گسترده شده و چندین برابر هر عضو دیگر طبیعت، در سلامت و حفظ تعادل کره زمین نقش حیاتی ایفا می‌کنند.

برخی خبرگزاری‌ها با انتشار چندین خبر و گزارش تفصیلی ازجمله «تالابی که به تسخیر اراضی کشاورزی درآمد / بیشه دالان از پا افتاد»، «زهکش‌ها عصاره حیات «بیشه دالان» را می‌مکند / «آب» از سر این تالاب گذشت!»، «بیشه دالان گرفتار در باتلاق مشکلات / تالابی که زمین کشاورزی شد»، «واگذاری مدیریت تالاب بیشه دالان به محیط‌زیست»، «سند تالاب بیشه دالان به نام محیط‌زیست نشد» و غیره پیگیری‌های لازم را برای احیای تالاب بیشه دالان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تالاب‌های لرستان داشته‌اند.