همدان جزء استانهای کم جنگل
سپهرغرب، گروه خبر - طاهره ترابیمهوش: مدیرکل حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان با بیان اینکه همدان بهواسطه موقعیت جغرافیایی و طبیعت خاص که در ارتفاع قرارگرفته از استانها کم جنگل محسوب میشود، گفت: بااینوجود امکان توسعه جنگل از طریق تکثیر گونههای بومی و دارای سابقه رشد در استان وجود دارد.
طی یک دهه اخیر شرایط خشکسالی، آتشسوزی، ریزگرد، آفت و امراض و بهرهبرداری بیرویه بلای جان جنگلهای زاگرس شده، این در حالی است که جنگلها بهعنوان یکی از مهمترین سامانههای حیاتبخش نقش مهمی در ایجاد آسایش و رفاه جوامع بشری دارند، چراکه در کنار حفظ محیط زیست و اکوسیستم میتوان از آنها بهرهبرداری اقتصادی نیز کرد؛ موضوعی که ضرورت برنامهریزی و ایجاد سازوکار مناسب برای احیای جنگلها در استانی همچون همدان را دوچندان میکند.
خبرنگار سپهرغرب با توجه به اهمیت این موضوع گفتوگویی با اسفندیار خزائی، مدیرکل حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان ترتیب داده که در ادامه میخوانید:
مدیرکل حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان با بیان اینکه همدان بهواسطه موقعیت جغرافیایی و طبیعت خاص که در ارتفاع قرارگرفته از استانها کم جنگل محسوب میشود، گفت: بااینوجود امکان توسعه جنگل از طریق تکثیر گونههای بومی و دارای سابقه رشد در استان وجود دارد.
اسفندیار خزائی اظهار کرد: در این راستا این مهم در دستور کار ادارهکل قرار گرفت و ازآنجاییکه شهرستانهای جنوبی استان دارای قابلیت بیشتری هستند اغلب طرحهای جنگلکاری در آنها به اجرا درآمده و یا در دست اجرا است.
وی با اشاره به اینکه در شهرستانهای شمالی قابلیت کمتری برای جنگلکاری بنا به شرایط اقلیمی وجود دارد، افزود: البته این شهرستانها دارای ظرفیت بیشتری در عرصه مرتع هستند.
مدیرکل حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان با تأکید بر اینکه همدان خوشبختانه بهواسطه برخورداری از آبوهوای مناسب قدرت و پایایی استقرار گونههای گیاهی بسیای را دارد زیرا تبخیر و تعرق در استان نسبت به سایر نقاط کشور کمتر است، خاطرنشان کرد: البته میزان بارشها نیز در این زمینه کمکحال منابع طبیعی بوده، گرچه میزان بارشها نسبت به توده جنگلهای زاگرس پایینتر است و به حدود سالانه 130 میلیمتر میرسد. خزائی با بیان اینکه طبق سیاستگذاری این اداره کل در بخش توسعه جنگلکاری و همچنین مراتع طی سالهای 97 و 98 اقدامات خوبی در استان صورت پذیرفتهاست، ابراز کرد: بر این اساس حدود 42 هزار و 700 هکتار جنگل شامل اراضی جنگلی، ذخیرهگاههای جنگلی، جنگلکاری و پارکهای جنگلی و در عین حال جنگلکاری در حاشیه جادهها در استان ایجادشده که بیشترین توسعه جنگلکاریها در داخل همین 42 هزار هکتار انجام میشود.
وی با بیان اینکه البته توسعه جنگلکاری در دیگر نقاط استان نیز در صورت وجود شرایط مناسب اقلیمی در دست مطالعه است، گفت: علت اینکه در حال حاضر توسعه در درون فضای 42 هزار هکتاری انجام میشود این است که در حوزه اراضی جنگلی میزان تاج پوشش آنها از پنج درصد آغاز و تا سطوح بالاتر افزایش مییابد.
مدیرکل حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان یادآوری کرد: بر این اساس به دنبال احیای بازمانده جنگلهای زاگرسی در جنوب استان و بخشی از جنگلهای ایران تورانی در منطقه آغاج و فامنین هستیم.
خزائی با بیان اینکه به دنبال آن هستیم که ضمن فعالیت جهت تقویت زیر اشکوب این جنگلها برای افزایش سطح تاج پوشش این اراضی نیز ورود کنیم، ابراز کرد: این عملیات طی سال جاری در حدود دو هزار هکتار از این اراضی انجام شدهاست.
وی با اشاره به اینکه در بخشی از این دو هزار هکتار به میزان یک هزار هکتار جنگلکاری با نهال و در 300 هکتار صنوبرکاری در قالب زراعت چوب با مشارکت مردم در مستثنیات آنها با ارائه نهال رایگان انجام شده، ادامه داد: 700 هکتار دیگر نیز بهصورت بذرکاری صورت پذیرفتهاست.
مدیرکل حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان با اشاره به اینکه در راستای زارعت چوب سهم شهرستانهای ملایر، نهاوند و تویسرکان از دیگر نقاط استان بیشتر است، عنوان کرد: البته بخشی از این طرح نیز در شهرستان اسدآباد انجامشده، اما در شهرستانهای شمالی این فعالیت محدود بوده و به دلیل کمبود آب نتوانستهایم بهصورت گسترده در این بخش ورود کنیم.
خزائی با اشاره به اینکه حتی برای بهرهمندی همه متقاضیان در شهرستانها این طرح در برخی دیگر از نقاط بهعنوان بادشکن در کنار نهر آب مزارع انجام شدهاست، تصریح کرد: اجرای این طرحها بهصورت مشارکتی بوده بهطوریکه اداره کل منابع طبیعی استان گونه مناسب را تولید و در اختیار متقاضیان قرار میدهد و در عین حال فرد متقاضی نیز این نهالها را در اراضی خود برای کاهش آسیب به منابع طبیعی بر اثر قطع درختان، میکارد.
وی با اشاره به ظرفیت پارکهای جنگلی و نحوه مشارکت شهرداریها در این خصوص، افزود: این اداره کل در سطوحی که شرح خدمات پارک جنگلی بر آن بار میشود اقدام به ارائه طرح و اجرای آن میکند، اما در برخی مواقع شاهد آن هستیم که بعد از طراحی و اجرای پارک جنگلی این اراضی در داخل حریم شهر قرار میگیرند، بر این اساس طبق بند ج ماده 47 قانون برنامه پنجم توسعه اگر شهرداری متقاضی ارائه طرح و اجرای آن باشد اجازه احاله مدیریت به شهرداری به ما داده شدهاست.
مدیرکل حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان با بیان اینکه طبق این ماده، عرصه همچنان منابع طبیعی باقی خواهد ماند، اما پارک جهت خدماترسانی بهتر به تفرجکنندگان بهصورت احاله مدیریت در اختیار شهرداری قرار میگیرد، تأکید کرد: پارک حیدره و سد اکباتان ازجمله پارکهای جنگلی محسوب میشوند.
وی با اشاره به اینکه سیاستهای کلی ما در احاله مدیریت پارکهای جنگلی به شهرداری بهسازی، بازسازی، سبکسازی و زیباسازی است، تبیین کرد: این سیاستها میبایست در طرح ارائه شده از سوی شهرداریها رعایت شود که بهتبع آن طرح در کمیته فنی پس از بررسی مورد تأیید قرار گیرد.
خزائی در پاسخ به این سؤال که آیا امکان بهرهمندی از ظرفیت سرمایهگذاری بخش خصوصی در توسعه و گسترش منابع طبیعی وجود دارد، گفت: این مهم به دو صورت انجام میشود؛ نخست استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در حوزه اشتغالزایی بهگونهای که سایر دستگاههای اجرایی طرح ارائه کرده و از ما برای تأمین اراضی کمک میگیرند که این مهم در طرحهایی همچون اجرای پنل خورشیدی و سایر طرحهای توسعهای بخش کشاورزی و گلخانهای قابل مشاهده است.
مدیرکل حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان یادآوری کرد: نوع دیگر استفاده از ظرفیت بخش خصوصی بدین نحو است که این اداره کل خود اقدام به ارائه طرح در بخشهایی همچون مرتعداری میکند.
وی در تبیین بیشتر نحوه جذب بخش خصوصی برای سرمایهگذاری در حوزه منابع طبیعی، اذعان کرد: در بخش مرتعداری این توان وجود دارد که به بهرهبردار و مرتعدار با کد مرتعداری اجازه داده شود که بهطور مثال در عرصه تقویت و توسعه گونهها اقدام به کشت گیاهان دارویی، معطر و یا صنعتی کرده و در راستای تقویت مرتع، معیشت خود را به این سمت سوق دهد.
خزائی با اشاره به اینکه این سیاستها به شهرستانهای تابعه نیز ابلاغ شدهاست، گفت: این مهم در قالب ماده 3 قانون حفاظت و بهرهبرداری دنبال میشود و مرتعداران را برای بهرهمندی از این فضا دعوت میکنیم چراکه در آینده ناگزیر از اجرای این طرح خواهیم بود.
مدیرکل حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان در پاسخ به این سؤال که آیا در این بخش شاهد ارائه طرحی بودهایم؟ اظهار کرد: همزمان با در دستورکار قرار گرفتن این سیاست، یک طرح با عنوان توسعه پوشش گیاهی از طریق باغها در کلیه شهرستان در حدود حداقل 300 هکتار از اراضی انجام شدهاست.
وی در پاسخ به این سؤال که سهم فعالیتهای معدنی در تخریب منابع طبیعی را چگونه ارزیابی میکنید؟ زیرا همواره این گلایهمندی دوطرفه از سوی معدنکاران مبنی بر سختگیری منابع طبیعی جهت اعطای عرصهها و در عین حال گلایه منابع طبیعی مبنی بر تخریب منابع طبیعی وجود دارد، ابراز کرد: پس از تدوین تفاهمنامه مشترک بین سازمان جنگلها، منابع طبیعی و آبخیزداری و معاونت امور معادن سازمان صنعت، معدن و تجارت اختلافات در این بخش به حداقل ممکن رسیدهاست بهطوریکه در حال حاضر شاید تعداد پروندههای قضائی در این بخش کمتر از 20 مورد در استان باشد.
خزائی ادامه داد: پیش از تدوین این تفاهمنامه در راستای دریافت تأییدیه از ما، سازمان صنعت سطحی را برای اجرای فعالیت معدنی به ما معرفی میکرد و ما با بررسی شرایط در بخشی از این سطح فعالیت معدنی را بلامانع اعلام میکردیم، حال آنکه برای کل سطح معرفی شده مجوز صادر شده بود و این امر اختلاف بین فعالان معدنی و در عین حال سازمان منابع طبیعی را بیشتر میکرد، اما پس از تدوین این تفاهمنامه سازمان صنعت ملاک صدور مجوز را سطحی میداند که ما تاییدیه آن را صادر کرده ایم.
